Қазақша рефераттар

Ұстаз еңбегін әрқашан бағалай білуге тәрбиелеу

Тақырыбы

Ұстаз шәкіртіне білім жолын үйретеді, білімді жан тас қамалды күйретеді

Мақсаты

Ұстаздың адам өміріндегі орнының ерекше екенін ұғындыру; ұстазды құрметтеу, сыйлау және қадірлеу қасиеттерін оқушылардың бойына дарыту. Ұстаз мамандығының қыры мен сырын түсіндіру, ұстаз еңбегін әрдайым бағалай білуге тәрбиелеу.

Көрнекілігі

Ұстаздар туралы нақыл сөздер, өлең үзінділері жазылған көрнекіліктер, әртүрлі шара элементтері және гүлдер.

Тон

Мерекелік, ой салатын, ұстаз мәртебесін айқындайтын жылы мазмұн.

Өту барысы: шағын сахналық көрініс

Кейде мұғалімдер бізден емтихан алғанды жақсы көреді. Ендеше, осы сәтті пайдаланып, біз де ұстаздарымыздан «сынақ» алып көрсек қайтеді? Яғни, бір күнге орнымызды ауыстырып: бүгін ұстаздар — оқушы, ал біз — мұғалім болайық.

Жүргізуші

Ендеше тыныштық сақтаңыздар! Мұғалімдерге арналған емтиханымызды бастаймыз.

Сұрақтар (ойлантатын тапсырмалар)

  1. 1. Домбырада — жетеу, сырнайда — алтау, қобызда — бесеу. Бұл не? Жауабы: әріп

  2. 2. Бұл сөзде қанша әріп болса, сонша сан бар. Ол қай сан? Жауабы: жүз

  3. 3. Жел соққанда тау ық бола ма? Жауабы: ық болады

  4. 4. Теңізде қандай тас болмайды? Жауабы: құрғақ тас

  5. 5. «Оқушы жанының бағбаны» — бұл кім? Жауабы: мұғалім

  6. 6. Қазақ әліппесін жасап, алғашқы оқу құралын жазған кім? Жауабы: А. Байтұрсынұлы (1873–1938)

  7. 7. Қазақ әнін алғаш шетелде орындап, күміс жүлде алған әнші? Жауабы: Ә. Қашаубаев

  8. 8. Қазақта тұңғыш генерал атағын алған және мектеп ашқан кім? Жауабы: Жәңгір Бөкейханұлы

  9. 9. «Жеті жарғы» заңдар ережесін кім шығарды? Жауабы: Тәуке хан

  10. 10. «Дала аруы» атанған өсімдік. Жауабы: жүгері

  11. 11. «Қабат-қабат қаттама, ақылың болса аттама». Жауабы: кітап

  12. 12. Арабиядағы қасиетті бас қала. Жауабы: Мекке

Ұстаз туралы ой: мерекелік тәрбие сағатының өзегі

Мұғалімнің кіріспе сөзі

Қайырлы күн, құрметті қонақтар, ұстаздар және оқушылар! Ұстаздар мерекесі қарсаңында өтетін «Ұстаз шәкіртіне білім жолын үйретеді, білімді жан тас қамалды күйретеді» атты тәрбие сағатын бастауға рұқсат етіңіздер.

1) Ұстаздық — жауапкершілігі жоғары мамандық

Ұстаз — мектептің ғана емес, қоғамның да тірегі. Ол білім мен ғылымға бастайды, адамгершілік пен ерлікке баулиды, жақсы мінез бен көркем ойдың үлгісін көрсетеді. Әрдайым бала назарында болғандықтан, жинақы, таза, әдепті жүруді талап етеді. Кез келген сәтте шәкірт сұрағына нақты, дәлелді әрі тартымды жауап бере білуі керек.

Ұстаздың әділдігі, адалдығы, батылдығы, мінез сұлулығы, іс пен сөздің бірлігі, шыншылдығы мен ұстамдылығы күн сайын бағаланады. Ол — әрі ғалым, әрі шешен, әрі көшбасшы.

2) Ұстаз — мейірім мен жауапкершіліктің тоғысы

Ұстаз — мейірім, махаббат, сүйіспеншілік пен жанашырлықтың тірі көрінісі. Ол білім беру сапасын арттыру саясатын тікелей жүзеге асырып, шәкірт бойына елге құрмет пен жауапкершілік ұялатады. Мектепте де, мектептен тыс ортада да ұстаздың сөзі, ісі және мәдениеті тәуелсіз еліміздің үлгілі бейнесін қалыптастырады.

