Қазақша рефераттар

Зат есімнің жекеше және көпше түрлері

Сабақ туралы қысқаша мәлімет

Сабақтың тақырыбы

Зат есімнің жекеше және көпше түрі.

Сабақтың түрі

Дамытушылық сабақ.

Сабақтың мақсаты

  1. Зат есімнің жекеше және көпше түрі туралы түсінік қалыптастыру.
  2. Оқушыларды көркем әрі мәнерлі жазуға дағдыландырып, әдемі жазудың өнер екенін ұғындыру.
  3. Пікір алмасу стратегиясы арқылы оқушыларды өзіндік жұмысқа баулу, өнерге қызығушылығын арттыру және эстетикалық талғамын қалыптастыру.

Көрнекіліктер

  • Сызба
  • Тест
  • Сөзжұмбақ
  • Кесте
  • Ұлттық қазақы сәлемдесу
  • Интерактивті тақта

Қолданылатын әдіс-тәсілдер

  • Ой қозғау
  • Мақал-мәтел
  • Сөзжұмбақ
  • Талдау-жинақтау
  • Венн диаграммасы

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Қызығушылықты ояту және пікір алмасу

Мұғалім оқушыларға бүгінгі сабақтың әдеттегі сабақтан өзгеше өтетінін айтады және сыныптағы қонақтарды атап өтеді.

Қазақ халқының қонақжай дәстүрі туралы сұрақ-жауап жүргізіледі: қонақжайлылықты тәртіп, білім, алғырлық арқылы көрсету қажеттігі айтылады.

Сабақ басында «шашу» дәстүрі білім арқылы бейнеленеді: оқушылар өз білімін көрсетіп, «шашуын» шашады.

2) Үй тапсырмасын тексеру

399-жаттығу

Жалқы және жалпы есімдерді топтап жазу.

Қайталау сұрақтары

  • Зат есім мағынасына қарай қалай бөлінеді?
  • Жалқы есім дегеніміз не?
  • Жалпы есім қалай жазылады?
  • Кісі аттары мен мамандық атауларына қандай сұрақтар қойылады?
  • Жер-су атаулары және жан-жануарларға берілген атаулар қалай жазылады?

3) Жаңа сабақ

Тақырып: Зат есімнің жекеше және көпше түрі

400–403-жаттығулар арқылы меңгертіледі.

4) Сөзжұмбақ арқылы ұғымды нақтылау

Сөзжұмбақтың кілт сөзі: «ЗАТ ЕСІМ». Төмендегі сұрақтар бойынша жауаптар табылып, жаңа тақырып бекітіледі.

  1. Қазақстан Республикасының Президенті кім?
  2. Түн ұйқысын төрт бөлген абзал жан.
  3. Қазақстан Республикасының рәміздерінің бірі.
  4. Білім есігі не?
  5. Әбілхан Қастеев кім?
  6. Иесі — сәби. Әрі төсек, әрі үй.
  7. Ұлыстың ұлы күні қай мезгілде келеді?

5) Жекеше және көпше түрлерін меңгерту

Суретті көрнекілік

Зат есімнің жекеше және көпше түрге бөлінуі суреттер арқылы түсіндіріледі.

Көркем жазу минуты

Әдемі, таза жазуға назар аударып, жазу мәдениеті қалыптастырылады.

6) Сызбамен жұмыс

Тақырыпты жүйелеу үшін сызба арқылы жекеше және көпше ұғымдары салыстырылып, қорытынды жасалады.

7) 400-жаттығу (ауызша)

Жаттығу сыныппен бірге ауызша орындалады.

8) 401-жаттығу (жазбаша)

Өлеңді көшіріп жазу арқылы сауатты әрі көркем жазу дағдысы бекітіледі.

9) Сергіту сәті

Шаршадым — «Уһ!» дедім, Ренжідім — «Туһ!» дедім, Қорықтым — «Ой!» дедім, Өкіндім — «Аһ!» дедім, Шарасыз — «Еһ!» дедім, Таңырқап — «О!» дедім, Кейідім — «И!» дедім, Біліп ап — «Е!» дедім, Қуанып — «Ха-ха-ха!» дедім.

10) Мақал-мәтелдер сайысы

Тақырыпқа байланысты мақал-мәтелдер айтылып, олардың құрамындағы зат есімдер талданады.

11) Тест тапсырмалары

1-қатар

Көпше зат есімді жекешеге айналдыр:

  • балалар → бала
  • кітаптар → кітап

2-қатар

Жекеше зат есімді көпшеге айналдыр:

  • гүл → гүлдер
  • дәптер → дәптерлер

3-қатар

Жекеше зат есімді тап:

  • балалар
  • балапандар
  • алма
  • кітаптар

12) 402-жаттығу

Көптік жалғауларының тиістісін қойып, сөйлемдерді көшіріп жазу.

13) Бекіту (Венн диаграммасы)

Оқушылар Венн диаграммасы арқылы жекеше және көпше зат есімдерге мысал сөздер тауып, салыстырып жазады.

14) Үй тапсырмасы

Мұғалім тақырыпқа сәйкес үй тапсырмасын нақтылап береді.

15) Бағалау және мадақтау

Оқушылардың белсенділігі мен тапсырмаларды орындау сапасына қарай бағаланып, ынталандыру сөздері айтылады.

Негізгі түйін

Түсінік

Зат есімнің жекеше және көпше түрлері практикалық тапсырмалар арқылы меңгертіледі.

Дағды

Көркем жазу мен сауатты көшіріп жазу арқылы жазу мәдениеті қалыптасады.

Әрекет

Пікір алмасу, талдау және ойын элементтері арқылы белсенді оқу ұйымдастырылады.