Екінші сайыс
Сайыс құрылымы
«Зерделілер мен Зейінділер» — химия пәніне қызығушылықты арттырып, білім мен тапқырлықты сынайтын көпкезеңді сайыс. Төменде сайыстың негізгі бөлімдері ретімен берілген.
Кезеңдер
-
І кезең Сәлемдесу
- Таныстыру
- Команда эмблемасы
- Ұран
- Қарсыластарға сәлем
- Әділқазы алқасына сәлем
-
ІІ кезең Қалауың білсін
Таңдап алынған тапсырма: қатысушы ұсынылған ұяшықтардың бірін (1, 2, 3, 4) таңдайды.
-
ІІІ кезең Қателеспе
Формула мен ұғымдарды меңгеру деңгейін тексеру.
-
IV кезең Қапы қалма
Топтарға есептер беріледі.
-
V кезең Капитандар сайысы
-
VI кезең Үй тапсырмасы
Жүргізушілер сөзі
1-жүргізуші
Уа, халайық! Бәріңе бірдей жар салайық. Химия тілін үйренем деушілерге, химия тілін білмек ойлы балаларға, химияға құмарлықты арттыруға талпынушыларға бүгінгі кешімізді арнаймыз.
2-жүргізуші
«Жасымда ғылым бар деп ескермедім, пайдасын көре тұра тексермедім. Ер жеткен соң түспеді уысыма, қолымды мезгілінен кеш сермедім», — деп Абай атамыз айтқандай, химия сырын дер кезінде түсінбей, кейін өкініп қалмас үшін бүгінгі кешімізді бастауға рұқсат етіңіздер.
Бүгін біз химия ғылымымен сырласып, ой бөлісіп, білімімізді саралаймыз. «Зерделілер мен Зейінділер» атты сайысқа қатысушыларды ортаға шақырамыз.
Қатысушы топтар
- І топ 10-сынып оқушылары
- ІІ топ 9-сынып оқушылары
- ІІІ топ 8-сынып оқушылары
Қазылар алқасына үндеу
Шеберлікті де, білімді де саралап, әділ баға берулеріңізді сұраймыз. Сайысымызды қазылар алқасымен таныстыруға рұқсат етіңіздер.
Сайыстар мазмұны
Бірінші сайыс: «Сәлемдесу»
Әр топ өз атауын таныстырып, ұранын айтады. Қарсыластарға және қазылар алқасына сәлем жолдайды.
Екінші сайыс: «Қалауың білсін!»
Әр топтан бір қатысушы ортаға шығып, ұяшықтардың бірін таңдайды. Таңдалған ұяшықтағы сұрақтарға жауап береді.
1-ұяшық сұрақтары
- Аллотропия — бір элементтің бірнеше жай зат түзу қасиеті.
- Индекс — атом саны; коэффициент — молекула саны.
- Ас содасының формуласы: NaHCO3 (натрий гидрокарбонаты).
- Оттектің сұйылу температурасы: −180°C.
- Жер бетіндегі тіршілік аймағы: биосфера.
- Д. И. Менделеев ескерткіші қойылған қалалар: Тобольск, Мәскеу, Ленинград.
- 61 жас — 5 мүшел.
- Ауада алма неге сарғаяды: Fe2+ ионы Fe3+ ионына тотығады.
- Ылғал тартқыш қышқыл: H2SO4 (күкірт қышқылы).
- Тоңазытқыштарда қолданылатын газ: NH3 (аммиак).
2-ұяшық сұрақтары
- Гидрлену — сутектің қосылу реакциясы.
- Ломоносов «корпускула» деп молекуланы атаған.
- Бактерицидтік қасиеті бар металл: күміс.
- Судың агрегаттық күйлері: мұз, сұйық, бу.
- Химик әрі музыкант болған орыс ғалымы: А. П. Бородин.
- Сутекті ашқан ғалым: Г. Кавендиш.
- 70–80 жас аралығы: қария, қарт, ақсақал.
- Патша сұйығы — 1 көлем азот қышқылы мен 3 көлем тұз қышқылы қоспасы.
- Тұздар мен су арасындағы реакция: гидролиз.
- Х. Колумб Американы ашқан жыл: 1492.
3-ұяшық сұрақтары
- Заттың құрамы мен қасиеті сақталатын ең кіші бөлшек: молекула.
- «Фосфор» сөзінің мағынасы: жарық тасушы.
- Теңіз капустасы (ламинария) бай элемент: йод.
- Иммунитет — ағзаның жұқпалы ауруларға қарсы тұру қасиеті.
- Ең күшті бұлшықет: ауыз бұлшықеті.
- Жердің терең қабатындағы балқыған зат: магма.
- «Белоксыз тіршілік жоқ, азотсыз белок жоқ» сөздерінің авторы: Ф. Энгельс.
- Алғашқы орыс профессоры, химик: М. В. Ломоносов.
- Индекс атом санын көрсетеді.
- Қайсысы ауыр: 1 кг мақта ма, 1 кг темір ме? Екеуі де бірдей.
Ескерту
Берілген мәтінде 4-ұяшыққа қатысты сұрақтар көрсетілмеген. Қажет болса, 4-ұяшық мазмұнын қосып, құрылымды толықтыруға болады.
Қорытынды
Бұл сайыс — оқушылардың химиядан алған білімін тәжірибе, есеп, сұрақ-жауап және командалық жұмыс арқылы бекітуге бағытталған. Әр кезең қатысушылардың зеректігін, зейінін және ойлау жылдамдығын айқындайды.