Күз әні
Күзгі ертеңгілік: «Байлықтың бәрі — күзде»
Таңертең зал іші ерекше құлпырады: әсем сазды әуен баяу ойнап тұрады, ал еденге алуан түсті жапырақтар төселген. Бүлдіршіндер тәрбиешімен бірге сахна жақтан кіріп, орындықтарға жайғасады.
Жүргізуші залдағы жапырақтарды көрсетіп: «Қараңдаршы, бүгін залымыз қандай әдемі! Жапырақтардың түсі қандай? Сары жапырақтар қай мезгілде түседі?»
Балалар: «Күз!»
Жүргізуші сөзін жалғайды: «Қараңдаршы, балалар, қуандырып біздерді, мерекелі күз келді!» Дәл осы сәтте әсем әуенмен Күз ханшайымы залға кіреді.
Күз ханшайымының келуі
Күз ханшайымы: «Мен — Күз ханшайымымын. Сендерді көргеніме қуаныштымын, балақайлар. Мен сендерді жақсы танимын: жапырақ теріп жүргендеріңді жиі көремін, апаларыңмен бірге балабақшаға асығып келе жататындарың да көз алдымда. Ал сендер мені танисыңдар ма?»
Жүргізуші: «Әрине, қымбатты Күз ханшайымы! Балалар күздің байлығы туралы тақпақтар айтады, ән салады, би билейді, ойын ойнайды. Отырыңыз, тыңдаңыз!»
Тақпақтар: күздің мінезі мен берекесі
1-бала
Күзім-ау, күзім-ау,
Мінезің бұзық-ау.
Жаңбырың сіркіреп,
Келгенің қызық-ау.
2-бала
Берекесін сыйлауға
Өлкемізге күз келді.
Жемістерді жинауға,
Шақырды біздерді.
Хор: «Күз әні»
Бұлттар төніп, жерге шөгіп,
Дымқыл тұман басады.
Шөп сарғайып, өңі тайып,
Дала сұры қашады. (2 рет)
Бой жаза алмай, ойнай алмай,
Денең мұздап тоңады.
Бөбектерім, айтыңдаршы,
Бұл қай кезде болады? (2 рет)
Жүргізуші: «Қай мезгілде, балалар?»
Балалар: «Күз!»
Көкөністер мен жемістер туралы тақпақтар
3-бала
Бақшаларда тізіліп,
Қаперсіз мен жатамын.
Қабат-қабат киініп,
Қырыққабат атандым.
4-бала
Алма пісті, алмұрт түсті,
Алма пісті, жерге түсті.
5-бала
Көрсең егер бақшада,
Доп екен деп қалма.
Шөл қандырар қарбызбын,
Ерте үзіп алма.
6-бала
Ақ түсім бар — қант алар,
Қызыл түсім — қанға нәр.
Зияным жоқ, біліп қой,
Қызылшамын — пайдам бар.
7-бала
Тал шыбығым бұралып,
Бақшаларда қызарып,
Тұрғаным — мен, қызанақ,
Күнге қарап ұялып.
8-бала
Асханадан шықпаймын,
Атым — пияз, бұқпаймын.
Көзден жасты ағызып,
Тұмаудан бірақ сақтаймын.
Күз ханшайымы: «Әдемі ән айтып, тақпақ оқып жатырсыңдар. Мені осыншалық жақсы танитыныңа қатты қуанып тұрмын. Бүгінгі кешімізге тағы да қонақтар келетін сияқты...»
Жүргізуші: «Иә, Күз ханшайымы! Бүлдіршіндер сізге ‘Көкөністер биін’ билеп береді. Тамашалаңыз!»
Қонақтар жалғасады: көкөністер үні
9-бала
Қияр пісті,
Қарбыз пісті.
Қауын пісті —
Қандай күшті!
10-бала
Өсіретін бойыңды,
Дамытатын ойыңды.
Қоянға да азықпыз —
Сәбіздерміз жазықсыз.
Жүргізуші: «Ал енді, балалар, ‘Алтын күз’ әнін әуелетіп жіберейік!»
1) Қызыл, сары жапырақты күз қандай,
Айналада бар тіршілік қызғандай.
Жан аямай терін төккен адамға,
Бар байлығын таратады қызғанбай.
2) Қазан айы әнге бөлеп көңілді,
Сары алтындай жапырақтар төгілді.
Қырмандарға үйіп тау-тау астықты,
Сары алтынға бөлеп жатыр өңірді.
Күз самалы және ойын
Әсем әуенмен Күз самалы кіреді: «Мен — күз самалымын. Бәріңе сәлем бердім. Өңменіңнен өтетін күзгі суық желмін.»
Жүргізуші: «Күздің тентек самалы, ашуыңды баса тұр. Тал басындағы жапырақтарды түсіріп болдық. Тентек болмай, балалармен бірге ‘Кім жылдам?’ ойынын ойнайық. Келісесің бе?»
Самал жел: «Иә, ойнайық!»
Ойын: «Кім жылдам?»
Мақсаты: музыка ойнағанда шашылған жапырақтарды балалар мүмкіндігінше тез жинап үлгеруі керек. Ойынға 3 бала және жел рөліндегі 1 бала (немесе ересек) қатыса алады.
Самал жел: «Жарайсыңдар, балақайлар! Ойынды жақсы ойнай алады екенсіңдер. Ашуыма басылды. Енді кетуім керек. Біз әлі кездесеміз.»
Күз ханшайымы: «Қане, балалар, күзгі желдің ұшып кетуіне көмектесейік. Қатты үрлейік!» (Уф-уф-уф)
Жемістер жайлы соңғы тақпақтар
11-бала
Мынау — алма, айналдым,
Түрлі-түрлі болатын.
Бірі ерте, бірі кеш,
Кезектесіп салатын.
12-бала
Мынау — алмұрт, ақылдым,
Күзде жинап алатын.
Балбыраған біреуін
Жесең, тойып қалатын.
Күз ханшайымы: «Осы тақпақтардан кейін есіме түсті: менің сендерге әкелген сиқырлы алмаларым мен алмұрттарым бар. Бұл жемістер сендерге денсаулық, шаттық, молшылық әкелсін. Қазір топқа барған соң жейсіңдер. Енді мен кетуім керек — қыс ызғары жақындап келеді.»
Қоштасу және алғыс
Жүргізуші: «Күз ханшайымы, сізге мың алғыс! Бүгінгі сыйлығыңызға рақмет. Біз сізді сағынып күтеміз.»
Алма, өрік, көкөніске
Толтырды әкеп Алтын күз.
Дастарқаны таба нанға
Айналыпты Алтын күз.
Бүгінгі «Байлықтың бәрі — күзде» атты ертеңгілік мерекемен құттықтаймыз. Ертеңгілікке атсалысқандарыңыз үшін бүлдіршіндер атынан көп-көп рақмет айтамыз.
(Қатысушылар музыкамен сахнадан шығып кетеді.)