Айтыс - киелі өнер тақырыбында эссені аяқтау

Сабақ тақырыбы және сынып

Сабақтың тақырыбы: Айтыс, оның түрлері. Айтылу дәстүрі, жанрлық ерекшелігі. 9-сынып

Білімділік мақсаты

Айтыс тақырыбын оқу және жазу арқылы сыни тұрғыдан ойлап, талқылауға үйрету. Мақсатқа жету үшін қолданылатын стратегиялар оқушыларды маңызды әрекеттерге жетелейді.

Дамытушылық мақсаты

Оқушылардың сабаққа дейінгі білетін ақпаратын жаңа біліммен ұштастырып, жинақтау дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік мақсаты

Айтыстың ерекшеліктерін таныта отырып, шешен сөйлеуге, ізеттілікке және имандылыққа тәрбиелеу.

Пәнаралық байланыс

  • Тарих
  • Музыка
  • Қазақ тілі

Көрнекіліктер мен ресурстар

М. Әуезов, Біржан, Сара портреттері; айтыс туралы нақыл сөздер; суреттер; плакаттар; маркерлер; мәтін жолдары басылған қағаздар; интерактивті тақта; бейнекөріністер және қосымша материалдар.

портреттер плакаттар интерактивті тақта бейне мәтін тапсырмалары

Сабақтың өту барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Амандасу, сабаққа қатысымды тексеру.

Топқа бөлу (1 минут)

Оқушыларға түрлі түсті қағаздар таратылады. Түстер бойынша топтарға бөлінеді.

II. Үй тапсырмасын тексеру

  1. 1 Шешендік сөз дегеніміз не?
  2. 2 Шешендік арнау мен шешендік толғауды қалай түсінесің?
  3. 3 Сол кезеңдегі би-шешендерден кімдерді білесің?

III. Жаңа сабақ: «Топтастыру» әдісі

Мұғалім жаңа тақырыпқа байланысты тапсырма қағаздарын таратады. Топтастыру — оқушыларды еркін ойлауға және тақырыпты ашық талқылауға бағытталған стратегия. Бұл тәсіл жаңа идеяларды жинақтап, бір-бірімен байланыстыруға көмектеседі және қызығушылықты оятады.

1) Айтыс ақындары өнерінің ерекшелігі

Айтыскер ақынның тапқырлығы, тіл шеберлігі, суырыпсалмалық қабілеті және жауап қайтарудағы дәлдігі талданады.

2) Айтыстың тәрбиелік рөлі

Айтыстың адам тәрбиелеудегі ықпалы, қоғамдағы ой мен құндылықтарды қалыптастырудағы орны қарастырылады.

3) Көркемдік-эстетикалық қыры

Тіл өрнегі, образдылық, ұйқас пен ырғақ, ұлттық дәстүрге негізделген көркемдік ерекшеліктер айқындалады.

Топтарға арнайы дайындалған мәтіндер беріледі. Оқушылар мұғалімді тыңдап, өз ойы мен пікірін айтады, түсіндіреді, ортақ қорытынды шығарады.

IV. Постер жұмысы (5 минут)

Топтарға дайын плакаттар таратылады. «Айтыс» тақырыбы бойынша ойға келген сөздер мен сөз тіркестерін жазып, топпен жүйелейді.

Нәтиже

Ақпаратты түйіндеп айту, терең ойды, сезім мен сенімді қысқа әрі нұсқа жеткізу дағдысы қалыптасады.

V. Жазылым: эссе немесе өлең (5 минут)

«Айтыс — киелі өнер» тақырыбында шағын эссе жазу немесе өлең шумақтарын құрастыру.

  • Тақырыпты нақты ашу
  • Ой дәлелі мен тұжырым
  • Тіл мәдениеті және стиль

VI. Қорытынды

Айтыс — өнерлілер жарысы. Ол — қазақ сөз өнерінің мектебі. Тарлан ақын — елдің еркесі: қысылмай, көңілдегісін бүкпей, батыл да анық айтады.

Гете көрегендікпен: «Дүниеге бір сызат түссе, ол ең алдымен ақын жүрегі арқылы өтеді» деген ой айтқан. Бұл пікір айтыскердің қоғамның тамырын дәл басатын сезімтал болмысын танытады.

VII. Бағалау және рефлексия

Ұсынылған стикерлерді критерийлер бойынша толтыру арқылы топтық бағалау және өзін-өзі бағалау жүргізіледі. Рефлексия арқылы меңгерілген білім деңгейі тексеріледі.

VIII. Үй тапсырмасы

  1. 1 «Айтыс — киелі өнер» тақырыбындағы эссені аяқтау.
  2. 2 Тақырып мазмұнын жоспар бойынша баяндау.