Оқушылар Қазіргі көңіл күйің қалай
Бұл сабақта оқушылар Сейітқұл Оспановтың «Шыбын мен көбелек» мысалымен танысып, шығарманың мазмұны мен идеясын ашады. Мысал жанрындағы кейіпкер ретінде жәндіктердің әрекеті арқылы адам мінезіндегі олқылықтарға баға беруді үйренеді.
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
- С. Оспановтың өмірі мен шығармалары туралы білімді кеңейту.
- «Шыбын мен көбелек» мысалының мазмұны мен идеясын ашу.
- Мысалдағы жәндіктердің рөлін талдау.
- Шыбын мен көбелектің пайдасы мен зияны туралы түсінік қалыптастыру.
Дамытушылық
- Ойлау, сөйлеу дағдыларын дамыту.
- Тілдік қорды байыту.
- Оқу дағдысын жетілдіру (мәнерлеп және тізбектеп оқу).
Тәрбиелік
- Табиғатты аялауға баулу.
- Жақсыдан үйреніп, жаманнан жиренуге тәрбиелеу.
- Адамгершілікке, инабаттылыққа, бірлікке тәрбиелеу.
Ұйымдастыру кезеңі
Сабақ оқушыларды оқу жұмысына дайындаудан басталады. Психологиялық дайындық ретінде «Қазіргі көңіл күйің қалай?» сұрағына сәйкес әр оқушы түрлі түсті қағаз таңдайды.
Көңіл күй шкаласы
- Ақ қағаз — жақсы, көңілдімін.
- Сары қағаз — орташа, бір нәрсеге алаңдап отырмын.
- Қызыл қағаз — онша емес, жүрексініп отырмын.
- Көк қағаз — ашулымын, ренжіп отырмын.
Неге бұл маңызды?
Бұл шағын қадам оқушының ішкі күйін байқауға, сабақтағы қарым-қатынасты жұмсартуға және оқу мотивациясын көтеруге көмектеседі.
Үй тапсырмасын тексеру
Адырбек Сопыбековтің «Сапар мен Парта» шығармасы бойынша:
- жаттау;
- сахналау;
- партаның суретін салу.
Топқа бөлу
- 1-топ «Білімділер»
- 2-топ «Ойшылдар»
Бағдар
Топтық жұмыс барысында оқушылар мәтінді талдап, өз ойларын дәлелдеп айтуға және шығармашылық тапсырмалар арқылы қорытынды жасауға бағытталады.
Жаңа сабақ
Сабақтың кіріспесі жұмбақ шешуден басталады. Бұл тәсіл жаңа тақырыпқа табиғи түрде жетелейді және қызығушылықты оятады.
Жұмбақ 1
Ас көрсе-ақ жалайды,
Содан ауру тарайды.
Жұмбақ 2
Көлбең-көлбең етеді,
Гүлден ұшып жетеді.
Гүл шырынын сорады,
Соған риза болады.
Осыдан кейін оқушылар Сейітқұл Оспановтың «Шыбын мен көбелек» шығармасымен танысады, ал мұғалім сабақтың мақсатын нақтылап хабарлайды.
Сейітқұл Оспанов туралы
Қысқаша дерек
- Өмір сүрген жылдары
- 1955–2003
- Туған жері
- Қызылорда обл., Қазалы қаласы (30 наурыз)
- Білімі
- ҚазҰУ, журналистика факультеті (1977)
Шығармалары
- «Бәйге»
- «Ащы қауын, тәтті қауын»
- «Күн көтерілген шақ» (жыр жинағы)
- «Ағаш ат»
- «Бақытты үй»
- «Құлдар көтерілісі»
Оқу әрекеттері мен тапсырмалар
INSERT және ассоциация
«Не білесің?» сұрағы арқылы оқушылар шыбын мен көбелек туралы бұрыннан бар білімін еске түсіреді.
1-топ
«Шыбын» ассоциациясы
Шыбын дегенде ойға түсетін алғашқы сөздерді жазады.
2-топ
«Көбелек» ассоциациясы
Көбелек дегенде ойға түсетін алғашқы сөздерді жазады.
Оқулықпен жұмыс
- Мысалды оқушыларға оқыту.
- Рөлге бөліп, сахналау.
Ойсергек: «Көбелек» әні
«Айгөлек» әуеніне салып айту арқылы сергіту сәті ұйымдастырылады:
Көбелек-ау, көбелек,
Көкке ұшқан өрмелеп,
Сені ұстау тым қиын,
Айлакерсің керемет.
Шаршадым-ау, шалдықтым,
Қуып сенің соңыңнан,
Ұстасам да шап беріп,
Шығып кеттің қолымнан.
Талдау және тіл дамыту
- Сұрақтарға жауап беру (мазмұнын түсіну, идеяны анықтау).
- Дәптермен жұмыс.
- Сөздік жұмысын жүргізу.
- Үнтаспадан «Шыбын мен көбелек» диалогын тыңдау.
«Кім мықты?» сайысы
1-топ
Өлең құрастыру
Шыбын мен көбелек туралы өлең жолдарын құрастырады.
2-топ
Сурет салу
Тақырыпқа байланысты сурет салады.
Жеке жұмыс: «Бестармақ» тәсілі
Оқушылар «Көбелек» және «Шыбын» ұғымдарына мінездеме беріп, ойын қорытындылау үшін бар болғаны 11 сөз қолданады.
1-топ: «Көбелек»
- 1.Не? — 1 сөз
- 2.Қандай? — 2 сөз
- 3.Не істейді? — 3 сөз
- 4.Маңызы қандай? — 4 сөз
- 5.Басқаша қалай атауға болады? — 1 сөз
2-топ: «Шыбын»
- 1.Не? — 1 сөз
- 2.Қандай? — 2 сөз
- 3.Не істейді? — 3 сөз
- 4.Маңызы қандай? — 4 сөз
- 5.Басқаша қалай атауға болады? — 1 сөз
Қорытынды, үй тапсырмасы, бағалау және рефлексия
Қорытынды талдау
- Мысалдағы кейіпкерлерге сипаттама беру, мінезін ашу.
- Шыбын мен көбелектің пайдасы мен зиянын салыстыру.
- Талқылау сұрағы: мысалда адамдардың қандай қылығы сыналады?
Үй тапсырмасы
- Мысалды түсініп оқу.
- Рөлге бөліп, сахналауға дайындалу.
Бағалау
Оқушылардың оқу, талдау, сөйлеу, топтық және шығармашылық жұмысқа қатысу белсенділігі ескеріледі.
Рефлексия
Сабақ соңында оқушылар «Қазіргі көңіл күйің қалай?» сұрағына қайта жауап береді: түрлі түсті қағазды екінші рет таңдап, сабақ басындағы таңдаумен салыстырады. Көңіл күйінің қалай өзгергенін және себебін қысқаша түсіндіреді.