Бұлақтар құраттар жет жылдам
Мақсат
Су туралы білімді нығайту: оның адам өміріндегі маңызын түсіндіру, суды қорғауға жауапкершілік қалыптастыру. Балалардың қызығушылығын арттыру, ой-өрісін кеңейту, есте сақтау қабілетін дамыту. Адамгершілікке және табиғатты аялауға тәрбиелеу.
Назар
Қызығушылықты ояту, тыңдау және бақылау.
Тәжірибе
Судың қасиеттерін қарапайым тәжірибемен дәлелдеу.
Қорғау
Суды үнемдеу және ластамау дағдыларын бекіту.
Психологиялық жаттығу: «Теңіз толқиды»
Балалар қимыл-қозғалыс арқылы теңіздің толқынын бейнелейді: толқынның баяу және жылдам ырғақтарын сезінеді, тыныс алуды реттейді, назарын жинақтайды.
Жұмбақпен бастау
Аяғы жоқ, қолы жоқ,
Бірақ тыныш тұрмайды.
Сақтамасаң қорын тек,
Барша тіршілік құриды.
Жауабы: су
Су — тіршіліктің көзі. Сусыз өмір жоқ. Сулар мұхит, теңіз, өзен, көл және бұлақ сулары болып бөлінеді.
Судың негізгі қасиеттері
Қасиеттер тізімі
- Түссіз — өз түсі болмайды.
- Иіссіз — таза су иіс шығармайды.
- Мөлдір — ішін көруге болады.
- Еріткіш — кейбір заттарды ерітеді.
- Жұққыш — бетке жайылып, ылғал қалдырады.
Қарапайым тәжірибе
Қажетті құралдар
2 стақан, су, сүт, қасық, аздап бояғыш (тағамдық бояу).
Бақылау
Су түссіз. Оған бояғыш қоссаң, түс пайда болады. Бұл судың өз түсі жоқ екенін көрсетеді.
Қорытынды
Судың қасиеттерін көзбен көріп, тәжірибе арқылы түсінуге болады.
Судың күйлері: сұйық, қатты, газ
1) Сұйық күй
Жылт-жылт етеді,
Жылғадан өтеді.
Жауабы: су (сұйық күйі)
Көрсету: суды бір ыдыстан екінші ыдысқа құю, еңкіш параққа құйып ағуын бақылау.
2) Қатты күй
Өзі судан жаралған,
Бірақ судан қорқады.
Жауабы: мұз
Мұз — судың қатқан күйі. Жылы жерде еріп, қайтадан суға айналады.
3) Газ күй
Көзге көрінгенмен,
Ұстасаң қолға ілінбейді.
Жауабы: бу
Бу — судың газ күйі. Ол жылыған кезде пайда болып, ауаға тарайды.
Су не үшін қажет?
Күнделікті өмірде
- Тамақ дайындау
- Тазалық және гигиена
- Тұрмыс қажеті
- Өндіріс
Табиғатта
- Шөптер мен ағаштар
- Жануарлар мен құстар
- Балықтар және су жануарлары
Теңіз, өзен және көл суын бірден іше аламыз ба? Жоқ. Себебі оның құрамында зиянды заттар мен химикаттар болуы мүмкін.
Суды ластау қайдан пайда болады?
Негізгі себеп
Зауыттар мен фабрикалардың қалдықтары табиғи су көздеріне түсіп, судың сапасын төмендетеді.
Сұрақ-жауап
- Теңіз, өзен, көл суын ішуге бола ма?
- Жоқ, алдымен тазарту қажет.
- Зиянды заттар суға қайдан келеді?
- Өндіріс қалдықтары мен химикаттардан.
Арал тағдыры: табиғатқа немқұрайлықтың салдары
Мынау не?
Тұз.
Ол қайдан шығады?
Арал теңізінің табанынан.
Адамдардың табиғатқа немқұрайлы қарауы салдарынан Арал мәселесі ушығып, теңіз табанындағы тұз ауаға көтеріліп, айналаға тарайды. Бұл адамға да, өсімдіктерге де, жануарларға да зиян келтіреді.
Не істеу керек?
- Суды тиімді пайдалану
- Ластамау, таза ұстау
- Су көздерін қорғау
Балалардың үлесі
Крандағы суды қажетсіз ағызбай, дер кезінде жабу; қоқысты суға және көшеге тастамау.
Жұмбақ: «Бұлт»
Желмен ұшып жетеді,
Желмен ұшып кетеді.
Жауабы: бұлт
«Бұлт» туралы ертегіні сахналау арқылы табиғаттағы су айналымын елестетіп, мазмұнын тереңірек түсінуге болады.
Халық даналығы: мақал-мәтелдер және тыйым сөздер
Тыйым сөздер
- Су ішкен құдыққа түкірме.
- Суды шашпа.
Қазақ халқы су тазалығын сақтауға ерекше мән берген.
Жаңылтпаш
Бұлақтар, бұлақтар, бұлақтар — бұлақтар,
Бұлқынған тұлпар аттар.
Бұлақтар құрғаттар, жет жылдам,
Бусанып шөл басар қыраттар.
Айтылымды дамыту үшін ырғақпен, анық дикциямен қайталау ұсынылады.
Қорытынды бөлім: «Бақаның келуі» көрінісі
Кейіпкер сөзі
Бақа: «Балалар, мен өз қателігімді түсіндім. Сендерден кешірім сұрауға келдім. Енді мұндай қателік жасамаймын. Сендерге таза су әкелдім. Тағы да сендер жақсы көретін сыйлығым бар».
Аружанның «жарнамасы»
«Шаршағаныңды басатын, сай-сүйегіңді жазатын.
Су болмайды қашанда, мөлдір судан асатын».
Түйін ой
Таза судың дәмін татып көріп, бәріміз бір нәрсені есте сақтаймыз: тіршілік атаулыға су керек. Суды қадірлейік, үнемдейік, ластамайық.
Соңында балалар бақаның сыйлығын алып, табиғатты қорғау туралы ортақ уәделерін бекітеді.