Өнер орталығы
Сабақтың жалпы сипаттамасы
Бұл материал мектепке дейінгі ұйымға арналған кіріктірілген ұйымдастырылған оқу іс-әрекетін сипаттайды. Тақырып — су, су асты тіршілігі және экологиялық мәдениет. Сабақ барысында тіл дамыту, экология, тәжірибелік зерттеу және дәстүрден тыс шығармашылық жұмыс бір арнаға тоғысады.
Білім беру салалары
Таным, шығармашылық
Оқу іс-әрекет түрлері
Экология, жапсыру, тіл дамыту
Тақырып
«Су асты патшалығына саяхат»
Мақсаты
- Судың қасиеттерін таныстыру, балықтар мен су асты тіршілігі туралы түсінік қалыптастыру.
- Бақылау, зерттеу арқылы ойлау мен есте сақтауды дамыту.
- Дәстүрден тыс бейнелеу тәсілдерін қолдана отырып, ұсақ қол моторикасын және шығармашылық қабілеттерін жетілдіру.
- Табиғатқа эстетикалық көзқарас пен қамқорлық сезімін тәрбиелеу.
Қостілділік компонент
- су
- вода
- балық
- рыба
- ғаламшар
- глобус
Сабақтың барысы: кезең-кезеңімен
1) Қызығушылықты ояту
Тәрбиеші балаларға қонақтар келгенін айтып, әдептілік пен ұйымшылдықты көрсетуге шақырады. Балалар шеңберге тұрып, жылы лебіздерін білдіреді.
Шеңберге шақыру
Дөңгеленіп тұрайық,
Шеңберді біз құрайық.
Қол ұстасып бәріміз,
Ақтілекті жолдайық!
Сәлемдесу
Әлемде нұр — тыныштық,
Әрбір бейбіт күн — ыстық.
Қайырлы таң, қонақтар,
Қайырлы күн, достарым!
Кейіпкердің келуі
«Тамшы қыз» балаларды су асты патшалығына саяхатқа шақырып, «сиқырлы сандық» арқылы жұмбақ шешуді ұсынады.
Жұмбақ 1: Суда өседі, өнеді, сыртқа шықса өледі.
Жауабы: балық (рыба)
Жұмбақ 2: Жылт-жылт еткен, жылғадан өткен.
Жауабы: су (вода)
2) Ұйымдастырушылық-ізденіс кезеңі
Тәрбиеші тақырыпты нақтылап, балаларды «кемеге мінгендей» көңіл күймен саяхатқа жетелейді. Ән айту арқылы жағымды эмоционалдық орта қалыптастырылады.
Қиялға жетелеу
Балалар көздерін жұмып, өздерін басқа ортада елестетеді: мультфильм әлемі, аспан, Ай, немесе су асты әлемі. Көздерін ашқанда — «су асты патшалығына» келгендерін айтады.
Су асты тіршілігі туралы қысқаша әңгіме
- Теңіз өте үлкен, онда балықтың түрі көп.
- Балықтар балдырлармен, су асты шөптерімен және ұсақ жәндіктермен қоректенеді.
- Ұсақ балықтар көбіне топтасып жүзеді.
- Жыртқыш балықтар ұсақ балықтармен қоректенеді.
Судың өмірдегі маңызы
Су — Жер бетіндегі ең кең тараған заттардың бірі. Біз суды ішеміз, жуынамыз, тамақ әзірлеуде қолданамыз, өсімдіктерді суарамыз, өрт сөндіреміз. Сусыз өмір болмайды.
Орталықтарға бөліну
Балалар фишкалар арқылы өз қалауы бойынша екі орталыққа бөлінеді:
Ғылым орталығы
Судың қасиеттерін бақылау және зерттеу.
Өнер орталығы
Әртүрлі материалдармен су асты әлемін бейнелеу.
Ғылым орталығы: судың қасиеттерін зерттеу
Кіріспе сұрақтар
- Өлең не туралы?
- Су кімге және не үшін қажет?
- Егер су болмаса не болады?
Негізгі қорытынды: су — тіршіліктің негізі.
Ғаламшар (глобус) арқылы түсіндіру
Балалар ғаламшардың (глобустың) шар тәрізді екенін байқайды. Көк түс көп екенін айтады: бұл — мұхиттар, теңіздер, өзендер мен көлдердің белгісі.
Сұрақ
Неше мұхит бар?
Жауап: 4 мұхит — Атлант, Үнді, Тынық, Солтүстік Мұзды мұхит.
Теңіз суында тұз көп болғандықтан, тұзды суды ішуге болмайды.
Тәжірибелер
-
1) Судың түсі бар ма?
Екі шыны ыдыс: бірінде су, екіншісінде сүт. Қасықтың көрінуін салыстыру. Қорытынды: су түссіз әрі мөлдір (түсін бояумен ғана өзгертуге болады).
-
2) Судың пішіні бола ма?
Суды бір ыдыстан пішіні басқа ыдысқа құю. Қорытынды: судың нақты пішіні жоқ, ол ыдыстың пішінін алады.
-
3) Судың иісі бар ма?
