Балаларға ертегіні бастап айту
Сабақтың мақсаты мен мазмұны
Бұл сабақ дәстүрлі емес форматта — экологиялық ертегі сабақ түрінде өткізіледі. Негізгі идея: оқушыларға сөйлем туралы білім беру арқылы тілдік дағдыны дамытып, табиғатқа сүйіспеншілікті қалыптастыру.
Білімділік
Сөйлем ұғымын меңгерту, сөйлемнің түрлерін таныту.
Тәрбиелік
Экологиялық тәрбие беру; табиғатқа, өсімдіктер әлеміне және құстар тіршілігіне құрмет пен сүйіспеншілік сезімін тәрбиелеу.
Дамытушылық
Қазақ тілінің бай мүмкіндіктері арқылы оқушының тілін дамыту; сауатты, көркем жазу дағдыларын қалыптастыру.
Көрнекіліктер мен технологиялар
- Табиғат көрінісі бейнеленген тақырыптық суреттер.
- Қолдан жасалған құстардың суреттері.
- Сын тұрғысынан ойлау стратегиялары: қызығушылықты ояту, мағынаны тану, ой-толғаныс.
Сабақтың өту барысы
Сабақ бірнеше кезеңнен тұрады: ұйымдастыру, оқушыларды жаңа білімді саналы меңгеруге дайындау және білімді жан-жақты тексеру.
1) Ұйымдастыру кезеңі
Сабаққа назар аударту, сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру.
2) Дайындық кезеңі
Оқушыларды білімді саналы түрде меңгеруге бағыттау, сабақтың бағытын түсіндіру.
3) Білімді тексеру және бекіту
Көркем жазу минуты
Бір, екі, үш —
Қолға қалам алайық.
Салақтықтан қашайық.
Әдемі етіп жазайық.
Әдемі, ұқыпты жазған оқушылар мадақталады.
Ертегі арқылы жаңа тақырыпқа шығу
Мұғалім ертегіні бастап, оқушыларды оқиға желісі арқылы ойлануға жетелейді.
1-тапсырма
1–6 сандарының бойымен иректелген сызықтар арқылы әріптерді тауып, тақырыпты анықтау.
Негізгі қорытынды
Бүгінгі тақырып — Сөйлем. Сөйлем сөздерден құралады және тиянақты ойды білдіреді.
Оқиға желісі және тапсырмалар
Ертегіде көгершін теректі емдейтін дәрігерді іздеп жолға шығады. Жолай әр құсқа жолығып, көмек сұрайды — ал оқушылар әр кездесудің соңында тілдік тапсырмаларды орындайды.
Сауысқанмен кездесу: көгершін жағдайды баяндайды, бірақ сауысқан көмектеспейді.
139-жаттығу (ауызша): 5 сөйлеммен жұмыс.
Қырғауылмен кездесу: көгершін тағы да көмектесуді өтінеді, бірақ ол да бас тартады.
140-жаттығу (ауызша): ребусты шешу.
Бұлбұлмен кездесу: оқиға жалғасады.
141-жаттығу: сурет бойынша әңгіме құрау, дәптерге жазу.
Сергіту сәті: «Ұшты–ұшты» ойыны.
Қозғалыс арқылы сергіп, назарды қайта шоғырландыру.
Аққумен кездесу: ол да өз тіршілігінің барын айтып, көмектесе алмайтынын жеткізеді.
142-жаттығу: сөздерді орнына қойып, сөйлем құрау.
Шешуші сәт: көгершін орманды кезіп жүріп бір құсқа жолығады. Сол құс теректі емдеп жазады.
Проблемалық сұрақ
Бұл қандай құс деп ойлайсыңдар?
Оқушылардың жауабы: Тоқылдақ.
Осылайша ертегінің түйіні ашылады: «Тоқылдақ — орман дәрігері».
Қорытынды ой
Ертегі бойынша, содан бері әлгі терек жайқалып өсіп тұрады. Табиғатты аялау — өз денсаулығымызға да пайдалы. Жасыл желекті, ағаштарды күтіп-баптау арқылы біз өмірге жауапкершілікпен қарауды үйренеміз.
Бағалау және сабақтың аяқталуы
- Оқушылардың жұмысы бағаланады, белсенділік пен ұқыптылық атап өтіледі.
- Достық пен әдеміліктің нышаны — Ақ көгершінге арнап «Ақ көгершін» әні орындалады.
Сабақ осылай қорытындыланады: тіл үйрену — тек ереже жаттау емес, ол табиғатпен үйлесімде ойлау мен дұрыс сөйлеуді қалыптастыру.