Қазақша рефераттар

Еңкіш дене

Сабақтың тақырыбы

Дене сымбатының бұзылуы мен жалпақтабандылықтың қалыптасуының алдын алу (презентациямен).

Сабақтың түрі

Жаңа сабақ, ақпараттық

Әдісі

Түсіндіру, баяндау, ақпарат беру, сұрақ-жауап

Көрнекілігі

Интерактивті тақта, дайын слайдтар

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Сымбаттың бұзылуы, омыртқа жотасының қисаюы және жалпақтабандылық туралы түсінік беру.

Дамытушылық

Сымбат бұзылысы мен жалпақтабандылықтың себептерін анықтау; өз ойын жүйелі жеткізу, сөйлеу мен ойлау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік

Салауатты өмір салтын ұстануға, денсаулықты күтуге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушылармен амандасу.
  • Түгендеу.
  • Сыныптың дайындығын тексеру.

2) Үй тапсырмасын тексеру

Қайталау сұрақтары

  1. Бұлшық ет деген не?
  2. Бұлшық еттердің маңызы қандай?
  3. Жаттығулар бұлшық еттің дамуына қалай әсер етеді?

Жіктелуі

Құрамына қарай

  • Көлденең жолақты (қаңқада).
  • Бірыңғай салалы (ішкі мүшелерде).
  • Жүрек бұлшық еті (жүректе).

Сыртқы пішініне қарай

  • Қысқа және жуан (омыртқа жотасы маңы).
  • Ұзын және жіңішке (аяқ-қол).
  • Жалпақ (тұлға).

Негізгі топтары

Мойын, бас, тұлға, аяқ-қол.

3) Жаңа сабақты түсіндіру

Жоспар: анықтама → бұзылу сатылары → себептері → алдын алу

Негізгі ұғымдар

Сымбат

Сымбат — қалыпты жағдайда және жұмыс кезінде адамның денесін күнделікті дағдымен дұрыс ұстай білуі.

Жалпақтабандылық

Жалпақтабандылық — табан ойысының толық немесе жартылай тегістеліп, жалпаюы.

Гиподинамия

Гиподинамия — аз қозғалу, қимыл белсенділігінің жеткіліксіздігі.

Есте сақтайтын тірек сөздер

сымбат жалпақтабандылық сколиоз лордоз кифоз гиподинамия

Қозғалыс — өмір! Жаттығу жасау денені шынықтырып, тірек-қимыл жүйесін нығайтады.

Сымбаттың бұзылу сатылары

Күжірейген арқа

Омыртқаның кеуде бөлімінің жоғарғы жағы шамадан тыс иіледі. Иық қусырылып, арқа күжірейеді, іш алға шығып, салбырап көрінуі мүмкін.

Еңкіш дене

Кеуде сүйегінің қисаюы байқалады: жауырын томпайып, төстік ішке тартылады, иық пен бас алға еңкейеді, іш қампиып тұрады. Мұндай адам бойын ұзақ уақыт тік ұстап жүре алмайды, тез шаршайды.

Қайқы бел

Мойын, кеуде және бел омыртқаларының табиғи иілімдері шамадан тыс айқын көрінеді. Себептері: омыртқаны бүгіп-жазатын бұлшық еттердің жеткіліксіз дамуы, мешелдің белгілері, сондай-ақ жамбастың сыртқа шығып тұруы.

Омыртқа қисаюының негізгі түрлері

  • Сколиоз — омыртқаның бір бүйірге қарай қисаюы (туа біткен және жүре пайда болған түрлері болады).
  • Лордоз — омыртқа бағанасының алға қарай майысып қисаюы.
  • Кифоз (бүкірлік) — көбіне кеуде бөлімінің дөңестеніп қисаюы.

Жалпақтабандылық

Жалпақтабандылық табанға түсетін салмақты дұрыс үлестірмей, аяқтың тез шаршауына және қозғалыс кезінде жайсыздыққа әкелуі мүмкін.

Бұзылу сатылары

1, 2, 3 дәрежелі жалпақтабандылық.

Себептері және алдын алу

Пайда болу себептері

  • Үнемі биік өкшелі аяқ киім кию.
  • Тар аяқ киім кию.
  • Қозғалыстың аз болуы.
  • Артық салмақ.

Алдын алу

  • Аяқ киімді дұрыс таңдап кию.
  • Жалаңаяқ жүруді әдетке айналдыру (қауіпсіз ортада).
  • Арнайы массаж қабылдау.
  • Шынығу және белсенді қозғалыс.

4) Бекіту

Сұрақ бізден, жауап сізден

  1. Омыртқа жотасы неге қисаяды?
  2. Омыртқа қисаюынан қандай аурулар туындауы мүмкін?
  3. Жалпақтабандылық неден пайда болады?
  4. Сымбатты болу үшін не істейміз?
  5. Сымбаттың бұзылуына тағы қандай факторлар әсер етеді?

Ойланып, жауап бер

  1. Ардақ үнемі шелекті оң қолымен көтеріп су тасиды. Ол қандай мәселе/ауруға ұшырауы мүмкін? Ойыңды дәлелде.
  2. Алыстан көрмеушілікпен ауыратын, бірақ көзілдірік кимейтін адам қандай проблемаға тап болуы мүмкін? Ойыңды дәлелде.
  3. Адамның жүрісі дене сымбатымен байланысты деген пікір дұрыс па? Ойыңды дәлелде.
  4. Жанар сабаққа анасының биік өкшелі аяқ киімін киіп келді. Біраз уақыттан кейін аяғы ауырып, жүруден қалды. Неліктен деп ойлайсың?

5) Қорытындылау

Дұрыс сымбат — денсаулықтың маңызды көрсеткіші. Ал жалпақтабандылық пен омыртқа қисаюының алдын алу күнделікті әдеттерден басталады: дұрыс отыру, қимыл-қозғалысты көбейту, салмақты тең ұстау және аяқ киімді саналы таңдау.

Негізгі ой

Қимыл азайса — қауіп артады; қозғалыс артса — дене нығаяды.

Күнделікті әдет

Денеңді тік ұста, үзіліс жаса, бұлшық етті күшейт.

6) Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысуы, жауаптарының толықтығы және тапсырмаларды орындау сапасы бойынша бағаланады.

7) Үй тапсырмасы

«Дене сымбатының бұзылуы мен жалпақтабандылықтың алдын алу» тақырыбында реферат жазу.