Құрақ құрау схемасы

Сабақтың міндеттері

Әдістер мен пәнаралық байланыс

Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар

Сабақтың барысы

1. I. Ұйымдастыру кезеңі

   Топқа бөлу
   • Сәлемдесу, кезекші арқылы түгелдеу, сыныптың тазалығы мен тәртібін бақылау.
   • Оқушыларды екі топқа бөлу, топ басшысын сайлау: «Ботакөз» және «Жұлдызша».

2. II. Үй тапсырмасын тексеру

   «Брейн-ринг»

   Тақтаға алты секторға бөлінген дөңгелек ілінеді. Әр сектор нөмірленеді. Алты оқушыға тапсырмасы бар үлестірмелі кеспелер таратылады. Нүктесі бар кубик лақтырылғанда, түскен нөмірге сәйкес сектор ашылады. Оқушы жауап бере алмаса, басқа оқушы жауап береді. Барлық сұрақтарға жауап берілген соң, секторлар толық ашылып, құрақтың суреті шығады. Оқушылар сол құрақтың атауын анықтайды.

   Сұрақтар

   1. 1. Құрақ дегеніміз не?
   2. 2. Құрақ түрлерін атаңдар.
   3. 3. Құрақ құрау үшін қандай геометриялық фигуралар қолданылады?
   4. 4. Құрақ құрауда түстердің үйлесімділігін қалай атайды?
   5. 5. Құрақ құрау кезінде қандай қауіпсіздік ережелерін сақтау керек?
   6. 6. Құрақтан қандай бұйымдар жасалады?

   Ойын

   «Жалғасын тап»

   Бірінші топ мақалдың басын айтады, екінші топ жалғастырады. Жалғастыра алмаған топ ұпай алмайды.

   1. 1. Бүгінгі істі __________ қалдырма.
   2. 2. Жеті рет өлше, __________ кес.
   3. 3. Өнерліден үйрен, өнерсізден __________.
   4. 4. Еңбек етсең ерінбей, __________ тіленбей.
   5. 5. Еңбегің сайлы болса, ішің __________ болар.
   6. 6. Бірлік болмай, __________ болмас.
   7. 7. Қыз еркем, __________ көркем.
   8. 8. Өнерлі болу — зейнет, өнерсіз болу — __________.
   9. 9. Талаппен бастап, __________ аяқта.

3. III. Өткен сабақты пысықтау

   Түйін

   Мақал-мәтелдерде айтылғандай, әр істі талғаммен, ептілікпен, шеберлікпен орындау қажет. Құрақ өнері де дәл осы қасиеттерді талап етеді.

   Құрақ құраудың екі негізгі мақсаты

   • Үнемділік: мата қиындыларын іске жарату, кәдеге асыру.
   • Сәндік және шеберлік: түрлі пішінді бөліктерді қиюластырып, жастық, көрпе, көрпеше тігу.

   Құрақтың түрлері көп: ботакөз, шатыргүл, сегізжапырақ, тырнақатар, майда құрақ, аққу, қызғалдақ, қайшы және т.б. Матаның үйлесімі мен өрнек қиюластыруына қарай құрақ әртүрлі топтарға бөлінеді.

   Құрақ өнері әлем мәдениетінде

   Құрақ тек қазақ халқына тән емес. Бұл өнер көптеген елдерде дамыған:

   Ресей

   «Лоскутная техника»

   Көрпе, төсеніш, тұтқыш, жастық тігуде кең қолданылған.

   Еуропа

   «Пэчворк»

   Сәндік-қолданбалы өнердің кең тараған бағыты.

   Жапония

   «Сашико»

   Кимоно және тұрмыстық бұйымдарда қолданылып келеді.

4. IV. Жаңа сабаққа кіріспе

   Схема

   Құрақ құрау үшін оның негізгі әдіс-тәсілдерін білу қажет. Бұл бөлімде құрақ құраудың жалпы схемасы таныстырылады.

