Қазақша рефераттар

Шылауларды қайталау

7-сынып қазақ тілі: жылдық күнтізбелік жоспар және күнделікті сабақ жоспары

Бұл материал 7-сыныпқа арналған қазақ тілі пәні бойынша жылдық күнтізбелік жоспарға енгізілетін негізгі тақырыптарды және «Шылауларды қайталау» сабағының үлгі жоспарын ұсынады. Мақсат — оқушылардың теориялық білімін жүйелеу, практикада қолдануын күшейту және шығармашылық жұмыс арқылы тілдік құзыреттілікті дамыту.

Негізгі тақырыптар

  • 6. Шылауларды қайталау
  • 7. Етістіктен өткенді қайталау
  • 8. Сөздердің байланысу түрлері
  • 9. Үстеудің емлесі
  • 10. Матасу

Сабақ жоспары: «Шылауларды қайталау»

Бұл сабақ — шылаулар тақырыбын қайталау және қорытындылау сабағы. Сабақ барысында оқушылар шылаулардың қолданыс аясының кең екенін нақты тапсырмалар арқылы дәлелдеп, талдау дағдыларын жетілдіреді.

Сабақтың мақсаты

  • Шылаулар бойынша алған білімді практикалық тұрғыда тексеру және кеңейту.
  • Теориялық материалды жүйелі, нақты баяндауға дағдыландыру; өз бетінше жұмыс істеуге және шығармашылық қабілетті дамытуға ықпал ету.
  • Адамгершілік, ізгі қасиеттерге тәрбиелеу.

Ұйымдастыру және ресурстар

Сабақтың түрі
Деңгейлік тапсырмалар
Сабақтың әдістері
Зерттеу, сұрақ-жауап, ойын түрлері
Пәнаралық байланыс
Әдебиет
Көрнекіліктер
Үлестірмелі кестелер

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
  • Оқу құралдарының дайындығына назар аудару.

2) Жаңа сабаққа кіріспе

Бүгінгі сабақ — шылауларды қайталау және қорытындылау сабағы. Оқушылар шылаулардың поэзиялық шығармаларда да, күнделікті тілдік қолданыста да кең орын алатынын тапсырмалар арқылы байқайды.

Сабақ басындағы жұмыс

Бір оқушының ғылыми-ізденіс жұмысы тыңдалады: «Шылаулардың поэзиялық шығармаларда қолданылуы». Тыңдағаннан кейін оқушылар пікір білдіреді.

3) Деңгейлік тапсырмалар

I деңгей

  1. Мәтінді оқып, шылаулардың астын сыз.
  2. Шылаулардың түрлерін ата.
  3. Венн диаграммасы арқылы ережелерін жаз.

II деңгей

1) Шылаулардың түрлерін нақтылау

Әр түріне жеке тоқталыңдар: тақтадағы үш гүлдің жапырақтарына шылау түрлерін жазыңдар.

2) «Үстеу ме, шылау ма?» тапсырмасы

Мәтіндегі бұрын, кейін, соң, әрі, бірге сөздері үстеу ме, әлде шылау ма? Дәлел келтіріңдер.

Мысал сөйлемдер

  1. Бойда қайрат, ойда көз болмаған соң, айтпа сөз.
  2. Судан кейін шыққан жолдастар бұрын шыққандарды көргенде әртүрлі асығыстық жасады.
  3. Сабақтан кейін оқушылар жиналысы болады.
  4. Талай сөзді бұдан бұрын көп айтқанбыз.
  5. Көлемі үлкен бай колхоздың үнемі жаңа, таза үйлері әрі көңілді, әрі көрікті, әрі еңселі.
  6. Олар таудан әрі асып кетті.
  7. Кәрі аңшы өз бөлмесінде баяғы айнымас досы Ахметпен бірге отыр.
  8. Бірге келіп, бірге сабақ дайындаймыз.

3) «Үндемес» ойыны: жалғаулық па, жалғау ма?

Берілетін тұлғалар: да, де, та, те, мен, бен, пен. Оқушылардың қолында екі үлестірме болады: бірінде «жалғаулық», екіншісінде «жалғау» сөзі жазылған. Мұғалім сөйлем оқиды: егер шылау болса — «жалғаулық», ал қосымша болса — «жалғау» үлестірмесін көтереді.

Сөйлемдер

  1. Қызметте туыстық болмайды.
  2. Көкаршын ән еркесі баппен айтса...
  3. Асан бір нәрсенің боларын сезді де, үндеместен шығып кетті.
  4. Асан мен Үсеннің әңгімесі өте қызықты.
  5. Айгүл әжесімен нағашыларына қонаққа кетті.
  6. Әнші болмасақ та, ән тыңдауды сүйеміз.

III деңгей

  1. Бірақ, себебі, сонда да, кейде, я, не болмаса, және жалғаулықтарын қатыстырып қысқа әңгіме құрастыр.
  2. Талдау жұмысы: бірде, дегенмен, және жалғаулықтарына дыбыстық мінездеме жаса.
  3. «Ішінде – сыртында»: септеулік шылауларды ішіне, қалған шылауларды сыртына жаз.

IV деңгей

Ойтолғау (шығармашылық жұмыс)

Шығармашылық топ ойтолғау жазып жатқанда, қалған оқушылар аудиожазбадан ән тыңдайды. Тыңдау барысында кездескен шылауларды тауып, түріне қарай ажыратады.

4) Сабақты бекіту: «Мың бір мақал» ойыны

1-айналым: шылауы бар мақал айту

  • Да шылауы кездесетін мақал айту.
  • Үшін шылауы кездесетін мақал айту.
  • Мен шылауы кездесетін мақал айту.

2-айналым: мақалдың жалғасын табу

  1. Өз басыңды дауға берсең де, (жолдасыңды жауға берме).
  2. Тау мен тасты су бұзар, (адамзатты сөз бұзар).
  3. Заманына қарай күлкісі, (тауына қарай түлкісі).

3-айналым: мағынасын ашу

  1. Палуанның жаманы — шалдырған соң өкінер. Күзетшінің жаманы — алдырған соң өкінер.
  2. Өтіріктің құйрығы бір-ақ тұтам.
  3. Сүтпен біткен мінез сүйекпен кетеді.

Ойын қорытындысын жеңімпаз оқушы шығарып, сабақтан алған негізгі тұжырымдарды қысқаша түйіндейді.

Қорытынды

Бұл жоспар шылауларды қайталауды жүйелі түрде ұйымдастыруға мүмкіндік береді: тыңдалым, талдау, ойын және шығармашылық жұмыс бір сабақтың ішінде үйлесім табады. Нәтижесінде оқушылар шылауларды тану, ажырату және орынды қолдану дағдыларын бекітеді.

Ескерту

Қажет болса, материалдың толық нұсқасын жүктеу бөлігін бөлек ресурс ретінде (сілтеме/файл) рәсімдеуге болады.