Қазақша рефераттар

Ақын өлеңдері неліктен Абай шығармаларымен үндес

Мақсаты мен күтілетін нәтиже

Сабақтың мақсаты — Шәкәрім Құдайбердиевтің «Ақындарға» және «Қарттық туралы» өлеңдері арқылы ақын шығармаларының тақырыбы мен идеясын ашу, өлең құрылысына және тілдік ерекшеліктеріне талдау жасау, оқушыны жүйелі ой түюге бағыттау.

Талдау дағдылары

Құрылым, көркемдік тәсіл, сөз өрнегі, идеялық астарды айқындау.

Пікір айту дағдылары

Дәлелді жауап, салыстыру, интерпретация және қорытынды жасау.

Білу кезеңі

Жатқа айту

Оқушылардан «Жастарға» және «Дүние мен өмір» өлеңдерін жатқа сұрау.

«6 неліктен?» стратегиясы

Өлең мазмұнын тереңдету үшін сұрақтар арқылы себеп-салдарлық байланыс құрылады.

  1. 1. «Жастарға» өлеңінде ақын неліктен Абайды үлгі тұтады?

  2. 2. Ақын неліктен жастарға үміт артады?

  3. 3. Өлеңнің «Дүние мен өмір» деп аталу себебі неліктен деп ойлайсың?

  4. 4. Ақынның «сұм дүниеден соққы жедім» деп жазып, кейін өкінуі неліктен?

  5. 5. Төмендегі шумақ арқылы ой түюдің сыры неліктен маңызды?

    Дүние деген қызыққан ісің болса,
    Қызықтырған кім сені оған онша?
    Пайдасыз, баянсызын біле тұра,
    Қуа бердің ойланбай неге сонша?

  6. 6. Шәкәрім өлеңдері неліктен Абай шығармаларымен үндес?

Түсіну кезеңі: «Поэзия» стратегиясы

Интерпретация

  • Абай шығармаларындағы кәрілік пен Шәкәрім өлеңіндегі кәріліктің айырмасы неде?
  • Ақын кәрілікті қалай суреттейді? Неліктен?

Трансформация

  • «Қарттық туралы» өлеңінің тууына себеп болған жағдай қандай деп ойлайсың?
  • «Ақындарға» өлеңінің мазмұнын ашуда бейнелі сөздердің мәні қандай?
  • «Жебелі оқтай», «ақ қанжардай», «дариядай», «өлең айнасындай», «өзен арнасындай» теңеулері арқылы ақын нені және қалай көрсеткісі келеді?

Мысалдар

Шығармалардың тақырыбын басқа қырынан атап көр: қалай өзгертуге болар еді? Өз нұсқаңды ұсын да, қысқаша негізде.

Анықтамалар (сөздік)

Ноқта

Мал төлдерінің басын ұстау үшін қолдан тоқылып, тігілетін бас жіп түрі.

Бойкүйездік

Жалқаулық, енжарлық.

Қорытынды бағыт

Бұл сабақ құрылымы оқушыны мәтінді жатқа білуден бастап, сұрақ арқылы дәлелдеуге, салыстыра интерпретациялауға және көркемдік тәсілдерді талдап, өз тұжырымын жасауға жетелейді.