Тамыр және тамыр жүйесі
ІІ тарау. Өсімдіктің өсімді (вегетативті) мүшелері
§7. Тамыр және тамыр жүйесі
Бұл сабақта өсімдіктің өсімді (вегетативті) мүшелеріне жалпы сипаттама беріледі және сол мүшелердің бірі — тамыр: оның түрлері мен өзара ерекшеліктері жүйелі түрде қарастырылады.
Сабақтың мақсаты
Өсімдіктің өсімді мүшелеріне жалпылама сипаттама беру, соның ішінде тамырдың түрлерін және олардың бір-бірінен айырмашылықтарын анық көрсету.
Сабақтың міндеттері
Білімділік
«Тамыр» және «тамыр жүйесі» ұғымдарының мәнін ашып, олардың атқаратын қызметін оқушыларға түсінікті әрі нақты жеткізу.
Тәрбиелік
Түрлі тәрбиелік іс-әрекеттер арқылы оқушы тұлғасында жағымды қасиеттерді қалыптастыруға ықпал ету.
Дамытушылық
Пәнге және тақырыпқа қызығушылықты арттырып, танымдық белсенділікті дамыту.
Құрал-жабдықтар
- Электрондық оқулық
- Бейнефильмдер
Сабақтың типі
Аралас сабақ (жаңа материалды меңгеру және білімді бекіту элементтері бірге қамтылады).
Сабақтың барысы
І. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушылардың сабаққа дайындығын бақылап, назарын сабаққа шоғырландыру.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру кезеңі
Кейбір оқушыларға карточкалар таратылады. Карточкалардағы тапсырмалар бойынша білім деңгейі бағаланады.
Жасушалары бір-бірімен тығыз жанасады; бастапқыда тірі болғанымен, біртіндеп қабықшасы қалыңдап, өлі жасушаларға айналады. Су мен улы газдарды ішке өткізбейді. Өсімдікті ыстықтан, суықтан және қатты желден қорғайды.
Тірі жасушалар тобынан тұрады. Зат алмасу нәтижесінде түзілген нәруыз, көмірсу және майлардың артығын қорға жинайды. Хлоропластары бар тірі жасушаларда органикалық заттар түзіледі. Жапырақ пен сабақ жасушалары арасындағы кеңістіктерде ауа мен су жиналып, өсімдіктің құрғақшылыққа төзімділігін арттырады.
Жасушалары бастапқыда тірі болғанымен, өсе келе қабықшасы қалыңдап, цитоплазмасы кеуіп, өлі жасушаға айналады. Нәтижесінде беріктігі жоғары тін қалыптасады. Бұл өсімдіктің жапырақтарының жыртылмай, сабақтарының сынбай өсуіне көмектеседі.
Тақырыптық бағыт: Өсімдіктің өсімді (вегетативті) мүшелері → Тамыр және тамыр жүйесі.