Қазақша рефераттар

Философ ақын Қалдырған Өмірінің өріне көтеріліп, тағдырдың түйінді кезеңінде аяқ басқан сәті сұм дүниенің теріс айналуы

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Өңір
Атырау облысы, Құрманғазы ауданы
Мектеп
Абай қазақ орта мектебі
Пән
Қазақ тілі мен әдебиеті
Мұғалім
Төлегенова Алтын Хадимқызы
Сынып
10-сынып
Тақырып
Ыбырай Сандыбайұлының өмірі мен шығармашылығы

Сабақ мақсаттары

Білімдік мақсаты

Ел ішінде өнер саңлағы атанған Ыбырайдың өмір жолымен таныстыру, шығармашылығы туралы түсінік қалыптастыру.

Тәрбиелік бағыты

Алуан қасиеттілікке баулу, Омар қарияның сөзін өнеге ету, өнерді сүюге тәрбиелеу.

Дамытушылық мақсаты

Өлең үзінділерін жаттату, талдау жұмысын жүргізу, ой толғау дағдысын шыңдау.

Сабақ барысы

I

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылардың назарын сабаққа аудару, сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын нақтылау.

II

Жаңа сабақ

Өмірбаяны

  • 1856 жылы Ақмола облысы, Көкшетау уезінде дүниеге келген.
  • Арғы атасы — Абылай жорығына қатысқан Сәбден батыр, әрі зергер.
  • Ауыл молдасынан хат таныған.
  • Немере ағасы Әйле қолдау көрсеткен.
  • Абай өлеңдерінен нәр алған.
  • «Мың бір түн» ертегілерін жатқа айтқан.

Өнерпаздық қыры

  • Дала өнерпазы, суырыпсалма ақын.
  • Әнші әрі сазгер.
  • Белгілі туындылары: «Жиырма бес», «Шалқыма», «Гәкку».

Үлгі тұтқан тұлғалары

Ақан сері, Біржан сал, Балуан Шолақ, Жаяу Мұса.

Айтысқан ақындары

Құдайберген, Доскей.

Өлеңдерінің негізгі тақырыптары

Еркіндік және бостандық

Еркін өмір сүруді, азаттық идеясын жырлайды.

Лирикалық тебіреніс

Терең толғаныс пен тәтті сезімге толы сыршыл өрнек.

Бейнелі тіл

Сымбатты, көркем әрі әсерлі сөз қолданысы.

Табиғат пен аңшылық

Аңшылық өнерді, дала тынысын суреттеу.

III

Бекіту кезеңі

Ән-өлеңдерінің идеялық өзегін анықтап, көркемдік ерекшеліктеріне талдау жасалады.

«Гәкку»

Лирик ақын

Ғашық жүректің шынайы сезімі суреттеледі. Құдіретті поэзия мен мәртебелі музыка өзара үйлесім табады.

Негізгі ұғым

Сезім тазалығы және әуен мен сөз бірлігі

«Маңмаңгер»

Өзіндік бейне

Майда жалды тұлпардың келбеті арқылы ақынның мінезі мен ішкі болмысы танылады.

Негізгі ұғым

Символдық суреттеу

«Жаңғызтау»

Философ ақын

Қазақ даласындағы әлеуметтік теңсіздік пен Ресей отаршылдығының қитұрқы көріністері ашылады. Атамекенінен айырылған халықтың зары сезіледі.

Негізгі ұғым

Әлеуметтік әділет және отаршылдық сын

«Қалдырған»

Тағдыр толғауы

Өмірдің өріне көтерілген шақта, тағдырдың түйінді кезеңінде адам баласына дүние құбылыстарының теріс айналуы туралы ой толғайды.

Негізгі ұғым

Өмір өткелдері және құбылмалы тағдыр