Дүниежүзілік мұхит
Сабақтың мақсаты
Білімдік
Оқушылардың дүниежүзілік мұхит және оның бөліктері туралы білімін тереңдету, тақырыпты жан-жақты меңгерту.
Дамытушылық
Ойлау қабілетін, шапшаң ойлауын дамыту; өз бетімен жұмыс жасау дағдыларын қалыптастыру.
Тәрбиелік
Табиғатты аялауға, қоршаған ортаны қастерлеуге тәрбиелеу.
Үй тапсырмасын тексеру
Форматы: сұрақ-жауап
Жедел сұрақтар
- 1 Үшінші ғаламшар — Жер.
- 2 Географиялық қабық саны — 4.
- 3 Жердің су қабығы — гидросфера.
- 4 Су сұйық күйінде болатын ғаламшар — Жер.
- 5 Шолпанда су газ күйінде болады.
Нақтылау сұрақтары
- 6 Теңіздер мен мұхит суларының дәмі — ащы, ішуге жарамсыз.
- 7 Мұз бен өзен сулары — тұщы.
- 8 Марста су көбіне мұз күйінде кездеседі.
- 9 Су көз алдымызда 3 күйде бола алады.
- 10 Дүниежүзілік су айналымы — судың мұхиттан құрлыққа және құрлықтан мұхитқа үздіксіз айналу үдерісі.
Топтастыру: гидросферадағы судың жалпы мөлшері
Гидросферадағы судың жалпы көлемі шамамен 1,6 млрд км³. Төмендегі үлестірім оқушыларға судың негізгі қоймаларын салыстыруға көмектеседі.
Негізгі үлес
Мұхиттар мен теңіздер
97%
Тұщы су
2,5%
Ескерту: диаграмма мәндері визуалды салыстыру үшін берілген.
Тұщы судың үлестірімі
- Мұздықтар мен тұрақты қар 1,7%
- Өзен, көл, батпақ, жер асты сулары 1,7%
- Атмосферадағы су 0,06%
Жаңа сабақ: қызығушылықты ояту
Картамен жұмыс
Нысандарға сәйкес сандарды картадағы дөңгелектерге жазыңдар.
- 1. Гренландия аралы
- 2. Мадагаскар аралы
- 3. Жерорта теңізі
- 4. Охот теңізі
- 5. Мексика шығанағы
- 6. Дрейк бұғазы
- 7. Арабия теңізі
- 8. Каспий теңізі
- 9. Қара теңіз
- 10. Гудзон шығанағы
Сәйкестендіру тапсырмасы
Берілген атауларды тиісті санаттармен сәйкестендіріңдер.
Мұхиттар
- Тынық
- Атлант
- Үнді
- Солтүстік Мұзды
Нысандар
- Аралдар: Мадагаскар
- Теңіздер: Жапон, Баренц
- Шығанақ: Мексика
- Шұңғыма: Мариан
Аудандар (есте сақтауға арналған деректер)
- Тынық мұхиты — шамамен 180 млн км²
- Атлант мұхиты — шамамен 92 млн км²
- Солтүстік Мұзды мұхиты — шамамен 14 млн км²
Топтық жұмыс (5 топ)
Сынып 5 топқа бөлінеді. Оқушылар оқулық мәтінін оқи отырып, сұрақтарға жауап береді. Әр топ өз тақырыбын талдап ұсынады, қорытындыны топ басшысы жасайды.
I топ — Дүниежүзілік мұхит
- Дүниежүзілік мұхит дегеніміз не?
- Дүниежүзілік мұхит неше бөліктен тұрады?
- Тынық мұхиты.
- Атлант мұхиты.
- Үнді мұхиты.
- Солтүстік Мұзды мұхиты.
Тапсырма шарты
Әр мұхит бойынша: ауданы (км²), шектесетін материктер мен аралдар, ең терең нүктесі және мұхит шекараларын картадан көрсетіңдер.
II топ — Материктер, аралдар және түбектер
- Материктер (континенттер) дегеніміз не?
- Жер шарында неше материк бар?
- Жер шарында неше дүние бөлігі бар?
- Арал дегеніміз не? Дүниежүзіндегі ең үлкен аралды және басқа да аралдарды картадан көрсетіңдер.
- Түбек дегеніміз не?
III топ — Теңіздер
- Теңіз дегеніміз не?
- Теңізді мұхиттан нелер бөліп тұрады?
- Теңіздер қайда орналасады?
- Ішкі теңіздер деп қандай теңіздерді айтамыз?
- Сыртқы теңіздер қандай болады?
IV топ — Шығанақтар
- Шығанақ дегеніміз не?
- Атлант мұхитының шығанақтарын картадан көрсетіңдер.
- Үнді мұхитының шығанақтарын картадан көрсетіңдер.
- Тынық мұхитының шығанақтарын атаңдар және картадан көрсетіңдер.
- Солтүстік Мұзды мұхитының шығанақтарын атаңдар, картадан көрсетіңдер.
V топ — Бұғаздар
- Бұғаз дегеніміз не?
- Дүниежүзілік мұхит бөліктері бір-бірімен нелер арқылы жалғасады?
- Бұғаздардың ені, тереңдігі, ұзындығы бірдей ме?
- Қандай бұғаз екі теңізді және екі мұхитты байланыстырып, екі материкті әрі екі мемлекетті бөліп тұрады?
- Картадан бұғаздарды кім ең тез әрі ең көп көрсете алады?
Өзара оқыту және қорытынды
Топтар өзара мазмұн алмасады: 1-топ мәтінін 2-топ, 2-топ тапсырмасын 3-топ, 3-топ тапсырмасын 4-топ, 4-топ тапсырмасын 5-топ, ал 5-топ тапсырмасын 1-топ түсіндіреді.