Африка материгінің нәсілі
География • 7-сынып
Африканың халқы және елдері. Солтүстік Африка елдері
Бұл жоспар сайыс-сабақ форматына құрылған және оқушылардың Африка материгінің халқы, нәсілдік-тілдік құрамы, демографиялық жағдайы, сондай-ақ Солтүстік Африка елдері туралы білімін жүйелеуге бағытталған.
Оқу мақсаты (білімділік)
Африканың халқы мен елдері туралы негізгі ұғымдарды қалыптастыру, аймақтық айырмашылықтарды түсіндіру.
Дамытушылық
Есте сақтау, танымдық қабілет және тіл байлығын дамыту; ақпаратты талдап, қысқаша тұжырым жасай білу дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
Картамен жұмыс мәдениетін қалыптастыру, ұйымшылдыққа, достық қарым-қатынасқа және адамгершілікке тәрбиелеу.
Сабақ форматы
- Түрі: сайыс сабақ
- Әдіс-тәсілдер: түсіндіру, деңгейлік тапсырмалар
- Көрнекілік: Африканың аймақтары мен елдерінің саяси картасы, интерактивті тақта
- Пәнаралық байланыс: тарих, этнография
Сабақ құрылымы
- 1 Үй жұмысын тексеру
- 2 Жаңа тақырыпты түсіндіру
- 3 Картамен жұмыс
- 4 Үйге тапсырма
I. Үй тапсырмасын тексеру (5 минут)
«Кім тапқыр?» ойыны арқылы өткен тақырыпты еске түсіру және негізгі ұғымдарды нақтылау.
1. Африканың табиғат зоналары солтүстіктен оңтүстікке қарай қай бағытта ауысады? (Ендік бағытта.)
2. Саванналар мен сирек ормандар Африка аумағының қанша пайызын алып жатыр? (40%.)
3. Жергілікті халықтар мақта, маниок, батат, жүгері, кешью, қант құрағы, цитрустарды қай жерде өсіреді? (Саванналарда.)
4. Намиб жағалық шөліне тән өсімдік қалай аталады? (Вельвичия.)
5. Сахарадағы тасты шөлдерді жергілікті халықтар қалай атайды? (Хамада.)
6. Африкадағы негізгі ұлттық парктерді ата. (Серенгети, Киву, Вирунга, Кагера.)
7. Ылғалды экваторлық ормандарда адам мен шаруашылыққа зиян келтіретін жәндіктер? (Термиттер мен цеце шыбыны.)
8. Саваннадағы тұяқты жануарларды ата. (Зебра, керік, буйвол, бөкендер.)
9. Саванналар мен сирек ормандардағы ағаштар мен өсімдік жамылғысын ата. (Баобаб, дум пальмасы, майлы пальма, саяхатшылар ағашы, шөптесіндер, акациялар.)
10. Ылғалды экваторлық ормандардағы ағаш түрлері? (Фикус, сейба, майлы және шарап пальмасы, рафия, эбен, қауын ағашы.)
11. Кап тауларындағы ағаш түрлері? (Кап шамшаты, күміс ағаш, лавр жапырақты зәйтүн ағашы.)
II. Жаңа тақырып (15 минут)
Ой қозғау
Оқушылар Африка халқы туралы білетіндерін айтады: халықтар, тайпалар, нәсілдер, елдер жөніндегі деректерді қосымша ақпарат көздеріне сүйене отырып бөліседі.
Негізгі мазмұн
- Қазіргі уақытта Африка материгінде 1,3 млрд-тан астам халық тұрады.
- Материктің негізгі нәсілдік тобы — негроид нәсілі; климаттық ортаға бейімделуіне байланысты сыртқы келбетінде айырмашылықтар кездеседі.
- Тілдік құрамы өте күрделі: 700-ге жуық жергілікті тіл бар.
- Демографиялық ахуалға тұрмыс деңгейінің төмендігі және жұқпалы аурулардың таралуы әсер етті; халықаралық денсаулық сақтау бағдарламаларының нәтижесінде халық саны өсуде.
Топтық жұмыс
Сынып 3 топқа бөлінеді. Әр топ тақырыпша бойынша постер дайындап, қорғайды:
1-топ
Африканың халқы
2-топ
Африканың елдері
3-топ
Солтүстік Африка елдері
III. «Кім картаны жақсы біледі?» (20 минут)
Картамен жұмыс оқушылардың кеңістіктік ойлауын және елдер мен нысандарды географиялық тұрғыда сәйкестендіру қабілетін күшейтеді.
1) Экономикасы дамыған мемлекеттер
Картадан көрсету және орналасуын сипаттау.
2) Әлемнің жеті кереметі
Картаға белгілеп, қысқаша түсіндірме беру.
3) Солтүстік Африка елдері
Картадан көрсету және көрші елдерімен шекарасын атау.
Сканворд
1. Мадагаскар аралын мекендейтін халықтар?
2. Нидерландыдан қоныс аударғандардың ұрпағы?
3. Африка материгіндегі негізгі нәсіл?
4. Аласа бойлы тайпа?
5. Африканың байырғы халқының саны жағынан басым бөлігін қай нәсіл құрайды?
6. Жерорта теңізі жағалауында тұратындар?
Жауаптар
Ескерту: жауаптар бастапқы материал бойынша берілді; қажет болса, мұғалім сынып деңгейіне сай нақтылау енгізе алады.
Топтастыру стратегиясы
Елдер мен қалаларды берілген санаттарға бөліп орналастыру.
1-топ: Африканың кедей елдері
- Мали
- Нигер
- Эфиопия
- Чад
- Сомали
- Ботсвана
2-топ: Дамыған елдер
- ОАР
- Алжир
- Египет
- Марокко
- Тунис
- Ливия
3-топ: Портты қалалар
- Касабланка
- Тунис
- Рабат
- Алжир
- Триполи
- Александрия
Ескерту: кейбір атаулар бір санатта да, басқа тапсырмаларда да кездесуі мүмкін (ел/қала). Мұғалім тапсырма шартын нақтылап бере алады.
IV. Бекіту: «Иә / Жоқ» ойыны
Жаңа тақырыпты қорытындылап, негізгі деректерді тексеруге арналған қысқа сұрақтар.
1. Африканың халқының саны 1 млрд 30 млн. (Иә.)
2. Африка материгінің нәсілдері ақ түсті. (Жоқ.)
3. Африкадағы аласа бойлы тайпалар — хими және тутси. (Жоқ.)
4. Африкада 1000-ға жуық тіл бар. (Жоқ.)
5. Сахараның ежелгі тұрғындары — берберлер мен бәдәуилер. (Иә.)
6. Мысырдың астанасы — Каир. (Иә.)
7. Экономикасы өте төмен мемлекеттер: Алжир, ОАР, Египет. (Жоқ.)
8. Жергілікті халық ерекше бағалайтын ағаш түрі — құрма. (Иә.)
V. Бағалау (3 минут)
Топтық жұмыс, карта тапсырмалары және ойындардағы белсенділік бойынша қалыптастырушы бағалау жүргізіледі.
VI. Үй тапсырмасы (2 минут)
«Африканың халқы және елдері. Солтүстік Африка елдері» тақырыбы бойынша реферат жазу.
Автор туралы мәлімет
Астана қаласы, №54 мектеп-лицейі.
География пәнінің мұғалімі: Абилов Айдын Байжанович.