Тест Бала тәрбиесі
Іс-шара туралы
Атауы
«Әке – жауапты лауазым» дөңгелек үстелі
Түрі
Кездесу кеші
Қатысушылар
7–8 сынып оқушыларының әкелері
Мақсаты
Жанұядағы әке мен бала арасындағы қарым-қатынасты нығайту, ұлттық салт-дәстүрмен сабақтас әкенің орнын терең ұғындыру, бала жүрегінде әкеге деген құрмет пен махаббатты ояту.
Көрнекіліктер
- «Әке – асқар тауым» тақырыбындағы плакаттар
- «Менің отбасым» сурет көрмесі
- Слайд-презентация
- Карточкалар
Қажетті құрал-жабдықтар
- Маркерлер, плакаттар
- Түрлі түсті қағаздан жасалған фигуралар
- Сауалнама парақтары
- Мақал-мәтелдер, жаднамалар
- Қайшы, желім және өзге де кеңсе құралдары
Жоспар
-
1
Кіріспе сөз
-
2
Тренинг: «Танысу»
-
3
«Әкешім – тірегім» бөлімі
-
4
Тест: «Бала тәрбиесі»
-
5
Сұрақ-жауап: оқушылар мен әкелерге
-
6
Рефлексия
Кіріспе сөз
Армысыздар, құрметті әкелер! «Әке – асқар тау, Ана – етегіндегі бұлақ, Бала – жағасындағы құрақ» деген мақал – өмір шындығын айқын бейнелейтін терең тұжырым.
Бала қыран болып самғауы үшін, оны қанаттандыратын әке де биік мақсатты, парасатты, жауапкершілікті тұлға болуы қажет. Әрбір отбасында ата-ананың орны бөлек: бала әкеден ақыл мен бағыт, анадан мейірім мен жылылық алады. Әке – отбасының асыраушысы, қамқоршысы, тірегі. Ана – отбасының ұйытқысы, шуағы мен берекесі.
«Бала – адамның бауыр еті» деген нақыл бекер айтылмаған. Сондықтан әрбір ата-ана баласының білімді, мәдениетті, тәртіпті, әдепті болғанын қалайды. Ж. Ж. Руссо: «Бала дүниеге ақ қағаздай болып келеді, оған қандай із түссе, болмысы да соған ұқсайды» деген мазмұндағы ой айтады. Бұл – тәрбиенің шешуші рөлін еске салатын тұжырым.
Әкенің мінез-құлқы, өзгелермен қарым-қатынасы, өнері мен білімі – баланың күнделікті көретін үлгісі. «Әке – асқар тау», «Әке – бәйтерек» деген мақалдар әке беделін көрсетеді. Халқымыз «Әке – балаға сыншы» дейді. Әсіресе ер бала үшін әке – сырлас, серік, жолдас; ол кез келген маңызды қадамда алдымен әкесімен ақылдасуды үйренеді. Ұлдың өсіп-жетілуінде, жеке тұлға болып қалыптасуында, қоғамда өз орнын табуында әкенің еңбегі ерекше.
Тренинг: «Танысу»
Қатысушылар бір-бірін жақынырақ танып, еркін диалог құруы үшін төмендегі сұрақтар ұсынылады:
-
1) Есіміңізді кім қойды?
-
2) Есіміңіз қандай мағына білдіреді?
-
3) Өз есіміңіз ұнай ма?
-
4) Есіміңізді өзгерткіңіз келе ме? Неліктен?
«Әкешім – тірегім» бөлімі
Ой қозғау
«Бұрынғы отбасы мен қазіргі отбасы арасында айырмашылық бар» деген пікір жиі айтылады. Сіз мұның себебін неден көресіз?
Балалардың үні
«Егер мен сиқыршы болсам...» тақырыбы арқылы балалардың әке туралы жүрекжарды ойларын тыңдау ұсынылады.
Қоршаған ортаның ықпалы
Қоршаған орта баланың мінезі мен дағдысына қалай әсер етеді деп ойлайсыз? Төмендегі кестені бірлесе толтыруға болады:
Жаман жағы
- Теріс үлгі, агрессия, дөрекі мінез
- Жауапкершіліктің төмендеуі, тәртіптің босаңсуы
- Зиянды әдеттерге еліктеу
Жақсы жағы
- Қолдау көрсететін орта, ынталандыру
- Дұрыс құндылықтар мен пайдалы дағдылар
- Өзін-өзі дамытуға бағыт, мақсат қою
Тест: «Бала тәрбиесі»
Әр дәуірде ата-ана балаға тәлім-тәрбие берумен қатар, оның бойындағы ақыл-қайратты, білімге құштарлықты дамытуға ерекше мән берген. Құрметті әкелер, төменде баланың күнделікті өмірінде кездесуі мүмкін 10 жағдайдың алғашқы 4-еуі ұсынылады. Әр сұрақтан кейін өз ұстанымыңызға жақын жауап нұсқасын белгілеңіз. Іске сәт!
1) Бұзықтық пен төбелес
Балаңыз өте бұзық әрі төбелесқұмар делік. Күн сайын үйге киімі жыртылып, бет-ауызы көгеріп келеді. Сіз қалай әрекет етесіз?
-
а) Не болғанын сұрап, киімін реттеп, жарақатына күтім жасайсыз.
-
ә) Көмектесесіз, бірақ бұзақылықтың салдары барын қайта-қайта түсіндіріп, ұрсып тыйым саласыз.
-
б) Араласпайсыз: «өз мәселесін өзі шешуі керек» деп есептейсіз.
2) Достар ықпалы
Балаңыздың жақын достары бар, бірақ олар тәртібі нашар, бұзық балалар. Сіз не істейсіз?
-
а) Олардың ата-аналарымен сөйлесесіз.
-
ә) Балаларды үйге шақырып, дұрыс ықпал етуге тырысасыз.
-
б) Балаңызға достарының теріс қылықтарын түсіндіріп, оның үшін зиян екенін айтасыз.
3) Ұтылуды қабылдау
Балаңыз ойын ойнағанды жақсы көреді, бірақ ешқашан ұтылғысы келмейді. Сіздің таңдауыңыз:
-
а) Ештеңе істемейсіз: ойнауды білсе, ұтылуды да үйренуі тиіс деп ойлайсыз.
-
ә) Ұтылуды үйренгенше онымен ойнамайтыныңызды айтасыз.
-
б) Ұтылуды қабылдасын деп әдейі ерекше жағдайлар ұйымдастырасыз.
4) Ұйқы тәртібі
Балаңыз өте белсенді: күні бойы ойнап, жүгіріп жүреді. Ұйықтайтын уақыт келсе де жатқысы келмейді. Сіз:
-
а) Ұйқының маңызын түсіндіресіз.
-
ә) Қалаған уақытта жатуына рұқсат бересіз, бірақ таңертең белгіленген уақытта тұруын қадағалайсыз.
-
б) Уақыты келгенде ұйықтауға мәжбүрлеп, мұны нақты ереже етуге тырысасыз.
Келесі бөлімдер
Сұрақ-жауап
Оқушылар мен әкелерге арналған ашық сұхбат: тәжірибе бөлісу, түсіністік орнату, нақты жағдайларды талқылау.
Рефлексия
Кездесу қорытындысы: қатысушылардың ой-түйіні, пайдалы тұстары, келесі қадамдар бойынша ұсыныстар.