Қазақша рефераттар

Оқытудың әр түрлі технологиялары жасалып, білім беру мекемелерінің тәжірибесіне енуде

Қызылорда облысы, Қазалы ауданы

№100 орта мектеп, бастауыш сынып мұғалімі

Бердишева Жадыра Молыбекқызы

Сын тұрғысынан ойлау арқылы оқытудың тиімділігі

Қоғамымыздың қазіргі даму кезеңі мектептегі білім беру жүйесінің алдына оқыту үдерісін технологияландыру міндетін қойып отыр. Оқытудың түрлі технологиялары жасалып, білім беру ұйымдарының тәжірибесіне кеңінен енгізілуде.

Жаңа технологияларды меңгеру мұғалімнің интеллектуалдық, кәсіби, адамгершілік, рухани және азаматтық қырларының қалыптасуына оң ықпал етеді. Олар теориялық тұрғыдан дәлелденіп, тәжірибеде нәтижелілігін көрсетіп келеді.

Жаңа педагогикалық технологияларды күнделікті сабақта тиімді қолдану үшін мұғалім оқушылардың жас ерекшелігін ескере отырып, педагогикалық мақсатына, мүддесіне және өз шеберлігіне сай тәсілді таңдайды. Бұл технологиялар оқушылардың шығармашылық қабілетін, терең ойлауын, теориялық негіздерді түсінуін, эстетикалық көзқарасын, бағалау дағдыларын және танымдық белсенділігін дамытуға бағытталады.

Негізгі тұжырым

Педагогикалық технология — тәжірибеде жүзеге асырылып, нақты нәтиже беретін педагогикалық жүйенің жобасы.

Мектеп тәжірибесіне енгізілген технологиялар

Қазіргі таңда педагогикалық технологиялардың түрі көп. Олардың қатарында:

  • Ынтымақтастықта оқыту технологиясы
  • Ш. А. Амонашвилидің білім беруді ізгілендіру технологиясы
  • П. М. Эрдниевтің дидактикалық бірліктерді ірілендіру технологиясы
  • Л. С. Выготский, Л. В. Эльконин, В. В. Давыдовтің дамыта оқыту технологиясы
  • В. М. Монаховтың модульдік оқыту технологиясы
  • Проблемалық оқыту технологиясы
  • В. Ф. Шаталовтың тірек сигналдары арқылы оқыту технологиясы
  • С. Н. Лысенконың түсіндіре басқарып, оза оқыту технологиясы
  • Деңгейлеп саралап оқыту технологиясы
  • Оқытудың компьютерлік технологиясы
  • Сын тұрғысынан ойлау арқылы оқыту технологиясы

Жаңа технологиялардың бастауыш сыныпқа тән қағидалары

Шығармашылыққа жол ашу

Оқуда шығармашылық әрекетті жүйелі енгізу.

Ынтымақтастық

Мұғалім мен оқушы арасындағы серіктестік және өзара әрекеттестік.

Жеке тұлғаға бағдарлау

Оқушының дамуына жағдай жасау, тұлғалық бағыттағы оқу.

Ішкі түрткіге сүйену

Даму үдерісін сыртқы ықпалмен қатар оқушының ішкі мотивациясы негізінде ұйымдастыру.

Жаңа технологиялардың негізгі қағидалары

  • 1

    Балаға ізгілік тұрғысынан қарау.

  • 2

    Оқу мен тәрбиенің бірлігін сақтау.

  • 3

    Баланың танымдық және шығармашылық икемділігін дамыту.

  • 4

    Баланың танымдық күшін қалыптастыру және жетілдіру.

  • 5

    Әр оқушыны қабілеті мен мүмкіндігі деңгейіне қарай оқыту.

  • 6

    Барлық оқушының дамуына бағытталған жүйелі жұмыс жүргізу.

Оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту

Білімнің жаңартылған мазмұнын жүзеге асыру үшін жаңа технологиялар қажет. Жаңалықты меңгеру мен іске асыру барысында кей жағдайда түсінбеушілік туындап, ұйымдастырушыға әртүрлі кедергі келтіретіні белгілі. Сол технологиялардың бірі — оқу мен жазу арқылы сын тұрғысынан ойлауды дамыту.

Сын тұрғысынан ойлауды дамыту технологиясы — әлемнің түкпір-түкпірінен жиналған білім берушілердің бірлескен еңбегінің нәтижесі. Бұл бағдарламаның мақсаты — барлық жастағы, соның ішінде бастауыш сынып оқушыларының кез келген мазмұн мен ұғымға сыни тұрғыдан қарап, екі ұйғарымның ішінен бірін таңдап, сапалы шешім қабылдауына үйрету.

Сорос — Қазақстан қоры арқылы келген бұл технология қазақ тіліндегі мектептерге енгізіле бастады. Бағдарлама жаңа буын оқулықтарының талаптарын орындауға, оқушылардың білім деңгейін көтеруге, балаларды шығармашылыққа баулуға, ойларын еркін жеткізуге және тез әрі дұрыс шешім табуға ықпал ететін тиімді құрал деп есептеймін.

Маңызды анықтама

Сын тұрғысынан ойлау — сынау емес, шыңдалған және бірін-бірі толықтыратын ойлау.

Бағдарламаның ішкі құрылымы ерекше: ол оқыту мен үйретудің үш кезеңнен тұратын үлгісіне негізделеді. Бұл үлгі оқушыларды көп ақпаратты талдап, жинақтап, ішінен ең қажеттісін алуға үйретеді.

Үш кезеңді құрылым: 1-кезең — Қызығушылықты ояту

Бұл — үйренудің бастапқы үдерісі. Оқушының бұрынғы білімі мен жаңа білімді ұштастыруға бағытталады. Сондықтан сабақ қарастырылатын мәселе туралы оқушы не біледі, не айта алады дегенді анықтаудан басталады.

Бұл кезеңде ойды қозғау, ояту, ми қыртысына тітіркендіргіш арқылы әсер ету жүзеге асады. Осы мақсатқа қызмет ететін стратегиялардың бірі — жұпта талқылау.

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

  • Топтау
  • Түртіп алу
  • Болжау
  • Әлемді шарлау

Бұл тәсілдер қызығушылықты ояту кезеңінің мазмұнын толықтырып, оқушының белсенді әрекетке көшуіне жағдай жасайды.

Қызығушылықты ояту кезеңінің екінші мақсаты — үйренушінің белсенділігін және ынта-жігерін арттыру. Оқушы өз білетінін еске түсіреді, қағазға түсіреді, жұбымен және тобымен талқылайды.

Ескерту

Бастапқы мәтіндегі “Толық нұсқасын жүктеу” тіркесі мазмұнның жалғасы ретінде берілмегендіктен, бұл жерде алып тасталды. Қажет болса, жалғасатын бөлімдерді қосып, 2–3-кезеңдерді де осы құрылыммен рәсімдеуге болады.