Кел жемісті алтын күз, Кемелденсін алтын күз
Мақсаты мен міндеттері
Бұл оқу іс-әрекетінің негізгі мақсаты — балаларға көлік түрлері туралы түсінік беру және жолда жүру ережелері жөніндегі білімін кеңейту.
Білімділік
Су, ауа және жер көліктерімен таныстыру; жолда жүру ережелері туралы түсінікті толықтыру.
Дамытушылық
Ойлау қабілетін дамыту, салыстыру және топтастыру дағдыларын жетілдіру.
Тәрбиелік
Әдептілікке, мейірімділікке және жолда жүру тәртібін сақтауға тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер мен құралдар
- Түсіндіру, әңгімелесу, жұмбақ жасыру, көрсету, сұрақ-жауап
- Техникалық құрал-жабдықтар, көлік түрлері, бағдаршам, слайдтар
Оқу іс-әрекетінің барысы
Ұйымдастыру
Балалар қонақтарды көтеріңкі көңіл күймен қарсы алып, «Шаттық шеңберіне» тұрып амандасады.
Шаттық шеңбері (өлең жолдары)
Күннің көзі ашылсын,
Көкке шуақ шашылсын.
Құтты қонақ келіпті,
Төрімізге еніпті.
Амандасу үлкенге —
Тәрбиенің басы ғой.
Ал, қанекей бәріміз,
Үлкенге сәлем дейік:
«Сәлеметсіздер ме, апайлар!»
Сұрақ-жауап
- Аптаның 4-күні қалай аталады?
- Қазір жылдың қай мезгілі?
- Күз мезгілінде неше ай бар? Қандай айлар?
- Күзде қандай өзгерістер болады?
- Неге күзді «Жомарт күз» деп атаймыз?
Күз туралы тақпақтар
Ақтілек
Миуа мол-ақ, алма мен жүзім.
Атымтай жомарт секілді күзің.
Нұрай
Түсті алтын жапырақ, ағаштан үзіліп.
Ұшты ұзақ сапарға, тырналар тізіліп.
Азамат
Қуандырып біздерді, мерекелі күз келді.
Кел, жемісті алтын күз, кемелденсін алтын күз.
Өткенді қайталау
Алдыңғы оқу іс-әрекетінде «Туған өлке» тақырыбы қарастырылды. Балалар өз елі, тілі және туған қаласы туралы білімдерін еске түсіреді.
Негізгі сұрақтар
- Біз қай Республикада тұрамыз?
- Қазақстан Республикасының Президенті кім?
- Ұлтымыз қандай?
- Ана тіліміз қай тіл?
- Біз қай қалада тұрамыз?
- Жаңаөзен қаласын тағы қалай атауға болады?
Қала туралы қысқаша ой
Жаңаөзен қаласы жыл сайын көркейіп, заманауи әрі әсем мекенге айналып келеді: сәулетті үйлер, балабақшалар, мектептер және ойын алаңдары көбейіп, қала келбеті жаңара түсуде.
Жаңа тақырып: көлік түрлері
Ғажайып сәт
Топқа жол полициясының қызметкері кіріп, балалармен сәлемдеседі де өзін таныстырады. Тақырыпқа сәйкес ол жолда жүру ережелері туралы қысқаша түсіндіру жұмысын жүргізеді.
Бағдаршамның мағынасы
- Қызыл — тоқтаймыз.
- Сары — жүруге дайындаламыз.
- Жасыл — жүреміз.
(Балалардың жауабы үлгісі: Жандос)
Қоштасу тілегі
Қызметкер балаларға аман-есен жүруді тілеп, қоштасады. Балалар жауап ретінде алғыс айтып, сәтті жол тілейді.
«Сау болыңыз, жолыңыз болсын!»
Көліктің шығу тарихына қысқаша шолу
Ертеде адамдар көлік ретінде жануарларды пайдаланған. Қазақ халқы жылқы мен түйені мінген; үндістер пілді қолданған; кейбір шығыс халықтары есек, бұқа немесе сиырды көлік ретінде жеккен. Суық аймақтарда иттерді шанаға жегіп, бұғыларды көлік ретінде пайдаланған.
Қазіргі таңда мұндай көлік түрлерінің маңызы азайғанымен, олардың тарихтағы орны ерекше.
Қазіргі көлік түрлері: үш негізгі топ
Бүгінде көліктің түрі көп. Оларды негізінен үш топқа бөлуге болады: жерде жүретін, ауада ұшатын және суда жүзетін көліктер.
Әуе көліктері
- Ұшақ
- Тікұшақ
- Зымыран
Су көліктері
- Кеме
- Қайық
Жер көліктері
- Машина
- Автобус
- Велосипед
- Мотоцикл
Жер көліктерінің ішкі түрлері
Жер көліктері өз ішінде де бірнеше топқа бөлінеді: жүк тасымалдайтын, жолаушы тасымалдайтын, сондай-ақ ауыр және жеңіл көліктер.
Көлікті кім басқарады?
- Ұшақты — ұшқыш басқарады.
- Машинаны — жүргізуші жүргізеді.
- Кемені — кеме капитаны басқарады.
Неге көлік қажет?
Көлік адамның еңбегін жеңілдетеді, уақытты үнемдейді және алысты жақындатады.
Матін редакцияланып, орфографиясы мен тыныс белгілері түзетілді; мазмұны сақталып, сөйлем құрылысы ықшамдалды.