Отан үшін күрес - ерге тиген үлес
Тәрбие сағатының материалы
Ұлы бабалар тағылымы
Бұл өнеге сағаты Отан қорғаушылар күні мен Жеңіс күніне арналады. Мақсат — оқушыларға Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері туралы түсінік беріп, Отан қорғау әр азаматтың ең басты міндеттерінің бірі екенін ұғындыру; жеңістің тағылымдарын тереңдету; батырларды үлгі ете отырып, ұлтжандылық пен отансүйгіштікке тәрбиелеу.
Негізгі мақсаттар
- Қарулы Күштердің рөлін түсіндіру, Отан қорғаудың жауапкершілігін ұғындыру.
- Жеңіс сабақтарын таныту, батырлық дәстүрді құрметтеу.
- Патриоттық сезімді күшейту, бірлік пен елдік құндылықтарды орнықтыру.
Қолданылатын көрнекіліктер
- Плакаттар
- Сөзжұмбақ
- Буклеттер
- Интерактивті тақта
Өткізу форматы
Ой шақыру, қанатты сөздерді талдау, сөзжұмбақ арқылы ұғымды бекіту, бейнебаяндар көру және ой-толғау пікірлері.
I. Ой шақыру
Қымбатты балалар, бүгінгі өнеге сағатымыз Отан қорғаушылар күніне және Жеңіс күніне арналады. Сабағымызды Әнұранмен бастайық.
Әнұран орындалады.
Жүргізуші 1
Қасым Аманжолов: «Қазақстан дейтін менің бар елім, жатыр алып жарты дүние әлемін» — деп жырлағандай, еліміздің аумағы кең, мүмкіндігі зор. Қазақстанның байтақ жерін көздің қарашығындай сақтап қорғау — әр азаматтың парызы.
1992 жылғы 7 мамырда Қазақстан Республикасының Қарулы Күштерін құру туралы жарлыққа қол қойылды. Ал 1998 жылдан бастап бұл күн күнтізбеде Отан қорғаушылар күні ретінде атап өтіледі.
Жүргізуші 2
Біз ежелден тұлпар мініп, ту ұстаған елміз. Қазақ халқының өр, өжет, қайсар рухын тарих талай мәрте дәлелдеді. Сол рухтың бір айқын көрінісі — Қазыбек бидің сөзі.
Оқушы (Қазыбек би рөлінде)
Біз қазақ деген мал баққан елміз, бірақ ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз. Басымыздан сөз асырмаған елміз. Достығымызды сақтай білген елміз. Дәм-тұзды ақтай білген елміз.
Атадан ұл туса, құл боламын деп тумайды. Ұл мен қызды қамап отыра алмаймыз. Сен қалмақ та, біз қазақ — қарпысқалы келгенбіз; қазақ, қалмақ баласы — табысқалы келгенбіз.
Танымайтын жат елге танысқалы келгенбіз. Жаңа үйреткен жас тұлпар — жарысқалы келгенбіз. Тұтқыр сары желімдей — жабыспаққа келгенбіз.
Сен темір де, біз көмір — еріткелі келгенбіз. Егесетін ер шықса — иілткелі келгенбіз. Берсең, жөндеп бітіміңді айт; бермесең, тұрысатын жеріңді айт!
II. Қанатты сөздер: мағынасы мен тағылымы
Плакатта жазылған нақыл сөздер арқылы Отан, елдік, бірлік, ерлік ұғымдары талданып, оқушылардың ойы кеңейтіледі.
Нақыл сөздер
-
1) «Отан үшін күрес — ерге тиген үлес.»
-
2) «Тәуелсіз Отан — жүрегің, рухты халқың — тірегің.»
-
3) «Халық қаһары қамал бұзар.»
Нақыл сөздер
-
4) «Ұлылардың бәрі — ұстаз.»
-
5) «Хан — қақпа, халық — қазына, батыр — қорған.» (Жанақ ақын)
-
6) «Күшті ұлт болу үшін алдымен ішкі бірлік, ұйымшылдық пен татулық қажет.» (Нұрсұлтан Назарбаев)
III. «Жасұлан» сөзі: сөзжұмбақ арқылы бекіту
Сөзжұмбақ тапсырмасы тарихи тұлғалар мен ұғымдарды еске түсіріп, патриоттық тақырыптағы білімді нақтылайды.
