Қазақтың ұрттық ойындарын айт

Тәрбие сағаты (сайыс)

Тақырыбы: Өнерлі өрге жүзер

Сыныбы: 4-сынып

Түрі: Сайыс

Мақсаты

  • Оқушылардың ой-өрісі мен дүниетанымын кеңейту.
  • Сөйлеу мәдениетін қалыптастырып, эстетика мен этиканы дамыту.
  • Әсемдік пен сұлулықты бағалайтын, рухани дүниесі бай тұлға тәрбиелеу.
  • Қазақ халқының тұрмыс салты мен өнеріне құрметпен қарауға баулу.

Көрнекілігі

Қанатты сөздер Интерактивті тақта Қоржын Асық Безендірулер

Негізгі ой: Өнер — ұрпақтан ұрпаққа жалғасатын асыл қазына. Сайыс оқушылардың шығармашылығын ашып, ұлттық құндылықтарға құрметін арттыруға бағытталады.

Бағдарлама

  1. I
    Таныстыру
  2. II
    Сұрақ-жауап
  3. III
    Сурет салу сайысы
  4. IV
    Оқушылар айтысы
  5. V
    Ермексазбен жұмыс
  6. VI
    Өнер сайысы
  7. VII
    Аппликация (қию, жапсыру)
  8. VIII
    Мақал-мәтел сайысы

Сайыстың өту барысы

Жүргізуші сөзі

Армысыздар, құрметті көрермендер! Бүгін 4-сыныптар арасында өтетін «Өнерлі өрге жүзер» атты сайысымызға қош келдіңіздер! Әр сынып өз намысын қорғауға төрт оқушыдан ұсынады.

Олай болса, ортаға командаларды шақырамыз: 4А — «Шежіре», 4Б — «Мұрагер», сондай-ақ «Дастан» және «Өнеге» топтары. Енді әділқазылар алқасымен таныстырамыз.

I. Таныстыру

Бірінші бөлім — таныстыру. Әр топ өз атауын, ұранын, мақсат-міндетін қысқаша әрі мәнерлі түрде ұсынады.

Бағалау: таныстыру аяқталған соң әділқазылар алқасы әр топқа ұпай береді.

II. Сұрақ-жауап

Қоржыннан асық алынып, шыққан нөмір бойынша сұраққа жауап беріледі. Бұл бөлім оқушылардың білімін, тіл байлығын және жылдам ойлауын бағалауға арналған.

1. Ерулік деген не? Қазақтың ұлттық ойындарын ата.

2. Шашбау мен шолпының айырмашылығы қандай? Сәукелені кім киген?

3. Ит көйлектің мағынасын түсіндір. Шілдехана мен тұсаукесер деген не?

4. Киіз үйдің құрылысын ата. Басқұр деген не?

III. Сурет салу сайысы

Сурет салу — оқушылардың ой-өрісін кеңейтіп, қиялын дамытатын өнер. Қазақ мәдениетінде бейнелеу өнері ғасырлар бойы халықпен бірге жасасып, рухани қазынамыздың маңызды арнасына айналды.

Бұл кезеңде әр қатысушыға бір элемент беріледі. Оқушы сол элементті өрбітіп, толық композицияға айналдырады.

IV. Оқушылар айтысы

Қазақ халқында жыраулық, термешілікпен қатар, суырыпсалма өнері кең дамыған. Үлкен жиын-тойларда өлеңмен жауаптасу — сөз сайысының көркем үлгісі ретінде қалыптасып, кейін айтыс дәстүріне ұласқан.

Бұл бөлімде әр сыныптан бір оқушы шығып, жұптасып айтысады. Ортаға 4А және 4Б сынып оқушыларын шақырамыз.

V. Ермексазбен жұмыс

Ертеде ата-бабаларымыз күнделікті тұрмыс-тіршілікті тасқа, қолөнер бұйымдарына бедерлеп, мүсіндеп отырған. Ежелден қалған мұралар өткен өмір туралы мол мағлұмат береді.

Мүсіндеу оқушылардың ойлау, ұғыну және шығармашылық қабілетін шыңдайды. Сондықтан келесі кезең — ермексазбен жұмыс.

VI. Өнер сайысы

Оқушылар ермексаз жұмыстарын аяқтағанша, өнер сайысына кезек береміз. «Өнерлі өрге жүзер» деп бекер айтылмаған: өнер — атадан балаға мирас болып қалған асыл қазына.

Ән айту, күй тарту, тақпақ оқу секілді өнер түрлері оқушының көңіл көкжиегін кеңейтіп, жан дүниесін байытады.

VII. Аппликация (қию, жапсыру)

Қазақ даласында ою-өрнек өнері де әртүрлі үлгіде дамыған. Әр аймақтың өзіндік стилі болғанымен, көптеген оюдың түпкі элементі — мүйіз тектес өрнек.

Қазақ ою-өрнектерінің 230-дай түрі анықталған. Бұл кезеңде оқушылар түрлі-түсті қағаздан ою қиып, оны ұқыпты түрде жапсырады.

VIII. Мақал-мәтел сайысы

Тіл — адамзаттың ең алғыр құралы. Ал тілдің мәйегі — мақал-мәтелдер: тарихтың ескерткіші, ақыл-ойдың өшпес жәдігері, даналықтың тобықтай түйіні.

Мақал-мәтелдерден халқымыздың басынан өткен қилы кезеңдер, әдет-ғұрыптары мен салт-санасы көрініс табады. Бұл бөлімде оқушылар еңбек пен өнер туралы мақал айтып жарысады.

Қорытынды

Осымен сайысымыз өз мәресіне жетті. Қорытынды сөз және жеңімпаздарды марапаттау үшін әділқазылар алқасына сөз береміз.