Әдебиет сабақтарында сыни ойлауды ұйымдастыру Жалпы мақсат
Сессияның кезеңдері
Бұл коучинг әдебиет сабақтарында сыни ойлауды жүйелі ұйымдастыруға бағытталған. Әр кезеңде қатысушылар тек дайын мәліметті қабылдаумен шектелмей, пікірін ашық айтып, дәлелдеп, бірлескен талдау жасауға тартылады.
I. Психологиялық ахуал қалыптастыру
Коучер қатысушы ұстаздардың назарына слайд арқылы «Есімдер құпиясы» кестесін ұсынады. Әр қатысушы өз есімінен шыққан сандық белгіге сәйкес топқа бөлінеді.
II. Қызығушылықты ояту
Топтарға тапсырма беріледі: қазақ әдебиетінен Бұқар жыраудың «Бірінші тілек тілеңіз» толғауындағы асты сызылған сөздердің мағынасын өз бетінше ашып, түсіндіру.
1-тілек
«Бір Аллаға жазбасқа»
2-тілек
«Ең шұғыл залым пасықтың тіліне еріп азбасқа»
3-тілек
«Үшкілсіз көйлек кимеске»
Қосымша ақпарат
Бұқар жырау (1668–1781) — XVIII ғасырдағы қазақ жыраулар поэзиясының көрнекті өкілі, Абылай ханның сенімді серігі әрі кеңесшісі болған тарихи тұлға. Оның «Ай, Абылай, Абылай!», «Асқар таудың өлгені», «Бірінші тілек тілеңіз», «Қазақтың ханы Абылай», «Бұл, бұл үйрек, бұл үйрек» сияқты толғаулары кең танымал.
III. Тақырып бойынша тапсырманы бірлесіп игеру
Қатысушылар берілген тапсырманы топтасып, ұжымдасып, мұғалімнің тікелей көмегінсіз дербес орындауға тырысады. Негізгі ұстаным — құр мәлімет алумен шектелмей, өз пікірін ашық айту және өзара сұхбат арқылы ойды тереңдету.
IV. Шығармашылық жұмыс
Салыстыру, ерекшеліктерін табу, ортақ белгілерін анықтау стратегиясы қолданылады. Экранда үш автордың өлеңдерінен үзінді оқылады:
- 1. Абай Құнанбаев — «Көзімнің қарасы»
- 2. А. С. Пушкин — «Я помню чудное мгновение»
- 3. Мұқағали Мақатаев — «Қара өлең»
V. Бекіту: «Түртіп алу» стратегиясы
Топтарға кесте ұсынылады. Қатысушылар тақырыпты қаншалықты түсінгенін әртүрлі белгілермен көрсетеді және соның негізінде топ ішінде ой қозғайды.
| Белгі | Мағынасы |
|---|---|
| V | Олардың білетіндері |
| + | Олардың үйренгендері |
| = | Менің ойыма қарсы; келісе алмаймын |
| ? | Мені ойландырды |
VI. Қорытындылау
Коучинг «Мен кіммін?» ойыны арқылы қорытындыланып, қатысушылардың алған әсері мен түсінігі айқындалады.
«Егер балалар бірдеңені түсінбейтін болса, онда оқытушы оларды кінәлауға тиісті емес, оларға түсіндіре алмай отырған өзін кінәлауға тиіс»
— Ы. Алтынсарин
VII. Рефлексия
Қатысушылар коучингтен алған әсері мен ұсыныстарын «Аяқталмаған сөйлемдер» әдісі арқылы қысқаша жазады:
Бүгін мен … білдім.
… қызықты болды.
… қиын болды.
… екенін түсіндім.
Мен … жасай алдым.
… мені таң қалдырды.
Толық нұсқасын жүктеу
Материалдың толық нұсқасын жеке файл немесе платформаға жүктеп, осы бөлімге сілтеме ретінде орналастыруға болады.