Суретші бала
Сабақ туралы
Тақырыбы
Сиқырлы бояулар
Мақсаты
- Оқушылардың бояу түстері туралы білімін бекіту және жетілдіру.
- Шығармашылық қабілетін, қызығушылығын дамыту.
- Ұқыптылыққа, табиғатты сүюге тәрбиелеу.
Өткізу форматы
Сабақ сахналық көрініс түрінде өтеді. Дайын аппликациялар көрнекілік ретінде қолданылады.
Қатысушылар
- Автор
- Суретші бала
- Бояу түстеріне киінген оқушылар
- Қыс бейнесі (ақ киімді 2 оқушы)
Сабақтың барысы (сахналық көрініс)
Төменде көріністің реті мен мәтіні оқуға жеңіл болу үшін ықшамдалып, грамматикасы түзетіліп берілді.
1) Үш негізгі түс
Автор
Ертеде қызыл, сары, көк бояулар өмір сүріпті. Қоршаған ортада тек осы бояу түстері ғана болыпты. (Сахнаға осы үш түске киінген оқушылар шығады.)
1-оқушы (қызыл)
Әр бояудың өзіне тән сыры бар,
Әрбір түстің күннің арай нұры бар.
2-оқушы (көк)
Табиғаттың терең тылсым түрі бар.
3-оқушы (сары)
Қызыл, сары, көк түс —
Әсте негізгі.
Үш түске киінген оқушылар тақтаға негізгі үш түстен тұратын аппликация іледі. Содан соң сахнадан шығады. (Олардың орнына жасыл, қызғылт сары, сия көк түстеріне киінген оқушылар шығып, сахнада артқа қарап тұрады.)
2) Суретшінің ізденісі
Автор
Ол заманда бір жас суретші өмір сүріпті. Ол суреттерінде осы үш бояуды ғана қолданады екен. Бір күні бұл түстер оған аздық етеді. Көңілі толмай, көп ойланады. (Сахнаға суретші бала шығып, ойға шомып отырады.)
Суретші бала
Әсем сұлу жер бетін,
Табиғаттың келбетін
Кенепке жазсам деп едім,
Үш түстен артық көрмедім.
(Ол ұзақ ойланып, бояуларды бір-біріне қоса бастайды.)
3) Аралас түстердің пайда болуы
Көрініс
Сахнаның екі жағынан сары мен көк түс шығады. Жақындап келіп, қолдарын түйістіргенде, ортасынан жасыл түске киінген оқушы шығады.
Көрініс
Қызыл мен сары түстер жақындап, қолдарын түйістіргенде ортасынан қызғылт сары түс пайда болады.
Автор
Суретші бала бояу түстерінің көбейгеніне қатты қуанады. Бояулар оны ортаға алып, әндете бастайды:
1-оқушы (қызғылт сары)
Қызғылт сары — таң шапағы секілді.
2-оқушы (сары)
Сары түс — күзгі бояу секілді.
3-оқушы (жасыл)
Тұр ғой дала жасыл желекке жайланып,
Жасыл бояу — жастық шақтың айғағы.
4-оқушы (көк)
Көк түс керек көк байрағы секілді,
Көгілдір түс — көк аспаны елімнің.
5-оқушы (сия көк)
Сия көк түс — қызыл мен көктің қоспасы,
Буырқанған толқынындай теңіздің.
Суретші бала
Кемпірқосақ аспанда
Түрлі бояу шашқанда,
Табиғатты салайын,
Іздегенді табайын.
(Тақтаға осы түстерден құралған аппликация ілінеді.)
Автор
Осылайша суретші бала қуанышқа бөленіп, өз жұмыстарына сүйсіне қарайды.
4) Қыс және ахромат түстер
Автор
Күндердің күнінде жаз өтіп, қыс түседі. Айнала ақ қар жамылып, дала ерекше сұлулыққа бөленеді. (Сахнаның екі жағынан ақ киінген екі оқушы ленталарды желбіретіп, боранның үнін салып, баяу ысқырады.)
Суретші бала
Көңілсіздеу кейде тым,
Әсем қысты салар ем.
Қыстың салсам бейнесін,
Басқаның бәрін табар ем.
Автор
Көмекке суретші баланың назарынан тыс қалған екі бояу келеді: ақ және қара.
1-оқушы (ақ)
Түссіз түстер — ақ пен сұр, қаралар,
Бұл түстер де негізінен пара-пар.
2-оқушы (қара)
Ақ, қара — таза,
Сұр бұлт, қара түнек түн —
Табиғаттың құбылысын даралар.
(Суретші бала тақтаға қыс көрінісі бейнеленген сурет іледі.)
5) Қорытынды және қоштасу
Автор
Осылайша суретші баланың бояу түстері күннен-күнге көбейіп, ол керемет туындыларын дүниеге әкеліп, елін таң қалдырып, қуанышқа бөлейді. Содан бері талай ғасыр өтіп, көптеген суретші өз ізін қалдырды. Ал бояу түстері адам өмірінде ерекше орын алатыны анық. (Сахнаға барлық кейіпкерлер шығады.)
Суретші бала (өлең)
Түрлі-түсті келбетті,
Қандай әсем жер беті!
Алуан бояу баулары,
Аппақ басты таулары,
Жасыл жайлау орманы,
Қырмызы гүл қырлары,
Сары алтындай құмдары,
Бұйра толқын теңіз көп,
Ашық аспан теңбіл көк.
Түрлі-түсті келбетті,
Қандай әсем жер беті!
Жаралғандай-ақ бастан —
Алып кемпірқосақтан!
Барлық кейіпкерлер сахнаға қатар шығып, бастарын иіп қоштасады.
Негізгі ой
Білім
Негізгі түстерден (қызыл, сары, көк) жаңа реңктердің қалай пайда болатыны көрініс арқылы түсіндіріледі.
Шығармашылық
Суретші баланың ізденісі оқушыны қиялға, тәжірибе жасауға және бояулармен еркін жұмыс істеуге жетелейді.
Тәрбиелік мәні
Табиғат сұлулығын байқап, оны бағалау арқылы ұқыптылық пен сүйіспеншілік сезімі күшейеді.