Балалар суды иіскеп көреді, иісінің жоқ екенін анықтайды. Лимон қосылған суды иіскеп, иістің қоспадан пайда болатынын байқайды. Қорытынды: таза су иіссіз.
-
4) Мұз — қатты су
Мұздың уақыт өте еріп, суға айналатынын бақылау. Қорытынды: мұз бен қар — судың күйі.
-
5) Су сұйық болғандықтан ағады
Бір стақаннан екінші стақанға суды төкпей құю. Неліктен ағады? Қорытынды: су сұйық, сондықтан ағады.
-
6) Кейбір заттар ериді, кейбірі ерімейді
Бір стақан суға құм салып араластыру (ерімейді), екіншісіне қант салу (ериді). Қорытынды: су кейбір заттарды ерітеді.
Жалпы қорытынды
Су түссіз, мөлдір, иіссіз, нақты пішіні жоқ, ағады, ал кейбір заттарды ерітеді.
Сергіту сәті
Сылдыр, сылдыр су,
Сылдыр суға бетіңді жу.
Жуынсаң сен әрдайым,
Аппақ бетің, маңдайың.
Өнер орталығы: су асты әлемін бейнелеу
Кіріспе
Балалар су асты әлемін әртүрлі қолжетімді және қажетсіз материалдарды пайдаланып құрастырады: теңіз түбіндегі ұсақ тастар, балдырлар, шөптер және олардың арасындағы балықтар.
Талқылау сұрақтары
- Балықтар туралы не білеміз?
- Қандай балық түрлерін атай аламыз?
- Балықтың құрылысы қандай?
- Біздің өңірде қандай өзен бар?
Балалардың жауаптары (үлгі)
Балықтың мекені
Балықтар суда жүзеді.
Балық түрлері
Шортан, сазан, шабақ және т.б.
Құрылысы
Денесі, құйрығы, жүзбе қанаттары, көзі, аузы бар.
Өңірлік байланыс
Жайық өзені.
Жұмыс ұжымдық түрде орындалады: балалар бір-біріне көмектеседі, материалдарды үйлестіріп орналастырады, нәтижені талқылайды.
Ойын және талқылау: «Жақсы — жаман»
«Су — жақсы». Неге?
- Суды ішеміз, жуынамыз, шынығамыз.
- Тамақ әзірлеуге қажет.
- Ыдыс-аяқ, ойыншық, киім жуамыз.
- Гүлдер мен өсімдіктерді суарамыз.
- Құстар мен балықтарға мекен.
«Су — қауіпті болуы мүмкін». Неге?
- Мұздай суды ішсең, ауырып қалуың мүмкін.
- Ыстық суға күйіп қалуға болады.
- Суға тайып құлап, жарақат алу қаупі бар.
- Терең суға абайсызда түссең, батып кету қаупі бар.
- Су тасқыны үйлерге зиян келтіруі мүмкін.
Қосымша мәлімет: балықтың пайдасы
Балық өнімдері ағзаға пайдалы: көздің көруін қолдайды, ойлау қабілетін дамытуға көмектеседі, жүрек жұмысына оң әсер етеді, иммунитетті нығайтуға ықпал етеді.
Қорытынды бөлім: мақал-мәтелдер, тыйым сөздер және рефлексия
Су туралы мақал-мәтелдер
- Көлдің көркі — құрақ, таудың көркі — бұлақ.
- Су анасы — бұлақ, сөз анасы — құлақ.
- Судың да сұрауы бар.
- Сусыз өмір жоқ, отсыз темір жоқ.
- Су ішкен құдығыңа түкірме.
- Бір тамшы су — жерге пайда.
Су туралы тыйым сөздер
- Суға дәрет сындырма.
- Кір суды баспа.
Рефлексияға арналған сұрақтар
- Бүгін қай орталықтарда жұмыс жасадық?
- Судың қандай қасиеттерін білдік?
- Суды қандай түспен белгілейміз? (көк)
- Судың адам өміріндегі пайдасы қандай?
Шағын қорытынды
Су — түссіз әрі мөлдір. Ол — тіршіліктің ажырамас бөлігі. Сондықтан суды қорғау, таза ұстау және үнемді пайдалану — әрқайсымыздың міндетіміз.
Күтілетін нәтиже
Нені біледі
- Суды үнемді пайдаланудың қарапайым ережелерін.
- Су туралы мақал-мәтелдер мен тыйым сөздерді.
- Су асты тіршілігі туралы бастапқы мәліметтерді.
- Дәстүрден тыс бейнелеу әдістерін қолдану жолдарын.
Қандай түсініктерді игереді
- Судың адам өміріндегі маңызын және оны қорғау қажеттігін.
- Судың негізгі қасиеттерін (мөлдір, түссіз, иіссіз, пішінсіз, ағады).
- Су асты әлемінің алуан түрлілігін және балық түрлерін.
Меңгеретін дағдылар мен іскерліктер
- Бақылау жасау және қарапайым тәжірибелер арқылы қорытынды шығару.
- Ұсақ қол моторикасын жетілдіру және шығармашылық композиция құрастыру.
- Қажетсіз материалдарды орнымен пайдалану арқылы экологиялық сананы дамыту.