Бөлмеде өсірілетін өсімдіктердің таралу аймақтары
Бөлме өсімдіктерінің адамға пайдасы
Бөлмеде өсірілетін өсімдіктердің пайдасы олардың көркемдігі мен азын-аулақ жемісінде ғана емес. Олар бөлменің ауасын тазартып, үй ішіндегі микроклиматты жақсартуға көмектеседі.
Оттегін толықтыру
Өсімдіктер ауадан көмірқышқыл газын сіңіріп, оттегін бөледі. Соның нәтижесінде бөлмедегі зиянды газдардың мөлшері азайып, адамға қажетті оттегі үнемі толықтырылып отырады.
Микробтарға қарсы әсер
Ауада көзге көрінбейтін көптеген микробтар болады, олардың бір бөлігі денсаулыққа зиян. Үй өсімдіктері микробтардың тіршілігіне кері әсер ететін заттар бөледі, олар ғылымда фитонцидтер деп аталады.
Ылғалдылықты арттыру
Адам денсаулығы үшін үй ішіндегі ауаның салыстырмалы ылғалдылығы орта есеппен 50% болғаны дұрыс. Алайда орталық жылыту жүйесі бар үйлерде ылғалдылық жиі төмендейді. Өсімдіктер топырақтағы және өз бойындағы суды буландырып, ауаның ылғалдылығын тұрақты түрде көтереді.
Бөлме жағдайындағы негізгі талаптар
Бөлме жағдайында өсімдіктерге ең алдымен жарық пен жылу қажет. Қыс мезгілінде өсімдік тұрған бөлмедегі температураны шамамен +10–12°C деңгейінде ұстап, топырақтың қышқыл болып кетпеуін қадағалау маңызды.
Зерттеу бағыты
Болашақта бөлме өсімдіктеріне қатысты ғылыми зерттеулерді тікелей жүргізу мақсатында, ең алдымен олардың түрлері мен биологиясы жөніндегі ғылыми әдебиеттерді зерделеу, сондай-ақ өсімдік түрлерінің зерттелу деңгейін қарастыру міндеті қойылады.
Бөлме өсімдіктерінің таралу аймақтары
Бөлмеде өсірілетін өсімдіктердің басым көпшілігі тропиктік және субтропиктік аймақтардан — Азия, Африка, Америка және Аустралияның орманды, далалы және шөлді өңірлерінен тараған. Әр өсімдіктің сыртқы пішіні мен тіршілік әрекеті бастапқы шыққан жерінің жағдайына бейімделген. Сондықтан өсімдікті дұрыс күту үшін оның қай өңірден шыққанын және сол жердің табиғи ерекшеліктерін білу қажет.
Ылғалды тропиктік ормандар
Жауын-шашын
Жылына 12000 мм-ге дейін, орта есеппен 3600 мм.
Ылғалдылық
Ауа ылғалдылығы 90–94%-ға дейін жетеді.
Температура
Жылдық орташа температура +25–28°C.
Мұндай ортада мәңгі жасыл қалың ормандар өседі. Бөлмеде өсірілетін фикус, монстера, фуксия, банан, пальма, бегония, папоротниктер және басқа да түрлер осы ылғалды тропиктік ормандардан тараған.
Құрғақтау тропиктік аймақтар мен жазық далалар
Шығыс Азия мен Солтүстік Үндістан, Оңтүстік және Солтүстік Африка, сондай-ақ Оңтүстік Американың кей өңірлерінде климат өзгеше: жылдық жауын-шашын мөлшері көбіне 1500 мм-ден аспайды. Кейбір тропиктік жазық далаларда жауын-шашын одан да аз түседі.
Өсімдік жамылғысы
Бұл өңірлерде көбіне биіктігі 3–5 м-ге дейін жететін шөптесін, жуашықты өсімдіктер өседі; ағаштар мен бұталар сирек кездеседі.
Көбірек тараған түрлер
Көптеген әсем гүлді жуашықты өсімдіктер — кринум, гиппеаструм, амариллис — осы аймақтардан тараған. Олар қуаңшылыққа төзімді болғанымен, жарық пен жылуды көбірек қажет етеді.
Тропиктік шөлдер
Тропиктік өңірлерде шөлді аймақтар да көп. Мұнда жылына орта есеппен 200 мм-ден артық жаңбыр жаумайды, бұлтты күндер өте сирек. Жазы тым ыстық әрі құрғақ, салқын мезгіл айқын байқалмайды.
Бейімделу ерекшелігі
Өсімдіктер суды үнемді пайдалануға бейімделген: тамырлары тереңге кетеді, ал жапырақтары мен сабақтары ылғал сақтайтындай өзгерген.
Қорғаныш қабаты
Кактустар, сүттігендер, агавалар, алоэ секілді өсімдіктердің беті көбіне балауыз және кутикула қабатымен қапталады.
Су қорын жинау
Кейбір агавалар мен кактустар ұлпа жапырақтары мен сабақтарында 200–300 литрге дейін су жинай алады.
Бөлме жағдайында мұндай өсімдіктер жарықты және жылуды жақсы көреді. Қыс мезгілінде температураны +10–12°C шамасында ұстап, топырақтың қышқылданбауын қамтамасыз ету керек.
Субтропиктік аймақтардан тараған түрлер
Субтропиктік елдерден тараған бөлме өсімдіктерінің ішінде әдемі жапырақты және әсем гүлді түрлер көп кездеседі. Оларға мыналар жатады:
- Абутилон
- Трахикарпус пальмасы
- Лавр
- Самшит
- Аукуба
- Олеандр
- Камелия
- Рододендрон
- Азалия
- Магнолия
- Секвоя
- Тисс
- Туя
- Араукария
- Кипарис