Қазақша рефераттар

Ой қозғау Нені үйрендік

Сабақ тақырыбы

Тұйық етістіктің емлесі

Сабақ түрі

Жаңа тақырыпты меңгерту

Сабақ әдістері

Сұрақ-жауап, ой бөлісу, сын тұрғысынан ойлау арқылы талдау

Көрнекіліктер

Плакаттар, тірек-сызбалар

Пәнаралық байланыс

Әдебиет

Сабақ мақсаты

Дамытушылық

Оқушылардың ой-өрісін, сөйлеу мәдениетін дамыту; ұлттық танымын кеңейту; шығармашылық қабілетін ояту.

Білімділік

Етістік және оның жасалу жолдары, мағыналық топтары туралы бұрынғы білімді толықтыру және жүйелеу.

Тәрбиелік

Ата-баба кәсібін құрметтеуге баулу; мақсат қоя білуге, еңбекқорлыққа, елін сүюге тәрбиелеу.

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру

Сыныптың сабаққа дайындығын тексеру, назарды сабаққа шоғырландыру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Үйге берілген ақыл-нақыл сөздерді талқылау, мазмұны мен құрылымына назар аудару.

Негізгі кезең: ой қозғау

Өткенді шолу: «Нені үйрендік?»

  1. 1. Етістік дегеніміз не?
  2. 2. Қандай сұрақтарға жауап береді?
  3. 3. Етістіктің құрамдық түрлерін атаңыз.
  4. 4. Болымсыз етістіктің жұрнақтарын атаңыз.
  5. 5. Табыс септіктегі сөзді қажет ететін етістікке мысал келтіріңіз.
  6. 6. Табыс септіктегі сөзді қажет ететін етістіктер қалай аталады?
  7. 7. Етістіктер нешеге бөлінеді? Атап беріңіз.
  8. 8. Есімшенің жұрнақтарын атаңыз.
  9. 9. Көсемшенің жұрнақтарын атаңыз.
  10. 10. Тұйық етістік қандай жұрнақтар арқылы жасалады?
  11. 11. Тұйық етістік жіктеле ме?
  12. 12. «Жазу» етістігін септеңіз.

Бағалау: жауаптардың толықтығы, тілдік норманы сақтау, дәлелді ой айту деңгейі ескеріледі.

Өз ізденістеріміз: ребус шешу

Мақал: «Мал өсірсең қой өсір, пайдасы оның көл-көсір.»

4 түліктің бірі — қой туралы ой бөлісу; ауылды көркейту жолдары; қаржыны тиімді бөлу, бизнес-жоспар құру туралы ұсыныстар айту.

Оқушылар жоспарларын оқып, сол негізде жаңа тақырыпқа кіріспе жасалады.

Жаңа тақырып: тұйық етістіктің емлесі

Түсініктер

Тұйық етістік
Іс-әрекетті, қимылды білдіретін етістіктің түрі.
Емле
Сөздердің дұрыс жазылу нормалары.

Жасалу үлгілері

  • бар + у → бару
  • оқы + у → оқу
  • тас + у → тасу
  • кемі + у → кему
  • ер + у → еру

Дыбыстық сәйкестікке назар аудару: п—б, қ—ғ, к—г.

1) «Ойлан, тап!» тапсырмасы

Тұйық етістіктерді тауып, қай септікте тұрғанын ажыратыңыз.

Тізім A

  • Оруға, жүргізуді
  • Оқуым, бұзуды
  • Соғу, айтысуымен
  • Жауласу

Тізім B

  • Жұлу, сұрасудан
  • Жазудың, күлу
  • Көрісу, егісу

2) «Ауылды кеңейту не үшін керек?»

Талқылау өзегі: еңбек, достық, бірлік, ынтымақ. Мақал-мәтелдерді тақтаға жазып, сөз құрамына талдау жасау.

3) Терме диктанты

Н. Өнербаевтың «Ауылым» әнінен етістіктерді теріп жазу.

4) 263-жаттығу

Оқулықтағы тапсырманы орындау, тұйық етістіктерді табу және орфографиялық норманы сақтау.

5) Түйіндеу: омонимдік қолданыс

Зат есім

Көсеу — от қозғайтын құрал.

Етістік

Көсеу — отты түрту, қозғау.

6) Ой толғау

Екі көзің не үшін қажет? — Жақсыларды көру үшін.

Екі қолың не үшін керек? — Елге көмек беру үшін.

Құлақ не үшін керек? — Ақыл-кеңес тыңдау үшін.

Тіл мен жақ не үшін керек? — Ақиқатты айту үшін.

Ал аяқ не үшін керек? — Жырақта жүрсем, туған жерге қайту үшін.

Туған жерге жету үшін екі аяқ қандай қажет болса, қазақ тілінің мәртебесін көтеруде тұйық етістіктің де өзіндік үлесі бар.

Үй тапсырмасы

«Ауылым менің — ажарым» тақырыбында тұйық етістіктерді қатыстыра отырып, шағын әңгіме құрастырыңыз.