Қазақша рефераттар

Өсиет тобы

Тақырып, мақсат және ұйымдастыру

Тақырыбы

Аталы сөз — баталы сөз.

Мақсаты

Халқымыздың тәлім-тәрбиесі ананың ақ сүтімен, әженің өнегесімен, атаның ақылымен берілетінін ұғындыру; ұлттық құндылықтарды бойға сіңіріп, өзіндік ұлттық қасиеттерді қалыптастыру.

Көрнекілігі

  • Қанатты сөздер
  • Үнтаспа
  • Слайдтар
  • Проектор

Жоспары

  1. Кіріспе
  2. Аталы сөз — баталы сөз
  3. Жақсы деген немене, жаман деген немене?
  4. Қорытынды

Кіріспе: Сөз атасы — сәлем

Армысыздар, құрметті қонақтар мен оқушылар! «Аталы сөз — баталы сөз» атты кешімізге қош келдіңіздер. «Жаңбырменен жер көгерер, батаменен ел көгерер» демекші, бүгін ақылдың кені — бабалар өсиетімен танысамыз.

Ей, тәкаппар дүние, маған да бір қарашы,

Танисың ба, сен мені? Мен қазақтың баласы!

Өсиетке толы төрт қағида

  1. 1. Сәулелі сөз сөнбейді. Батаның орны бөлек: бізге тәлім, өнеге — ақ тілегі батаның.

  2. 2. Атам үнемі «Әдепті жан бол» дейді. Сол сөз санамда: мақтануды жөн көрмеймін.

  3. 3. Алды орап, кісінің жолын кесіп өтпеймін; кішінің ізетімен сәлемдесіп, қол беремін.

  4. 4. Ұятқа қалдыратын жалған сөзге төзбеймін. Мұратқа жеткізетін — шындық.

Назар аудару

Бұл бөлімнің өзегі — сәлемнің мәнін ұғындыру, әдет пен әдептің ара-жігін ажырату және сөздің адам тәрбиесіндегі орнын көрсету.

Кілт ой

Сөз — тек қарым-қатынас құралы емес, мінез қалыптастыратын тәрбие мектебі.

Аталы сөз — баталы сөз

Көрініс: Атасы мен немересі

Атасы: Балам, аталы сөз кімге керек?

Немересі: Аталы сөз ақындарға керек.

Атасы: Жоқ, балам, аталы сөз бәріне керек. Есіңде болсын: ақылдыға — дана болу үшін, жақсыға — жол табу үшін керек. Берекелі сөз бесіктегі балаға да әсер етеді.

Өсиет өзегі

  • Аталы сөз ақылдыдан шығады.
  • Есікті ақырған дауысынан таниды, ақымақты айқайынан таниды.
  • Ақымаққа ақыл айтсаң — мазақ қылады; ақылдыны мазақ қылсаң — жалтақ болады.
  • Өнер — талантты өсіреді; өсиетті сөзге күлмеу керек.

Үш таған

  • Ата — ақиқатты айтады.
  • Әке — адалдықты айтады.
  • Ана — жақсылықты айтады.

Музыкалық нөмір:

«Қазағымның дәстүрлері»

Ескірмейтін есті сөз

Топтарға бөліну

  • 1-топ: Әділет
  • 2-топ: Өсиет

Жүргізуші сұрағы: «Адамның, жердің, сөздің сәні не?»

Әділет тобының жауабы

Адам сәні — өнер, білім, ақыл.

Жердің сәні — жеміс, өнім, дақыл.

Өсиет тобының жауабы

Сөздің сәні — өнегелі, өткір ақыл.

Пікірдің сәні — ең пайдалы мақұл.

Мақал-мәтел сайысы

Жолын жалға:

Алыстан алты жасар бала келсе, ...

Жолын жалға:

Сыйлап берген су сатып ..., көңілің ашылады.

Жолын жалға:

... алтау ала болса, аздырар.

Ескерту: Берілген жолдар толық нұсқамен жалғастырылып, топ болып талқыланады.

Жақсы деген немене, жаман деген немене?

Өсиет тобының түйіні

Жақсы деген кісінің алты-арты бірдей жарық болар, жақсы деген кісінің бас-аяғы бірдей анық болар.

Жақсы бала

Жақсы бала құлақ асып, айтқаныңды ұғады. Төсегінен тұра сала таза ауаға шығады. Ол шалалыққа бармайды: тап-таза болып жуынып, таранып алады.

Жаман бала

Жаман бала өз-өзінен тырысып, түске дейін жатады, шешесімен ұрысады.

Екі топтың балалары айтысқа түсіп, ойларын бір арнаға тоғыстырып, қорытынды жасайды.

Көрініс: «Бүлдірген мен Күлдірген»

Бүлдірген: Әдеп дегеніміз — әдеп.

Күлдірген: Егер әдепті білсең, әуелі көрерменмен амандасу керек.

Бүлдірген: Өзің неге амандаспайсың?

Күлдірген: Әркім өзі үшін жауап береді.

Жүргізуші түсіндірмесі

Әдепті болу — ата-ананың тілін алу, үлкенді құрметтеу, ізетті де инабатты болу, сыпайы сөйлеп, сый-құрмет көрсету.

Күлдірген: Жақсыға әдеттену — әдептілікті қалыптастырады, жаманға әдеттену — тәртіпсіздікке бастайды.

Бүлдірген: Әдепті болу үшін не істеу керек?

Күлдірген: Жақсы сөйле, ізеттілік көрсет, әдепті бол. Әдепті болу — әркімнің өз қолында.

Әдептілік пен әдеміліктің негізі — әдеп. Сондықтан «әдеп» пен «әдет» ұғымдарын ажырата білу маңызды.

Қорытынды

Бүгінгі сабағымызды қорытындылайтын уақыт келді. Жақсы болу — өз қолымызда. Жақсыдан үйреніп, жаманнан жиренейік.

Түйінді нақыл

«Ер батамен көгерер» — дегендей, соңында бата беріледі.

Соңғы ой

Аталы сөз — тәрбие, баталы сөз — береке. Екеуі де елді түзейтін, ұрпақты өсіретін рухани қазына.