Нұркен кім
Сабақ тақырыбы
Н. Айтов — «Нұркен» өлеңі.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушылардың өлең мазмұнын түсініп, өз сөзімен жеткізе білуіне және мәнерлеп оқуға дағдыландыру.
Дамытушылық
Сана-сезіміне әсер ету арқылы ой қорыту, ойын жүйелеп айту және баяндау шеберлігін арттыру.
Тәрбиелік
Оқушыларды елжандылыққа, Отанын сүюге, құрметтеуге тәрбиелеу.
Көрнекілік пен жабдық
- Нұркен туралы сурет
- Слайд (интерактивті тақта)
Әдіс-тәсілдер
- баяндау
- түсіндіру
- сұрақ-жауап
- ой қозғау
- қызығушылықты ояту
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру және психологиялық дайындық
Оқушылардың назарын жинақтап, ынтасын арттыру мақсатында мұғалім хормен айтылатын шағын мәтінді ұсынады:
Мұғалім: Балалар, хормен:
Әрбір адам? Туысым, досым, жұрағат.
Әрбір ісің? Тірлік, тірек, адамдық.
Әрбір сөзің? Шындық, бірлік, адалдық.
Әрбір сабақ? Үйрену, ұғу, ұлағат.
Мұғалім қорытындылайды: әр сабақтан бір нәрсе үйреніп, бір ой түйіп отыру — басты қағида.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Интерактивті тақтамен жұмыс: 2–3 оқушы үй тапсырмасының мазмұнын айтып береді. Жауаптар талданып, қорытынды жасалады.
Білімді нақтылау үшін тест тапсырмалары орындалады.
Тест
-
1) «Мәңгі жасар өмір» мәтінінің авторы кім?
- а) Ш. Мұртаза
- ә) Б. Майлин
- б) Т. Кәкішев
-
2) «Халық жауы» атанған ақынның әні?
- а) «Елім-ай»
- ә) «Тау ішінде»
- б) «Дүние-ай»
-
3) «Мәңгі жасар өмір» кімге қатысты айтылған сөз?
- а) Сәкенге
- ә) Тұрарға
- б) Бейімбетке
Қорытынды әңгіме: жазықсыз жаланың құрбандары еске алынады.
Кіріспе ой: Қазақ халқы талай зұлматты бастан өткерді. «Ата-бабам тарихы — менің тарихым» тарауындағы ауыр кезеңдер еске түсіріліп, 1941 жылдың маусымында фашистік Германияның тұтқиылдан шабуыл жасағаны айтылады.
III. Жаңа сабаққа кіріспе: сөзжұмбақ
Жаңа тақырыпты ашу үшін оқушылар сөзжұмбақ шешеді. Шешуі — Н. Айтовтың «Нұркен» өлеңі.
Сұрақтар
- «Амангелді батыр» өлеңінің авторы кім?
- Сталинге ашық хат жазған алғашқы адам кім?
- «Қырдан келген жас қазақ» мәтінінің авторы кім?
- Халық жүрегінен орын алған ұмытылмас жан кім?
- «Күлпаш» әңгімесінің авторы кім?
- «Алмас қылышты» ардагер кім?
Кілт сөздер қатары
Сөзжұмбақта кездесетін есімдер мен ұғымдар:
Нәтиже: жаңа сабақтың тақырыбы анықталады — Н. Айтов. «Нұркен».
IV. Дәптермен жұмыс
Оқушылар дәптерлерін ашып, күннің жадын және тақырыпты жазады.
Н. Айтов туралы қысқаша мәлімет
- 1950 жылы Шығыс Түркістанның Тарбағатай аймағында туған.
- «Парасат» орденінің иегері.
- Мұқағали, Жамбыл атындағы сыйлықтардың лауреаты.
- Алғашқы кітаптарының бірі ретінде «Қозы-Көрпеш» аталады.
- «Алтын тамыр» журналына байланысты шығармашылық еңбектері айтылады.
Нұркен туралы қысқаша мәлімет
- 1919 жылы Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында туған.
- Ұлы Отан соғысының батыры.
- 1942 жылы ұшқыш-штурмовик ретінде ерлікпен қаза тапқан.
Талқылау сұрағы: «Нұркен кім?» — экрандағы дерек пен өлең мазмұнына сүйеніп жауап беру.
V. Кітаппен жұмыс
Оқу және талдау
- «Нұркен» өлеңін мұғалім оқып береді.
- Өлеңнің мазмұны ашылып, негізгі ойы анықталады.
- Сөздік жұмысы жүргізіледі.
Тәжірибелік жұмыс
- Оқушылар өз бетімен оқиды.
- Сұрақтар мен тапсырмалар бойынша жұмыс жасайды.
- Тізбектей оқу ұйымдастырылады.
Поэзия минуты
«Батырлар» туралы өлеңдер тізбектей айтылып, ерлік ұғымы ұрпақ жадындағы мәңгілік құндылық ретінде талқыланады.
VI. Сабақты қорытындылау
Қорытынды сұрақтар
-
1) Бүгін біз қандай өлеңмен таныстық?
-
2) Нұркен кім?
-
3) ҰОС-қа қатысқан қандай қазақстандық батырларды білесіңдер?
Әлия, Мәншүк, Бауыржан, Нұркен, Қасым және тағы басқа көптеген ерлер.
Негізгі ой
Ерлер есімі әрдайым ел есінде. Тәуелсіз Қазақстанның еңсесін тіктеп, қанатын кеңге жаюына сол батырлардың ерлігі мен жанқиярлығы негіз болды.
Құрмет белгісі ретінде «Жаса, Қазақстан!» әнін орындау ұсынылады.
Бағалау
Оқушылардың жауаптары мен белсенділігіне қарай бағаланады.
Үй тапсырмасы
- Өлеңді жаттау.
- Кеңес Одағы Батырлары туралы деректер жинау.