Өздігінен білім алудың негізгі жолы - оқушыны таным үрдісіне үйрету

Өз бетімен жұмыс істеу тәсілдері

Оқушыға өз бетімен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру — ұзақ уақытты талап ететін, жүйелі ұйымдастырылатын жұмыстың нәтижесі. Бұл үдеріс әдетте жеңіл тапсырмалардан басталып, біртіндеп күрделене түседі. Тапсырмалар арқылы оқушы салыстыру, қорытынды жасау, әртүрлі жағдайда өздігінен ойлау сияқты танымдық әрекеттерді меңгереді.

Ол үшін сыныптағы барлық оқушының өздігінен жұмыс істеуіне жағдай жасау қажет. Әдіскер-ұстаздардың пікірінше, оқушыда берік білім негізін қалыптастыру үшін оқитын пәніне қызығушылығы мен зейіні артуы тиіс. Бұл мақсатқа жетуде нақты педагогикалық мақсат қоюдың рөлі ерекше. Себебі тәжірибе барысында оқушы еңбек етіп, өз күшімен алған білімін жоғары бағалайды.

Мұғалімнің рөлі және қолдау мәдениеті

Оқушының танымдық қабілетінің дамуы мұғалімнің шеберлігіне тікелей байланысты. Мұғалімнің білімділігі мен мәдениеттілігі оқушының білім алуына айтарлықтай ықпал етеді. Сондықтан мұғалім әр оқушыға қамқорлықпен қарап, ол өздігінен білім алу жолдарына жаттығып, төселгенге дейін бағыт-бағдар беріп, нақты көмек көрсетуі керек.

Өздігінен жұмысқа дағдыландыратын икемділіктер

Оқушыны өздігінен жұмыс істеуге дағдыландыру оның өзіне тән икемділік дағдыларын дамыту арқылы іске асады. Мұндай дағдылардың маңызын әлемдік деңгейдегі көптеген педагогтер дәлелдеп көрсеткен. Бұл дағдылар оқу үдерісінде біртіндеп қалыптасып, жүйелі жұмыс арқылы орнығады.

• байқағыштық және дәлелді бақылау жүргізе білу;

• ойлау дағдысы және пайымын нақты құра білу;

• қарама-қарсы құбылыстарды салыстыра білу;

• түсініксіз жағдайларды анықтап, сұрақ қоя білу;

• өз ойын жүйелі әрі көркем жеткізу;

• мәтін бөлімдерінің байланысын сақтап, тұтастық құрастыру;

• кітаптан қызықты эпизодты немесе оқиғаны таба білу.