Қазір 2004 - 2007 депутат
Өмірі мен қоғамдық қызметі
Мұхтар Шаханов — 1942 жылы 7 ақпанда Оңтүстік Қазақстан облысы, Ленгір ауданы, Қасқасу ауылында дүниеге келген қазақ ақыны.
1969 жылы Шымкент педагогикалық институтын тәмамдады. 1960–1965 жылдары «Оңтүстік Қазақстан», 1965–1970 жылдары «Лениншіл жас» газеттерінде қызмет атқарды. 1971–1975 жылдары республикалық теледидар мен радио редакцияларында жұмыс істеді.
1976 жылдан бастап Қазақ КСР Министрлер Кеңесінің баспа, полиграфия және кітап саудасы жөніндегі мемлекеттік комитетінде бөлім бастығы болды. Кейін Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының хатшысы, республикалық «Жалын» журналының бас редакторы сияқты жауапты қызметтерді атқарды.
Дипломатия
1993–2003 жж. Қазақстан Республикасының Қырғыз Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі.
Парламент
2004–2007 жж. ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты.
Қоғамдық алаң
КСРО халық депутаты, КСРО Жоғарғы Кеңесінің мүшесі, ҚР Халық депутаты.
Шығармашылық жолы
Ақынның алғашқы өлеңі — «Сырдария» — 1959 жылы жарияланды. Тұңғыш өлеңдер жинағы «Бақыт» 1966 жылы жарық көрді. Кейін «Балладалар» (1968), «Ай туып келеді» (1970), «Қырандар төбеге қонбайды» (1974), «Сенім патшалығы» (1976) сияқты кітаптары оқырманға жол тартты.
Шаханов поэзиясында философиялық ой, азаматтық ұстаным және адамгершілік өлшемдер айқын көрінеді. «Махаббат заңы» атты поэзиялық спектаклі 1974 жылы республикалық театр сахнасында қойылды.
Кітаптары (іріктеме)
- «Бақыт» (1966)
- «Балладалар» (1968)
- «Ай туып келеді» (1970)
- «Қырандар төбеге қонбайды» (1974)
- «Сенім патшалығы» (1976)
Ән мәтіндері
Ақын көптеген әннің мәтінін жазды. Мәтіні мен музыкасын өзі жазған туындыларының ішінде:
- «Жұбайлар жыры»
- «Туған күн кешінде»
- «Гүл дәурен»
- «Мен саған ғашық едім»
Драматургия және аудармалар
«Махаббат заңы», «Сенім патшалығы», «Сократты еске алу түні» драмалары Қазақстанда және шетел театрларында қойылды.
Балладалары мен поэмалары әлем халықтарының 20-дан астам тіліне аударылған. Шыңғыс Айтматовпен бірлесіп жазған «Күз басындағы аңшының зары» атты эссе кітабы мен «Сократты еске алу түні» драмасы да көптеген тілге тәржімаланған.
«Шыңғыс ханның пенделік құпиясы» драмалық туындысы негізінде Украинаның Довженко атындағы киностудиясы екі сериялы телефильм түсірді.
Тіл мен рух туралы ұстанымы
Мұхтар Шахановтың шығармашылық дүниетанымында ана тілінің тағдыры — халықтың тағдырымен тікелей сабақтас. Ол өз ой-тұжырымдарында тілден ажыраудың рухани үзілуге, тарихи жадтың көмескіленуіне әкелетінін қатаң ескертеді.
Ақынның ана тілін қорғауға үндейтін қағидаларын халықаралық деңгейдегі гуманистік қауымдастық та қолдағаны айтылады.
Дәйексөз
«Тарихыңды санаңа өткел тастап, өз тіліңде ойлау мен сөйлеу тоқтаған сәттен бастап, бүкіл баба рухымен байланысың үзіледі…»
«Өз тіліңді жерсінбеу — өз анаңды менсінбеумен тең. Бұл — рухани мүгедектік әрі ұлттық сатқындық».
Ақынның түйіндеуі: «Ана тілін сыйламау — туған анасының жүрегіне тебумен бірдей».
Өлеңдер тізімі (берілген мәтін бойынша)
Төменде мәтінде аталған өлеңдер мен шығармалар атаулары біріздендіріліп берілді:
Ескерту: бастапқы мәтінде кейбір атаулар әртүрлі түрде немесе қайталанып кездеседі. Бұл нұсқада емле мен тыныс белгілері біріздендірілді.
Қазіргі қызметтері
Редакциялық жұмыс
Республикалық «Жалын» журналының бас редакторы қызметін атқарған.
Халықаралық бастама
Әлем ойшылдарының басын біріктіруге бағытталған «XXI ғасыр және Руханият» халықаралық элита клубының президенті.