5. V. Жаңа сабақ

   Технология

   Құрақ құраудың реттілігі

   1. 1 Қай өрнекті құрастыратыныңды анықтап, оның сызбасын қағаз бетіне түсіріп ал.
   2. 2 Түс үйлесімін табу үшін сызбаны түс таңдай отырып бояп белгіле.
   3. 3 Геометриялық пішінге сай қағаздан үлгі (шаблон) дайында.
   4. 4 Үлгі бойынша матаны дәл өлшеп, белгіленген мөлшермен қиып ал.
   5. 5 Сызбаға қарап бөліктерді ретімен тік: алдымен ортаңғы бөлік, кейін шеткі бөліктер.

   Осы қадамдарды жүйелі орындау арқылы құрақ құрау технологиясы меңгеріледі: өлшеу, қию, қиюластыру және тігу.

6. VI. Сарамандық жұмыс

   «Сегізжапырақ»

   «Сегізжапырақ» құрағын құрастыруға арналған технологиялық карта бойынша жұмыс орындалады.

   Қауіпсіздік ережелері (қысқаша)

   • Қайшыны жабық күйде, ұшын өзіңе қаратып ұстамау.
   • Ине-жіпті арнайы инеқапта сақтау, жұмыс соңында санау.
   • Жұмыс орнын таза ұстау, құралдарды ретімен орналастыру.

7. VII. Қорытындылау

   Тест + график

   Бес тест сұрағына жауап беру арқылы білім бекітіледі. Әр топқа координаталық бұрыш беріледі: көлденеңінен — сұрақтар, тігінен — жауап нүктелері белгіленеді. Нүктелерді қосу арқылы график сызылады.

   Тест сұрақтары

   1) Мата қиындыларынан дайындалатын сәндік-қолданбалы өнер түрі

   • A) Текемет
   • Ә) Түскиіз
   • Б) Құрақ
   • В) Сырмақ

   2) Құрақ құрағанда қолданылатын құрал-жабдықтар

   • A) Біз ине, кергіш, жіп, сурет түсірілген мата, қармақты біз
   • Ә) Қайшы, ине-жіп, сызғыш лента, мата, картон үлгілер, бор
   • Б) Тоқитын станок, қайшы-пышақ, тоқпақ ине
   • В) Желім, таспа-баулар, ою үлгілері, ине, қайшы

   3) Құрақ құрауда кездесетін ою түрлері

   • A) Қошқармүйіз, түйетабан, сынықмүйіз
   • Ә) Шимай, сұлма, тұмарша
   • Б) Ботакөз, тырнақатар, жұлдызша
   • В) Бітпес, бөрікөз, тайтұяқ

   4) Еуропа елдерінде құрақ қалай аталады?

   • A) Лоскутная техника
   • Ә) Құрақ
   • Б) Сашико
   • В) Пэчворк

   5) Құрақ құрау барысында адам неге үйренеді?

   • A) Үнемділікке, шыдамдылыққа
   • Ә) Ептілікке, жылдамдыққа
   • Б) Іскерлікке, әсемдікке
   • В) Тапқырлыққа, ұшқырлыққа

8. VIII. Бағалау

   Нәтиже

   Құрақ құрау — өнер. Оның өзіне тән сыры, тәртібі және талғамы бар. Оқушылардың жұмысы бағалау көрсеткіштері бойынша сараланады.

   Қорытынды жыр жолдары

   Қас шебердің қолы — ортақ, Ұрпақтарға жалғасқан. Зердеңде болса — сол атақ, Болашақта жетер қалмастан. Әже менен анадан Мирас болған — бұл өнер. Ұрпақтан озып ұрпаққа Кете берер бұл өнер.

9. IX. Үй тапсырмасы

   Дайындық

   Келесі сабаққа: түрлі-түсті мата қиындыларын, үлгі-шаблондарды және қайшы әкелу.