Ғылыми жобаБағыты
І бөлім • Кіріспе
Адам денсаулығы — бүгінгі күннің өзекті мәселесі
Бұл ғылыми жоба үш жылға жоспарланған зерттеу жұмыстарының нәтижесіне сүйенеді. Негізгі мақсат — әр оқушының денсаулық деңгейін анықтап, мониторинг жүргізу және түзету шараларын жүйелі қолдану арқылы оны жақсарту. Зерттеу тәжірибесі көрсеткендей, жоспарланған жұмыстар тұрақты әрі сауатты ұйымдастырылса, оқушы өз денсаулығына саналы түрде қамқор бола алады.
Зерттеу жұмысының мақсаты
- Оқушылардың денсаулық деңгейін анықтау
- Денсаулық мониторингін жүргізу және нәтижелерін жүйелеу
- Денсаулықты нығайтуға бағытталған дағдыларды қалыптастыру
Әдістер мен құралдар
Зерттеу барысында ғылыми-тәжірибелік және ізденіс әдістері қолданылды: диагностика, анкета, тест, әңгіме, байқау, салыстыру, анализ және синтез.
Гипотеза
Егер 5–8 сынып оқушылары өз денсаулық деңгейін өздері анықтап, бағалап, сол деңгейге сай жаттығуларды тұрақты орындаса, емдік гимнастика мен фитотерапияны үйлестірсе және салауатты өмір салтын сақтаса, онда олардың денсаулық көрсеткіштері жыл сайын жақсарып, толыққанды салауатты өмірге бейімделуі күшейеді.
Зерттеу кезеңдері (3 жылдық жоспар)
- 1 Дайындық кезеңі: тақырыпты нақтылау және бастапқы деректерді жинау.
- 2 Мақсатты айқындап, анықтамалық материалдар мен әдістемелік негіздерді жүйелеу.
- 3 Жоспар құру: мақсатқа жету жолдарын және өлшеу көрсеткіштерін белгілеу.
- 4 Шешім қабылдау және ұйымдастыру жұмыстары: топтық міндеттерді бөлу, уақыт кестесін нақтылау.
- 5 Жыл бойы жоспарланған жоба бойынша жұмыстарды жүргізу және әзірлемелер дайындау.
- 6 Қорытынды шығару: көрсеткіштерді толық талдап, нәтижені бағалау.
- 7 2010 жылғы ғылыми-тәжірибелік конференцияда баяндама жасау.
Зерттеу жаңалығы және практикалық мәні
Бұл жобада ауқымды ғылыми жаңалық ашу мақсат етілмейді. Дегенмен, оқушы денсаулығын жақсартуға нақты үлес қосса, оқу-тәрбие үдерісіне оң ықпал етсе және ата-ана мен мектеп ұжымына пайдалы болса — оның практикалық құндылығы жоғары.
Топ жетекшілерінің рөлі
Оқушылардың денсаулық көрсеткіштерін салыстырып, графиктер мен диаграммалар арқылы динамиканы көрсету; денсаулыққа оң және кері әсер ететін факторларды анықтау.
Тұрақты тәжірибе
Дәрісіз жаттығулар, емдік гимнастика, дәрілік шөптерді (фитотерапия) ұтымды пайдалану және ағзаны шынықтыру оқушының күнделікті өмірлік дағдысына айналса, бұл — маңызды нәтиже.
Зерттеу нәтижелері
- Оқушылар зерттеу жұмысына белсенді қатысып, қорытындыны бірге шығару арқылы ізденіс, зерттеушілік және шығармашылық қабілеттерін көрсетті.
- Салауатты өмір салтын ұстанатын, жан-жақты дамыған оқушылар санының артқаны байқалды.
- Эксперименттік жұмыстың негізгі шарты ретінде алынған мәліметтер жүйелі түрде талданып, сараланды (анализ–синтез).
Құндылықтық негіз
Қазақстан–2030 стратегиялық бағдарламасының өзегінде адам денсаулығына ерекше мән беру идеясы жатыр. Денсаулық — адам өміріндегі ең қымбат, орны толуы қиын асыл қазына. Сондықтан мектеп жасынан бастап өз денсаулығына жауапкершілікпен қарау — болашақ азаматтың маңызды міндеті.
Т. Карлейльдің «Дені сау адам — табиғаттың ең бағалы туындысы» деген ойы осы бағыттың маңызын айқындайды.
Болжам
Егер жаңадан қабылданған бағдарламада көрсетілген іс-шаралар дер кезінде, нақты және жүйелі орындалса, оқушылардың қала экологиясына және әлеуметтік ортаға бейімделуі жылдамдайды. Әр оқушы өз денсаулығын қадағалап, түзетіп, дәрі-дәрмексіз нығайтуға дағдыланады.
Оқу сапасына ықпал
Ауырмайтын, өзін жақсы сезінетін оқушының білім сапасы мен тәрбиелік санасы тұрақты түрде өседі.
Жеке құзыреттер
Зерттеушілік, ізденіс, шығармашылық және өз бетімен жұмыс істеу дағдылары қалыптасады; денсаулықтың құндылығын түсіну, бағалау және сақтау мәдениеті орнығады.
Бағдарламаның қажеттілігі мен жаңалығы
Бағдарлама оқушыға өз денсаулығының жай-күйін зерттеп, деректер жинап, қажетіне қарай түзету енгізуді үйретеді: маңыздысын алып, тиімсізін қысқартады. Сонымен бірге спорттық, валеологиялық, медициналық және компьютерлік құралдармен жұмыс істеу мәдениетін қалыптастырады.
Тұлғалық нәтижелер
- Алынған мәліметтерді өз бетімен талдау, синтездеу және бағалау қабілеті дамиды.
- Қоғамның белсенді мүшесі болуға дайындық күшейеді, «Мен» көзқарасы қалыптасады.
- Өз орнын анықтау, дербес өмір сүруге бейімделу және жауапкершілік дағдылары нығаяды.
- Этикалық, адамгершілік, патриоттық және рухани құндылықтар дамиды.
- Өзін-өзі тәрбиелеу, дамыту және жетілдіру әдеттері қалыптасады.
Ең маңыздысы — оқушылардың зерттеу жұмысына тікелей қатысуы: олар нәтижені түсінеді, өз денсаулығы үшін жауапкершілік алады және салауатты өмір салтын саналы түрде таңдауға үйренеді.