Менің өмірім

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Пәні: Ана тілі
Сыныбы: 3-сынып
Тақырыбы: «Менің өмірім». Жамбыл Жабаев

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Бала Жамбылдың өнер адамы болып қалыптасуына өскен ортасы мен ұлттық салт-дәстүрдің ықпалын түсінуге жағдай жасау.

Дамытушылық

Оқушыларды қиялдап, шығармашылықпен жұмыс істеуге баулу.

Тәрбиелік

Ақынның арман-мақсатына жетудегі талпынысы мен табандылығын үлгі ету.

Әдіс-тәсілдер мен көрнекіліктер

Әдіс-тәсілдер

  • Араласып кеткен оқиғаларды ретке келтіру
  • Топпен жұмыс
  • Эссе жазу

Көрнекіліктер

  • Жамбыл ата мен Сүйінбайдың портреттері
  • Слайдтар

Сабақ барысы: оқушыны қызықтырудан қорытындыға дейін

Қызығушылықты ояту

  • Оқушылар бір-біріне жылы лебіздерін айтады.
  • Әр оқушы өз тобына жайғасады.
  • Почта жәшігінде 3 «А» сыныбына хат келгені хабарланады; бір оқушы хатты дауыстап оқиды.

Хат қайдан келді? Тараз қаласынан.

Тапсырма 1

«Халық кегінің күйшісі»

Тапсырма 2

«Желтоқсан құрбандары»

Оқушыларға сурет көрсетіліп, сұрақ қойылады: «Кімнің суреті жіберілген?» Талқылау нәтижесінде Жамбыл Жабаевтың тұлғасына назар аударылады.

Жамбыл Жабаев туралы қысқаша өмірбаян

Болашақ ақын 1846 жылы ақпан айында қазіргі Жамбыл облысындағы Жамбыл тауының бөктерінде дүниеге келген. Ол бұл туралы өзінің «Менің өмірім» өлеңінде былай дейді:

Қақаған қар аралас соғып боран,

Ел үрей — көк найзалы жау торыған.

Байғара, Жамбыл, Ханда мен туыппын,

Жамбыл деп қойылыпты атым содан.

Әкесі — Жапа

Кедей болғанымен, ат үстіне мығым, найзагер адам болған. Ел ішіндегі дау-дамайда бітімгерлік сөз айтып, жұртқа сыйлы болғаны айтылады.

Шешесі — Ұлдан

Мінезі байсалды, абысын-ажын арасында беделді, орайы келгенде өлең шығарып айтатын, дауысы әдемі әнші болған.

Жамбылдың аталарының ішінде де өнерпаздар, серілер, палуандар, шешендер көп болған. Екей руы туралы ел ішінде айтылатын әзіл сөзде мол шындық бар:

Екейде елу бақсы, сексен ақын,

Жаратып мінеді екен ерттеп атын.

Қобызы, домбырасы үнін қосып,

Гүлдейді жын қаққандай кешке жақын.

Жамбылдың ұстазы — әйгілі Сүйінбай ақын. Бала Жамбыл ақындық жолға рұқсат сұрағанда, әкесі: «Сен сексен бірінші болмай-ақ қой… Ақынның түбі — қайыршылық… Мал бақ!» деп, өнер жолының ауырлығын ескерткен. Бұл сөздер ел ішінде өнердің көп таралғанын да аңғартады.

Мәтінмен жұмыс: оқиғаны жүйелеу

«Хатқалтада» жаңа мәтін абзац бойынша 4 бөлікке бөлініп беріледі. Оқушылар мәтінді оқып, бөліктерді мағынасына сай ретімен орналастырады. Нәтиженің сапалы болуы үшін бір-біріне көмектесіп, ақылдасады.

  • 1. Мазмұнын оқып, түсінеді.
  • 2. Бір-бірімен пікірлеседі.
  • 3. Өз бетінше шешім шығарып, «неге бұлай орналастырдың?» сұрағына дәлел келтіреді.

Оқулықпен жұмыс: «Менің өмірім»

Оқушылар «Менің өмірім» мәтінін кезектесіп оқиды. Мұғалім мәтінді қалай оқығанын тексеріп, әр бөлікке ат қою арқылы жоспар құруды ұсынады.

Топтық жоспар үлгісі

  1. Жамбыл тауы
  2. Менің Отаным — кең-байтақ
  3. Бала Жамбылдың өнерге әуестігі
  4. Сүйінбаймен кездесуі

Жыр жолдары

Менің пірім — Сүйінбай,
Сөз сөйлемен сыйынбай.

Сөздік жұмысы

Жарапазан
Ораза айт кезінде үй аралап жүріп айтылатын өлең.
Әуес
Бір нәрсеге үйір, құмар, ынталы.

Сергіту сәті

Елдің жырын жырлаған,
Қайғысын да толғаған.
Домбырасыз ешқашан,
Жүрекке ем қонбаған.

Домбырасыз ән қайда?
Домбырасыз сән қайда?
Ән мен күй бар өмірде,
Оттай лаулап жанбай ма.

«Кім алғыр?» сұрақтары

  1. Ақынның әкесі туралы «көшпенді кедей» деген сөзін қалай түсінесің?
  2. Жамбыл туған жерін қалай суреттейді?
  3. Ақын өз өміріндегі ең бақытты кезеңді қандай оқиғамен байланыстырады?
  4. Жамбылдың әкесі кім?

«Сиқырлы ұяшық»: топтық тапсырмалар

1-топ

Жұмбақ жасыру

2-топ

Сурет салу

3-топ

«Менің бақытты сәтім» тақырыбында шағын мәтін

4-топ

Ұйқасын тап

Қосымша жұмыс: ән тыңдау арқылы әсермен бөлісу, мәтін мазмұнымен байланыстыру.

Қорытынды және бағалау

Сабақ соңында оқушылар алған білімін жинақтайды. Бағалау «Шығу парағын» толтыру арқылы жүргізіледі: оқушы не үйренгенін, не қиын болғанын және қандай сұрағы қалғанын қысқа түрде жазады.