Рационал өрнек
Құрастырған: математика пәнінің мұғалімі Танжанова Майгүл Қабдоллақызы
Бұл материал 7-сыныпта алгебраны тереңдетіп оқытуға арналған бағдарлама мен күнтізбелік жоспардың мазмұнын жүйелейді. Мақсат — оқыту үдерісін құрылымдап, негізгі оқу бағыттарын айқын көрсету.
Түсініктеме хат
Бағдарлама Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі бекіткен ҚР ЖОББ мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына (2013 жылғы 3 сәуірдегі №115 бұйрығымен бекітіліп, қолданысқа енгізілген) және жалпы орта білім беру ұйымдарында ғылым негіздерін оқытудың ерекшеліктері туралы әдістемелік нұсқау хатқа сүйене отырып жасалды.
Мазмұн Ә. Н. Шыныбеков авторлығындағы, «Атамұра» (2012) баспасынан шыққан «Алгебра» оқулығы негізінде кеңейтіліп құрастырылды.
Оқыту ұстанымы
7-сыныпта алгебраны оқыту көрнекі-бейнелі ойлауды дамытуға, көрнекілікті кеңінен қолдануға және оқушылардың басқа пәндерді меңгеруіне тірек болатындай ұйымдастырылады.
Негізгі мақсат
Міндетті нәтижелерге жетумен қатар, оқушылардың математикаға қызығушылығын арттыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту және әрбір оқушының мүмкіндігіне сай алға жылжуына жағдай жасау көзделеді.
Бағалау бағыты
Бағалау тек формальды тексеруге емес, білімнің мәнін түсіндіруге, функционалдық қолданылуына және практикада пайдалану дағдысына бағдарлануы тиіс.
Оқу үдерісін ұйымдастыру
- Оқушыларды шығармашылық ізденіске жетелейтін практикалық және шығармашылық сағаттар енгізілді.
- Практикалық және теориялық білім-біліктерді бекітуге арналған деңгейлік тапсырмаларға арнайы уақыт бөлінді.
- Тереңдетіп оқыту білімді жетілдіріп қана қоймай, оны жүйелеуге және тереңдетуге мүмкіндік береді.
- Оқушылардың тұлғалық ерекшеліктері ескеріліп, өз ойын еркін әрі дәлелді жеткізу дағдысын дамытуға басымдық беріледі.
Сағат саны
Жалпы көлем
170 сағат
(102 сағат + 68 сағат қосымша)
Апталық жүктеме
5 сағат
(3 сағат + 2 сағат қосымша)
Негізгі бағыт
Алгебраның базалық мазмұны
7-сынып
7-сынып алгебра пәнінің базалық мазмұны
7-сыныпқа арналған алгебра пәнінің базалық білім мазмұны төмендегі тараулардан тұрады. Әр тарауда базалық және қосымша сағаттар көрсетілген.
5–6-сыныптардағы математика курсын қайталау
10 сағат
- Рационал сандарға арифметикалық амалдар қолдану
- Санның модулі
- Тура және кері пропорционалдық тәуелділіктер
- Координаталық түзу және координаталық жазықтық
- Формула ұғымы
- Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеу
- Сызықтық теңсіздіктер және олардың жүйелері
- Модуль таңбасының ішіндегі айнымалысы бар теңдеулер мен теңсіздіктер
- Функция және сызықтық функция
- Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер жүйесі
- Мәтінді есептерді шығару
Натурал және бүтін көрсеткішті дәреже
15 + 10 сағат
- Натурал көрсеткішті және көрсеткіші нөлге тең дәреже
- Бүтін көрсеткішті дәреже
- Санның стандарт түрі
- Дәреженің қасиеттері: көбейту, бөлу; дәрежені дәрежелеу; көбейтінді мен бөлшекті дәрежеге шығару
- Дәрежелері бар өрнектерді түрлендіру
- y = ax² функциясы: қасиеттері, графигі
- y = ax³ функциясы: қасиеттері, графигі
- Кері пропорционалдық түріндегі функциялар: қасиеттері, графигі
Бірмүше және көпмүше
16 + 10 сағат
- Бірмүше және көпмүше ұғымдары
- Бірмүше мен көпмүшенің дәрежесі
- Стандарт түрге келтіру
- Көпмүшелерді қосу, азайту, көбейту
- Бірмүше және көпмүшені бірмүшеге бөлу
- Ортақ көбейткішті жақша сыртына шығару және топтау тәсілі арқылы жіктеу
- Көпмүшелерді тепе-тең түрлендіру
Көпмүшелерді бөлу
10 сағат
- Бүтіндей бөлу
- Қалдықпен бөлу
- Эвклид алгоритмі
Негізгі мақсат: оқушыларды көпмүшені көпмүшеге бөлу тәсілдерімен таныстыру және Эвклид алгоритмін қолдана білуге үйрету.
Қысқаша көбейту формулалары
25 + 12 сағат
- Екі өрнектің квадраттарының айырымы
- Қосындының квадраты және айырымның квадраты
- Қосындының кубы және айырымның кубы
- Кубтардың қосындысы және кубтардың айырымы
- Өрнектерді тепе-тең түрлендіру
Рационал бөлшектер және оларға амалдар қолдану
25 + 10 сағат
- Бүтін өрнек және бөлшек өрнек
- Рационал өрнек және рационал бөлшек
- Рационал бөлшектің негізгі қасиеті
- Рационал бөлшектерді қосу және азайту
- Көбейту, бөлу және дәрежеге шығару
- Бөлшек-рационал өрнектерді тепе-тең түрлендіру
Жуықтап есептеу элементтері
5 + 4 сағат
- Жуық сан және жуық шама
- Жуық мәннің абсолют қателігі
- Жуық мәннің салыстырмалы қателігі
- Жуық сандарға амалдар қолдану
Жиілік және оқиғаның ықтималдығы
5 + 2 сағат
- Кездейсоқ сынау
- Кездейсоқ оқиға және оның түрлері
- Жиілік және кездейсоқ оқиғаның ықтималдығы
7-сынып алгебра курсын қайталау
10 + 8 сағат
- Рационал сандарға арифметикалық амалдар қолдану
Қорытынды
Ұсынылған бағдарлама 7-сыныптағы алгебра курсын жүйелі түрде меңгертуге, оқу әрекетін практикамен ұштастыруға және оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыруға бағытталған. Тереңдетілген бөлімдер оқушының жеке мүмкіндігін ескеріп, білімді қолдану және дәлелдеу мәдениетін дамытуға жағдай жасайды.