Маңғыстау күй өнері
Сайыстың барысы
Жүргізушілер қатысушыларды қарсы алып, «Маңғыстау – өнер өлкесі» атты сайыстың басталғанын жариялайды. Қатысушылардың өнерін әділ бағалау үшін қазылар алқасы таныстырылады.
І жүргізуші
«Құрметті ұстаздар мен оқушылар! “Маңғыстау – өнер өлкесі” атты сайысымызды бастаймыз».
ІІ жүргізуші
«Маңғыстауда әулие көп, олардың желеп-жебеп жататынын ұмытпа».
Көркем бөлім
Өлең
«Жалғызым», С. Назарбекұлы
Орындайтын: Ақбердиева Әсел
Үш түбегім, Маңғыстауым – жалғызым,
Мені тербеп жүреді ылғи жалғыз үн.
Сенің үнің – менің үнім, туған жер,
Тек өзіңмен жаман, жақсы хал біздікі.Мың қоралы, мың шыңырау, мың жолды,
Әулиелер, пір де сенде — ең соңғы.
Абыл жырлап, Есір атам күй шертсе,
Ел қорғаны Досан батыр оқ жонды.Өмір деген ғибратты дала бар,
Ұғып алшы, бір сөз айтам, балалар.
Жалғыз жол бар адастырмас адамды —
Ата жолы, салып кеткен бабалар.Бұл түбекті «шөл» дейтіндер күпір ме?
Сан шыңырау қазған атаң — шүкір де.
Атамзаман кеуіп қалған құдыққа,
Ата рухын арамдама, түкірме.
Насихат жолдары
Жағынам деп басқаларға, ұлыққа,
Шен-шекпенге, бақ-дәулетке құнықпа.
Маңғыстауда әулие көп, бәрі де,
Желеп-жебеп жататынын ұмытпа.
Ән мен күйге ұластыру
Келесі бөлімде жергілікті композиторлардың шығармашылығынан әндер шырқалып, Маңғыстау күйшілерінің күйлері орындалады.
Сайыс шарттары
Сайыс бірнеше кезеңнен тұрады. Әр кезең оқушылардың тарихи танымын, шығармашылық қабілетін және өнерге жақындығын айқындайды.
1) «Маңғыстау ойындағы 360 әулие»
Тарихи-мәдени ескерткіштер туралы реферат қорғау. Оқушылар 360 әулие туралы деректер келтіріп, сипаттама береді.
Табынған табиғатқа, адамзатқа —
Ол кездік адам басқа, қадам басқа.
Аталар үш жүз алпыс әулиеден,
Кімдерді үлгі тұтты замандасқа?
2) «Сайрап өткен бұлбұлдар»
Жергілікті композиторлардың шығармашылығынан ән орындау.
Жан азығым — атамның мұралары,
Әдет-ғұрпы, күй-жыры, қыран әні...
Рух күші солардың қолында тек,
Қандай тірлік азықсыз тұра алады?!
3) «Ақтауым — өз мекенім»
Оқушылар өз шығармашылығынан өлең оқиды. Болашақ ақындарға сөз беріледі.
Маң дала, мәңгі жаса, Маңғыстауым!
Сен бүгін арайланған таңға ұқсайсың.
Бар балаң саған арнап жыр жазады,
Жеткізіп жүрек үнін, жан құштарын.
4) «Маңғыстау — күй өнері»
Маңғыстау күйшілерінің күйлері орындалады.
Жан азығы — ән-күйі қағазымның,
Жиынтығы секілді таза мұңның.
Әні қалқып жатпаса, күйі шалқып,
Ең ауыры мен тартар азабымның.
5) Сурет көрмесі және буклет қорғау (үй тапсырмасы)
Маңғыстау халқының салт-дәстүрлері бойынша жасалған буклеттер мен көрме материалдарын таныстыру және қорғау.
6) Сұрақ-жауап
Оқушыларға Маңғыстау тарихы, әдет-ғұрпы, салт-дәстүрі бойынша әртүрлі сұрақтар қойылады.
Қорытынды
Сайыс соңында қазылар алқасына сөз беріледі. Шара «Ұшады Маңғыстаудан шағалалар» әнімен аяқталады.
Ескерту
Қазылар алқасының құрамы бұл мәтінде көрсетілмегендіктен, таныстыру бөліміне қатысушыларды кейін енгізуге арналған орын қалдырылады.