Әділқазылар алқасы

Тақырыбы: Тіл — ұлт қазынасы

Мақсаты

Оқушылардың тіл туралы білімін тереңдету.
Қазақ тілінде ауызекі сөйлеу дағдыларын қалыптастыру, сөздік қорын және ой-өрісін дамыту.
Мемлекеттік тілді қадірлеуге, туған жерін құрметтеуге тәрбиелеу.

Форматы

Түрі: сайыс

Көрнекіліктері: интерактивті тақта, тіл туралы нақыл сөздер.

Тіл туралы нақыл сөздер

«Қазақстанның болашағы — қазақ тілінде».

Н. Ә. Назарбаев

«Тіл жоқ жерде ұлт жоқ».

Ш. Айматов

«Тіл адамның даңқын асырады, адам ол арқылы бақыт табады».

Ж. Баласағұн

Іс-шара барысы

Ұйымдастыру және кіріспе

Қайырлы күн, құрметті қонақтар, оқытушылар, оқушылар! Күздің жайма-шуақ күнінде сіздермен Тіл мерекесінде жүздесіп отырмыз.

Көп тіл білсең, көкжиегің кең болар,
Құрметтейді кісі екен деп, төрге озар.
Қай елде жүрсең де, дұрысы —
Мемлекеттік тілді білген жөн болар!

Осы ойды негізге ала отырып, бүгінгі сайысымызды Тілдер апталығына арнаймыз.

Сайыстың негізгі мақсаты

Басқа ұлт өкілдерінің мемлекеттік тілге құрметін арттыру.
Теледидардағы қазақша бағдарламаларға қызығушылықты күшейту.

Ережелер мен бағалау

Бұл — сайыс. Жеңіс пен жеңіліс қатар жүреді. Сондықтан сайыскерлерге өз білімдерін дәл әрі көркем тілмен жеткізеді деп сенеміз.

Әр кезеңнің шарты түсіндіріліп, ұпайды әділқазылар алқасы қойып отырады.

Әділқазылар алқасы: ______________

Қатысушылар

Бүгінгі сайысқа 6 адамнан құралған 3 топ қатысады.

Сайыс кезеңдері

1 Таныстыру
2 Бәйге
3 Сөз мәйегі — мақал
4 Кім жылдам?
5 Әріптестер сайысы
6 Сен білесің бе?
7 Ойлан, тап
8 Өнерпаз болсаң…

Сайысымыздың беташарын бастайық, көрерменді бір серпілтіп тастайық. Сайыскерлер өздерін таныстырсын, өнеріне ду қол соғып қостайық!

I кезең: Таныстыру

I топ: 7 «А» сыныбы — «Жас ұлан»

Қалықтап көкте жас қыран,
Халықпыз сөзге тоқтаған.
Тілімен топты жаратын,
Тобымыз біздің — Жас ұлан.

II топ: 7 «Б» сыныбы — «Топжарған»

Шығарар намыс топты алдан,
Дуалы ауыз тілге арман.
Сайысқа келдік біліммен,
Тобымыз біздің — Топжарған.

III топ: 7 «В» сыныбы — «Тұлпар»

Көгілдір көктің жүзінде
Шаңырақ — күн, уық — нұр.
Елімнің елдігін танытқан,
Тұлпар тобы біз боламыз.

Үш топ өздерін таныстырып өтті. Ойыншылар, сендермен танысқанымызға қуаныштымыз. Енді әділқазылар өз бағаларын береді.

II кезең: Бәйге

Ереже

Бұл кезеңде әр топқа түрлі сұрақтар қойылады. Дұрыс жауапты басқышты басу арқылы жылдам айту қажет. Әр дұрыс жауапқа 5 ұпай беріледі.

Бір-біріңізге кедергі жасамауларыңызды сұраймыз. Әр кезеңнен соң әділқазылар ұпай санын хабарлап отырады.

Сұрақтар

Кей сұрақтарда үлгі жауап жақша ішінде берілген.

1) Қазақстан қандай мемлекет?

Жауап: тәуелсіз
2) Көктем мезгілінде неше мереке бар?
3) Қазақ тіліндегі әріптердің ретімен орналасқан жиынтығын қалай атаймыз?

Жауап: әліпби
4) Қазақ әліпбиінде неше әріп бар?
5) ҚР-ның мемлекеттік тілі қай тіл?
6) Күздің бірінші айын атаңдар.

Жауап: қыркүйек
7) Қазақстан туының түсі қандай?

Жауап: көк
8) Наурызда пісірілетін басты тағам қалай аталады?

Жауап: наурыз көже
9) «Тіл туралы» Заңға соңғы өзгеріс енгізіліп, қай жылы қабылданды?

Жауап: 1997 жыл
10) Қазақ тілінде неше дауысты дыбыс бар?

Жауап: 12
11) Қазақстанда неше қорық бар?

Жауап: 9
12) Қазақ тіліне ғана тән әріптер саны нешеу?

Жауап: 9
13) Адамның қай мүшесі «қорқақ», қай мүшесі «батыр»?

Жауап: көз — қорқақ, қол — батыр
14) Әнұранның әнін және сөзін жазған кімдер?

Жауап: әні — Ш. Қалдаяқов; сөзі — Ж. Нәжімеденов, Н. Ә. Назарбаев
15) Ел рәміздерінің қайсысында қанатты пырақ бейнеленген?

Жауап: елтаңбада
16) Жылататын да, жұбататын да не?

Жауап: тіл
17) Қазақ тілі — мемлекеттік тіл, ал орыс тілі қандай тіл?

Жауап: ресми
18) Қобыланды батырдың әкесінің аты кім?

Жауап: Тоқтарбай
19) Конституция неше баптан тұрады?

Жауап: 9
20) Қазақ тілі мемлекеттік мәртебе алған жыл?

Жауап: 1989 жыл
21) Тудың авторы кім?

Жауап: Ш. Ниязбеков
22) Елтаңбаның авторлары кімдер?

Жауап: Ж. Мәлібеков, Ш. Уәлиханов

Қорытынды ой

Тіл — ұлттың қазынасы. Оны құрметтеу — елді құрметтеу, ал оны меңгеру — болашаққа бастар сенімді қадам.