Қазақша рефераттар

Есірткі өлім тамшысы

«Ертеңіңді ойласаң — есірткіге жолама»

Адам денсаулығы — қоғамның ең үлкен байлығы. Әрбір адам өз денсаулығын қорғаудың жолдарын саналы түрде таңдауы керек. Дені сау адам еңбекке де, оқуға да құлшыныспен кіріседі, ал зиянды әдеттер адамның болашағын тұмшалап, өмір сапасын төмендетеді.

Сабақтың мақсаты

Есірткі, темекі және алкогольдің адам өміріне қауіпті екенін, олардың улы әрі тәуелділікке әкелетінін түсіндіру. Оқушыларды саналыққа, салауатты өмір салтын таңдауға, жеке тазалықты сақтауға және лас істерден аулақ болуға тәрбиелеу. Жан сұлулығымен қатар тән саулығын қорғауға, Отансүйгіштікке, ұлтжандылыққа және денсаулық мәдениетіне баулу.

Көрнекіліктер

  • Интерактивті тақта
  • Плакаттар
  • Интернет желісі
  • Түрлі түсті суреттер

Неге бұл тақырып маңызды?

Ұлтымыздың болашағына қауіп төндіріп отырған зиянды әдеттердің зардабы орасан: есірткі, алкоголь, темекі адамның денсаулығын бұзып қана қоймай, отбасы мен қоғамға да ауыр салмақ түсіреді. Әсіресе жастардың тәуекелге бейім кезеңінде дұрыс таңдау жасау — ертеңгі күннің кепілі.

Қазақпын мен талай жұтты өткерген,
Аман-есен өтіп келген өткелден.
СПИД деген аждаһа бар, сақ болайық,
Дүниені орап келер беткейден.

ХХІ ғасырдың обасы — айырмайды досың мен қасыңды. Мың-миллиондап жеп келеді жегіқұрт, қиылуда қыршынынан жасыл гүл. Сол құрдымға бастағанның бірі — маскүнемдік пен нашақорлық.

Есірткі деген не?

Есірткі — адамның көңіл күйін, сана-сезімін, мінез-құлқын бұзатын қауіпті, заңмен тыйым салынған химиялық зат. Ол адамды уақытша «жалған жеңілдікке» сендіріп, кейін есін алып, құмарлықтың құрсауына түсіреді. Бірте-бірте адам есірткісіз өмір сүре алмайтындай тәуелді халге жетеді.

Негізгі түрлері

  • Апиын
  • Кокаин
  • Көкнәр
  • Гашиш
  • Марихуана

Қауіпті салдары

  • Ағзаға ауыр зиян келтіреді
  • Тәуелділік қалыптастырады
  • Қаржы тапшылығынан ұрлыққа итермелеуі мүмкін
  • Қылмысқа, тіпті адам өлтіруге дейін апаруы ықтимал

Есірткі — өлім тамшысы.

Статистикалық деректерде есірткінің едәуір бөлігі Ауғанстаннан тарайтыны айтылады. Бұл — бүкіл адамзатқа ортақ қауіп.

Жастар неге көбірек ұшырайды?

Есірткіге көбіне 16–25 жас аралығындағы бозбалалар мен бойжеткендер тәуекел етеді. Бұған еліктеу, орта ықпалы, қызығушылық, өз-өзін дәлелдеуге тырысу және ақпараттық сауаттың төмендігі себеп болуы мүмкін. Ал алғашқы «бір рет көру» кейін тұрақты тәуелділікке айналып кетуі ықтимал.

СПИД/АИТВ туралы маңызды мәлімет

3 желтоқсан — Дүниежүзілік СПИД-пен күрес күні. АИТВ (ВИЧ) жұғу жолдарын білу — өзіңді және айналаңды қорғаудың ең тиімді тәсілі.

Жұғу жолдары

  • Ерте және қорғалмаған жыныстық қатынас
  • Қанды дұрыс тексермей құю (медициналық қауіпсіздік сақталмаса)
  • Бір рет қолданылатын шприцті қайта қолдану немесе ортақ ине пайдалану

Темекінің ағзаға кері әсері

Темекі құрамындағы никотин, шайыр және басқа да улы заттар жүйке жүйесіне, тыныс алу мүшелеріне және жүрек-қан тамырларына зиян келтіреді. Темекіге әуестік көбіне қызық көру мен еліктеуден басталады.

  1. 1) Психика мен оқу қабілетіне әсері

    Ашуланшақтық күшейіп, зейін мен есте сақтау қабілеті төмендейді.

  2. 2) Жүйке жүйесіне әсері

    Никотин мен шайыр миға әсер етіп, ұйқының бұзылуына әкелуі мүмкін.

  3. 3) Ішкі ағзаларға зияны

    Жүрек, қан айналымы, асқазан, өкпе сияқты мүшелер зақымданады.

  4. 4) Әлеуметтік себептері

    Көбіне қызық көру мен еліктеуден пайда болады, кейін әдетке айналады.

Дені сау ұрпақ тәрбиелеудің қадамдары

  • Спортпен айналысу

    Қимыл-қозғалыс — иммунитетті нығайтудың табиғи жолы.

  • Салауатты өмір салтын ұстану

    Күн тәртібі, демалыс пен еңбектің теңгерімі маңызды.

  • Дұрыс тамақтану

    Дәруменге бай тағамдар ағзаның қорғанысын күшейтеді.

  • Жеке бас тазалығын сақтау

    Тазалық — денсаулықтың тірегі.

  • Өзін-өзі құрметтеу

    Өзіңді бағалау — зиянды ықпалдан қорған болатын қалқан.

  • Таза ауада көбірек болу

    Серуен, қозғалыс, табиғат — психологиялық саулыққа да пайдалы.

Қорытынды ой

Әр адамның мәнді де сәнді өмір сүруі үшін денсаулықтың орны ерекше. Сондықтан ең жарқын жастық шақта денсаулыққа бүгіннен бастап қамқорлық жасау қажет. Жастық шақтың тамырына балта шабылмасын. Өмірімізге қауіп төндіретін есірткі сияқты зиянды заттарға әуес болмайық, ХХІ ғасырдың ғаламдық дертіне жол бермейік.

Ертеңгі жарқын болашақ — өз қолымызда.

Қазақстанның дені сау, парасатты, мәдениетті, сауатты, еңбекқор, адал ұл-қыздары болып өсіңдер. Болашақтың жалғасы мен тірегі — сендерсіңдер.