Сылдырмақтар биі

Мерекенің басталуы: Кәмпиттің тосын келуі

Сахнаға ортаға билеп Кәмпит шығады. Ол балалармен амандасып, Жаңа жылдың келгенін қуана хабарлайды:

«Сәлеметсіңдер ме, балалар! Жаңа жыл келді — міне, далама, қалама, жеріме. Шаттыққа бөлеп әр үйді, шықшы менің төріме!»

Кәмпит балаларға қызық жаңалық айтады: ол Аяз Атаның сыйлық салынған қабынан түсіп қалған. Ал басты сұрақ — Аяз Ата әлі келмепті.

Сұрақ

Жаңа жыл мерекесінде қонаққа кімдер келеді?

Жауап

Аяз Ата және Ақшақар.

Ақшақарды шақыру және шырша шамын жағу

Балалар бәрі бірге Ақшақарды үш рет шақырады. Ақшақар келіп, шыршаның әдемілігін айтып сүйсінеді, бірақ бір кемшілік барын байқайды: шамдары сөніп тұр.

Кішкентай сиқыр

Ақшақар: «Кәне, бәріміз шыршаға үрлейік. Қаттырақ!»

Осы сәтте жүргізуші Аяз Атасыз істің алға баспайтынын айтып, телефон соғып шақыруды ұсынады. Қоңырауға Аяз Ата жауап беріп, қарттықтан ұмытып кеткенін айтып, қазір жететінін жеткізеді.

Музыкалық үзіліс

Аяз Ата келгенше балалар «Шырша әнін» орындайды.

Аяз Атаны қарсы алу: балалардың сипаттамасы

Жүргізуші балаларға: «Аяз Ата қандай?» — деп сұрақ қояды. Балалар оның бейнесін нақты суреттейді:

  • Аппақ сақалы мен мұрты бар.
  • Қызыл шапан киеді.
  • Ақ таяққа сүйеніп жүреді.

Балалар Аяз Атаны дауыстап үш рет шақырады. Ол келіп амандасады да, бірден шыршаның шамын жақпақ болады.

Қоянның мұңы: ормандағы әділетсіздік

Сахнаға Қоян жылап кіреді. Ақшақар оның көңілсіз себебін сұрайды. Қоян мұңын тарқатады: орманда өзіне үй салып тұрғанында, қу түлкі қонаққа келіп, оны үйінен қуып шыққан.

Қоянның қорқынышы

«Мен түлкіден қорқамын. Тістері қандай, көздері қандай! Мінезі де жаман…»

Жүргізуші қоянды жұбатып, бірге көмектесетінін айтады: түлкіні қуып шығып, үйін қайтарып береді.

Би арқылы көмек: сылдырмақтар, аңдар, қарақшылар

Жүргізуші қоянның «бауырларын» көмекке шақырады: олар сылдырмақпен билеп, дауыспен түлкіні қорқытып қашыруы тиіс.

Сылдырмақтар биі

Көңілді ырғақпен биді бастап, түлкіні шошыту әрекеті.

Аңдар биі

Аяз Ата ормандағы аңдарды шақырып, қолдауды күшейтеді.

Қарақшылар биі

Түлкі көнбесе, тәртіпке келтірудің соңғы амалы ретінде ұсынылады.

Қарсылық

Түлкі бәріне қасарысып: «Мен үйден шықпаймын. Мен ешкімнен қорықпаймын!» — дейді.

Аяз Атаның күші: боран мен ұлпа қар

Түлкінің қасарысқанына Аяз Ата ашуланбай, бірақ әділетті шешім қабылдайды: боран шақырып, қар жауғызады. Сахнада «Ұлпақарлар биі» орындалады.

Аяз Атаның сөзі

«Кәне, борандар, соғыңдар! Шыршалар төмен бүгілсін. Ормандағы бар нәрсе ақ қармен жабылсын!»

Аяз Ата түлкінің үйіне үрлейді. Түлкі шошып: тұмсығы үсіп қалғанын айтып, жалына бастайды. Аяз Ата оған: «Ал сен қоянды аядың ба?» — деп сұрақ қояды.

Кешірім және татуласу

Аяз Ата балалардан: түлкіні кешіреміз бе — деп сұрайды. Балалар: «Иә, бір жолға кешірейік» — деп жауап береді.

Нәтиже

Қоян өз үйіне қайта оралады. Ол алғысын айтып, көңілі орнына түседі.

Ән, тақпақ және тәтті сый

Аяз Ата балалардың даусын сағынғанын айтып, жақсы ән сұрайды. Балалар «Бала тілегі» әнін орындайды. Аяз Ата риза болып, тіпті толқып кеткенін жасырмайды.

Жүргізуші балалардың тақпақты да жақсы айтатынын ескертіп, Аяз Атаны шыршаның түбіне жайғасып тыңдауға шақырады. Ал Аяз Ата балалардың өнеріне тәнті болып, тәтті сыйлық беруге уәде етеді.

Жылы сөз

«Қандай өнерлі балалар! Бүгін өзімді біраз жасарып қалғандай сезіндім. Сендермен кездескеніме өте қуаныштымын.»

Жүргізуші Сырым есімді баланың да Аяз Атаны асыға күткенін атап өтеді. Мерекенің соңы ән-күймен, тақпақпен және кәмпитке толы көңіл-күймен аяқталады.