Алтын адам таспасы
9-сынып химия сабағы: «Қанатты металдар»
Сабақтың мақсаты
Металдардың құрылысы мен қасиеттері, бір-бірінен айырмашылығы, өмірде, тұрмыста және техникада қолданылуы туралы оқушылардың білімін тереңдету. Химия пәніне қызығушылықты арттыру, металдар туралы танымдық қабілет пен ой-өрісті дамыту, шешендікке және тапқырлыққа баулу. Оқушыларды елін, жерін сүйіп, мақтаныш тұту рухында тәрбиелеу.
Сабақтың түрі
СТО технологиясы (сын тұрғысынан ойлау).
Көрнекіліктер
- Д. И. Менделеевтің периодтық жүйесі
- Буклет: әшекей бұйымдар
- Тірек-сызбалар, суреттер
- Видео материалдар
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Амандасу
- Оқушыларды түгендеу
II. Қызығушылықты ояту кезеңі
Химияны оқу — парыз әркімге,
Оқиды оны барлық елде, әр тілде.
Химияның оқыңдар әр бөлімін,
Кездесер ол алдарыңнан әр күнде.
Химияны оқиық біз көңілмен,
Кездесер ол күнделікті өмірден.
Ақылымыз — химияны біліңдер,
Тап болар ол әр жерден, әр өңірден.
Химияның әлемі — қызық әрі тартымды,
Өз сырымен химия қызықтырар әркімді.
Оқысаңдар ғылымға көз ашып,
Таңырқарсыңдар табиғаттың ғажабын.
Химияда болады көп ертегі,
Салт-дәстүрмен жалғасқан ертеден.
Химия — біздің жас кеме ғой,
Болашаққа бағыт алған желкені.
Күшейтейік химияның сапасын,
Берер бізге болашақ ақ батасын.
Ғылымдардың негізі — бір саласы:
Химиямыз мәңгі-бақи жасасын!
III. Мағынаны тану кезеңі
- Адам алақанында балқитын металл: цезий
- Қанның құрамына кіретін металл: темір
- Тыңайтқыш ретінде қолданылатын металл: калий
- Дұрыс қолдансаң — ем, бұрыс қолдансаң — зиян келтіреді: мышьяк
- Өнеркәсіптің негізгі металы: темір
- Ең созылғыш металл: алтын
- Алхимиктер жеті ғаламшарды жеті металға теңеген. Олар: алтын, күміс, мыс, темір, қалайы, қорғасын, сынап
- Консерві қаңылтыры көбіне қай металмен қапталады: қалайы
- Н. Г. Чернышевский «социализм металы» деп атаған металл: алюминий
«Алтын адам» тақырыбындағы бейнематериал көрсетіледі. Талқылау барысында металдардың мәдениеттегі орны, археологиялық мұрадағы рөлі және бағалы металдардың ерекшеліктері айқындалады.
- Мыс: Алия
- Алюминий: Гүлжан
- Темір: Аслан
- Никель: Анель
- Күміс: Тұғанай
- Алтын адам: Анель
- Қазақстан темірі: Мөлдір
- Қазақстан металлургиясы: Зарина, Жасқайрат
Сұрақтар
- 1Күмістей ақшыл, жеңіл металл.
- 2Мемлекет атымен аталатын элемент.
- 3Магниттік қасиеті бар металл.
- 4Сілтілік металл.
- 5Бағалы металл.
- 6Радиоактивті металл.
- 7Ең ауыр металл.
- 8Оқтың құрамына кіретін металл.
Шешуі
- 1Магний
- 2Германий
- 3Темір
- 4Натрий
- 5Алтын
- 6Радий
- 7Қалайы
- 8Қорғасын
Ескерту: «Ең ауыр металл» сұрағына ғылыми тұрғыдан әртүрлі жауаптар кездесуі мүмкін (тығыздығына қарай осмий, иридий). Бұл сөзжұмбақта берілген нұсқа — бастапқы материалдағы шешім.