Сұрақтар мен жауаптар
-
1. Дивизияны басқарған полковник, халық батыры — Бауыржан Момышұлы.
-
2. Ертедегі бес қарудың бірі — садақ.
-
3. Дүниежүзі қазақтарының екінші құрылтайы қай қалада өтті? — Түркістан. (Алғашқы құрылтай 1992 жылы Алматыда өтті.) Бұл туралы Тұманбай Молдағалиевтің «Бауырлар» өлеңінен білеміз.
-
4. Отырарды алты ай бойы қорғаған батыр ерлігін жырға қосқан ақын — Мұхтар Шаханов.
-
5. Патриоттық әндердің бірі — «Әлия». (Оқушылар басқа да патриоттық әндерді атайды.)
-
6. Қазақстан Республикасының Жоғарғы Бас қолбасшысы — Нұрсұлтан Назарбаев. (Берілген мәтіндегі дерек бойынша Қорғаныс министрі — Әділбек Жақсыбеков.)
-
7. «Қоянды қамыс өлтіреді, ер жігітті ... өлтіреді.» — намыс.
IV. Тағзым және үлгі
Біз әрдайым Отанымыз бен Тәуелсіздігіміз үшін құрбан болған батырларымыздың рухына бас иіп, тағзым етеміз. Сонымен бірге, бүгінгі күні ел дамуына үлес қосып жүрген қоғам қайраткерлері мен еңбек адамдарының өнегесін үлгі тұтамыз.
V. Интерактивті бөлім: патриоттық әндер мен ой-толғау
Бейнебаян 1
«Бірлік түбі — тірлік»
С. Аббас-Шах, А. Дүйсенов
Бейнебаян 2
«Отырардағы той»
С. Асанов, Ш. Қалдаяқов
Бейнебаян 3
«Қара бура»
Б. Шойбеков, А. Дүйсенов
Ой-толғау: оқушылар пікірі
Оқушы 2
Мен бұл бейнебаяннан Отанға қатысты көп мағлұмат алдым. Отырар қаласы әдебиет пен мәдениеттің ордасы ғана емес, ұлы ғұламалардың да мекені. Киелі мекенімізде әрдайым бейбітшілік пен тыныштық орнасын.
Оқушы 3
«Қара бурада» жырланғандай, біз де батырларымызды құрметтейміз, өзімізге үлгі тұтамыз. Мен елімнің өсіп-өркендеуіне өз үлесімді қосуға әрқашан дайынмын.
Оқушы 4
Бірлік бар жерде тірлік бар. Мен ырысы мен ынтымағы жарасқан Тәуелсіз елдің ұрпағымын. Мемлекетіміздің әрі қарай өркендеуіне біз де өз үлесімізді қосамыз.
Оқушы 5
Қасиетті еліміз бен жерімізді қорғаған ұлы бабаларымыздың тағылымды жолын жалғастыру — жас ұрпақтың парызы. Мен де азаматтық борышымды атқару үшін әскерге баруға дайынмын. Бұл — менің Отан алдындағы қасиетті міндетім.
Оқушы хабарламасы
«Қарулы күштердің түрлері» және «Әскери оқу орындары» тақырыптары бойынша оқушы хабарлама жасайды. Дайындаған: Мұхаммед Еламан.
Интерактивті тақтадағы слайдтар арқылы тірек сызбалар көрсетіліп, негізгі ұғымдар мен қызықты деректер түсіндіріледі.
Қорытынды
Жүргізуші 1
Конституциямызда: «Республиканың егемендігі оның бүкіл аумағын қамтиды. Мемлекет өз аумағының тұтастығын, қол сұғылмауын және бөлінбеуін қамтамасыз етеді» — деп жазылған. Ендеше, еліміздің құрыш қалқаны әрдайым мықты болып, ұлы бабалар ерлігімен жеткен бейбітшілік пен тыныштығымыз баянды болсын.
Жүргізуші 2
«Біз бейбіт мемлекетпіз, дегенмен жастарымыз Отанды, ата-баба жерін қорғауға әрқашан дайын болуы тиіс» — деген ой айтылады. Еліміз өркендеп, еңсесі биіктеп, абыройы асқақтай берсін!
Материал авторы туралы
Батыс Қазақстан облысы, Бөкей ордасы ауданы, М. С. Бабажанов атындағы ЖОББМ, математика пәнінің мұғалімі — Қойбағарова К. А.