3) Ұстаз еңбегін құрметтеу дәстүрі

Ұстаз беделін көтеру — қоғамның рухани деңгейін көтеру. Елімізде мұғалім еңбегінің жоғары бағалануы — осының айғағы. Бұл мектеп мұғалімінің еңбегі зор құрметке ие екенін көрсетеді.

Қазақтың тұңғыш ұстазы — Ыбырай Алтынсарин

Ыбырай Алтынсарин — тұңғыш ағартушы, педагог, ғалым-жазушы. Ол балаларға ана тілін меңгертуді негіз етіп, халқына өнер-білімнің жарық сәулесін таратты. Кедергілерге қарамастан, 1864 жылы мектеп ашып, жас ұрпақ тәрбиесінде жаңа бағыттың іргетасын қалады.

4) Ұстаз — жанға сәуле түсіретін тұлға

«Ұстаз» деген сөздің өзінде қаншама терең мағына бар. Алғаш әліппенің бетін ашқызып, әріп танытқан, өмірдің қыр-сырына жетелеген, жан дүниеге нұр түсіріп, адамдыққа баулыған мұғалім бейнесі әрдайым жүрек төрінде сақталады.

Ұстаз диқан секілді: әр адамның жанына білім дәнін себеді. Әр шәкіртін аялап өсіріп, өмір атты шексіз кеңістікке қанаттандырып ұшырады. Яғни, адамды өмір сүре білуге тәрбиелейді.

5) Мереке мәні

Бүгін — мектептің айнасы, бәйтерегі саналатын ұстаздар қауымының төл мерекесі. Ұстаз — ұлағатты есім. Күн сәулесі тіршілікке қандай жарық берсе, ұстаз есімі де шәкірттерге сондай нұр береді.

6) Абай сөзі — ұстазға өлшем

Ақырын жүріп, анық бас,
Еңбегің кетпес далаға.
Ұстаздық еткен жалықпас,
Үйретуден балаға.

Абай

Хормен

Мерекелеріңіз құтты болсын!

7) Өнер мен ықылас

Ұстаз туралы қанша мақтау айтсақ та аз. Ендеше, қымбатты ұстаздар, шәкірттердің жүректен шыққан өлең шумақтарына кезек берейік.

Күй

«Әлқисса» күйін Шерхан, Айбек және Арай орындайды.

8) Ахмет Байтұрсынұлының өнегесі

«Жақсы мұғалім мектепке жан кіргізеді, басқа кемшілігі болса, мұғалімнің жақсылығы жабады, білдірмейді».

Ахмет Байтұрсынұлы

Мұғалім — білім нәрін себуші. Оның мейірімі мен кәсібилігі мектеп өміріне жылу береді.

9) Әр мұғалім — ұстаз бола ма?

Кез келген мұғалімнің ұстаз дәрежесіне көтерілуі міндет емес — өйткені ұстаздық өнерге пара-пар, тағылымы терең жол. Нағыз ұстаз болу үшін табиғи дарын ізгілікті ізденіс пен ерен еңбекке ұштасуы шарт. «Шәкіртсіз ұстаз тұл» деген сөз де бекер айтылмаған.

10) Ғафу Қайырбеков жырлаған ұстаздық

Ұстаз болу — жүректің батырлығы,
Ұстаз болу — сезімнің ақындығы,
Ұстаз болу — мінездің күн шуағы,
Азбайтұғын адамның алтындығы.

Ғафу Қайырбеков

Ұстаз жүгі — ауыр. Адамның жан дүниесін түсініп, ренжітпей-ақ қателігін сездіре білу — нағыз шеберлік.

11) Ұстаз еңбегінің жемісі

Күллі өмірін жеткіншекке арнаған мұғалімді барша жан ардақтайды. Өзі мектептен ұзап шықпаса да, оның еңбегінің жемісі жер жүзін шарлайды.

12) Шәкірт жүрегіндегі алғыс

Ұстаздар — қандай ғажап халық! Шәкіртке шыңдай биік асу сыйлайсыздар. Жанарға нұр құйып, күндей күлімдеп, айналаға жарық таратасыздар.

13) Әр сабақ — үйлесім

Әр сабағыңыз оркестр үні секілді үйлесімді: әр баланың жүрегіне жол тауып, дирижердей бағыт бересіз.

Түйін

Ұстаз шәкіртіне білім жолын үйретеді, білімді жан тас қамалды күйретеді.