Қазақша рефераттар

Бауыржан қандай тұлға

Сабақ тақырыбы

Бауыржан Момышұлының «Ұшқан ұя» романынан алынған үзіндідегі ұлттық тәрбие, өнеге және халық даналығы.

Сабақ типі

Білім, дағды және іскерлікті қолдану сабағы.

Пәнаралық байланыс

Сурет, әдеп, тарих.

Негізгі ой

Бауыржан Момышұлының тұлғасы — ерлік пен парасаттың ғана емес, ұлттық тәрбиенің терең мектебі. Үзінді арқылы салт-дәстүр, бата, мақал-мәтел секілді рухани құндылықтардың тәрбиелік қуаты ашылады.

Сабақ мақсаты

Білімділік

  • Б. Момышұлының ұлылығын терең сезіну, қайталанбас азамат тұлғасынан үлгі алу.
  • Бауыржанның шыншылдығын адамгершілік кемелдігімен байланыстыра талдау.

Дамытушылық

  • Топтық жұмыс арқылы ойлау қабілетін дамыту.
  • Өз ойын тұжырымдауға және өзгелердің пікірін құрметтеуге үйрету.

Тәрбиелік

  • Ұлттық тәлім-тәрбие, өнеге, салт-дәстүр құндылықтарын бойға сіңіру.
  • Отансүйгіш, ұлтжанды, парасатты, сезімтал ұрпақ тәрбиелеу.

Әдістер мен көрнекіліктер

Қолданылатын әдістер

  • Әдеби үйірме жұмыстары
  • «Автор орындығы»
  • РАФТ стратегиясы
  • Эссе, суретпен жұмыс, әңгімелеу, талдау

Көрнекіліктер

  • Портрет
  • Слайдтар
  • Суреттер
  • Қанатты сөздер

Сабақ барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Оқушыларды түгендеу, сабаққа психологиялық дайындық жасау.

2) Үй тапсырмасын сұрау және бекіту

Өткен сабақта оқушыларға Бауыржан Момышұлының өмірі мен шығармашылығы, сондай-ақ «Ұшқан ұя» романының жалпы мазмұны мен кейіпкерлері бойынша ізденіп, мәлімет дайындау тапсырылған.

3) Жаңа сабақ: қызығушылықты ояту

Бейнеклип тақырыбы

Қазақтың ұлттық салт-дәстүрлері.

Мұғалімнің кіріспе сұрағы: «Бейнеклиптен нені тамашаладық?» Оқушылар қазақ ауылын, ата-әжелердің бас қосып, шілдехана тойын өткізгенін, ауыл ақсақалдарының бата бергенін байқайды.

Осыдан келіп бүгінгі сабақтың өзегі айқындалады: «Ұшқан ұя» үзіндісіндегі ұлттық тәрбие мен Бауыржан өткен даналық мектебі туралы ой қозғау.

4) Тұлғаны тану: Бауыржан феномені

Мұғалімнің бағыттаушы сөзі: Бауыржан Момышұлы — тірі кезінде-ақ аты аңызға айналған тұлға. Ол — жаужүрек батыр, даңқты қолбасшы, қарымды қаламгер. Қазақ топырағында мұндай азаматтар аз болмағанымен, Бауыржанның даңқы алты алаштан асып, әлемге танылды. Оның қаһармандық қайраты, сирек кездесетін озық ойы және айрықша мінезі елді тәнті етті.

Негізгі сұрақ: «Бауыржанды Бауыржан еткен өмір мектебі несімен ерекше?» Жауапты рөлдік ойын және шығармашылық тапсырмалар арқылы ашу ұсынылады.

5) РАФТ стратегиясы

Үлгі: R — Момыш, A — ХХ ғасыр ұрпағына, F — өсиет, T — «Отансүйгіш ұл бол!».

6) «Автор орындығы» және топтық рөлдер

Баяндаушылар

  1. 1. «Қаһарман батыр — Бауыржан»: өмірі туралы мәлімет.
  2. 2. Жазушының шығармалары мен еңбектері.
  3. 3. «Ұшқан ұя» үзіндісінің мазмұны мен идеясы.

Зерттеушілер

  • Бауыржан қандай тұлға?
  • Батырдың тегі туралы не білеміз?
  • Ұрпақтары кімдер?

Сұрақ құрастырушылар

5 сұрақ дайындайды; талқылау барысында 5 нақты жауап беріледі.

Сілтеме табушылар

«Ұшқан ұядағы» рухани байлықты талдайды: мақал-мәтелдер, бата сөздер, салт-дәстүр, ұлттық тәлім-тәрбие.

Бейнелеуші-суреттеуші

«Менің қиялымдағы — Бауыржан» тақырыбында сурет салып, сурет арқылы ойды қорғау.

Дәнекер-жазушы

Эссе тақырыбы: «Ел болам десең, бесігіңді түзе».

Қорытынды ой

Мұғалімнің түйіні — жас ұрпаққа аманат: ақ жүрек, адалдық, намыс, табандылық, кішіні қорғау, үлкенді үлгі тұту. Осындай қасиеттер ұлттық тәрбиенің өзегін құрайды әрі бүгінгі отансүйгіш азаматтың болмысын айқындайды.

Өсиет сөз

Ақ жүрек болып жолдасың, адалдық сені қолдасын.

Жақсылық үшін тіресең, жаныңды арың қорғасын.

Арынды болсын шабысың, алымды болсын табысың.

Найзадай болсын намысың — ер жігітке бәрі сын.

Қиындық көрсең мұқалма, ауырлық көрсең жұқарма.

Қамқоршы бол кішіге, үлкенді үлгі тұт алға.

Осы өнегені өмірлік бағдар етер елжанды азамат — сендерсіңдер, жас ұрпақ.