Әріп тастамақ
Сабақ тақырыбы: «Т» дыбысы
Бұл сабақта оқушылар «Т, т» дыбысымен және әрпімен танысады, «Т» дыбысы бар сөздерге дыбыстық талдау жасайды, өткен дыбыстарды қайталайды және буын туралы түсінігін кеңейтеді.
Сабақтың типі
Аралас сабақ
Сабақтың түрі
Ойын-сабақ
Әдіс-тәсілдер
Қайталау, сұрақ-жауап, сөзжұмбақ шешу
Сабақтың мақсаты
Білімдік
- «Т, т» дыбысын таныстыру.
- «Т» дыбысы бар сөздерге дыбыстық талдау жасау.
- Өткен дыбыстарды қайталау.
- Буын туралы түсінікті кеңейту.
Дамытушылық
- Сөздік қорын молайту.
- Тілін, ой-өрісін және шығармашылығын дамыту.
Тәрбиелік
- Білімге құштарлығын арттыру.
- Пәнге қызығушылықты күшейту.
- Еңбекке және адамгершілікке баулу.
Көрнекіліктер мен материалдар
Текшелер
Көк және қызыл түсті «үйлер»
«Т» дыбысына байланысты суреттер
«Түлкі мен торғай» ертегісіне байланысты иллюстрациялар
Сөзжұмбақ
Өткен әріптер және сыйлықтар
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Оқушыларды сабаққа дайындау. Көңіл күй қалыптастыруға арналған қысқа ұйқас:
Бір, екі, үш — бойға жинап күш.
Ана тілін үйренейік, құс тәрізді ұш.
Сынып атауы: Балдырған
Ұран: Білім, өнер, еңбекпен көркейетін ұрпақпыз!
Білімді тексеру және сайыс элементін енгізу үшін оқушылар 3 топқа бөлінеді:
- 1. Алғырлар
- 2. Білгірлер
- 3. Тапқырлар
II. Өткенді қайталау
Жұмбақ арқылы өткен әріпті еске түсіру:
Ұқсайды өзі шалғыға,
Елестет көз алдыңа.
Қане, ойланып табайық,
Бұл қай әріп? — Ғ
Сайыс сұрақтары:
Алғырлар: Дыбыс деген не? Оны не істейміз?
Білгірлер: Әріп деген не?
Тапқырлар: Дыбыстар неше топқа бөлінеді? Қалай аталады? Неліктен?
Ойын: «Дыбыстарды ажырату»
Әр топтан үш оқушы шығып, әріптерді қызыл және көк «үйлерге» дұрыс орналастырады (әр үйге 3 әріптен).
Тапсырма: дыбыстық талдау
Әр топтан 3 оқушы төмендегі сөздерге дыбыстық талдау жасайды:
Сөйлем құрастыру (схема бойынша)
Оқушылар схемаға сүйеніп сөйлем құрайды, содан кейін сөйлемдегі сөз санын және тыныс белгісін анықтайды.
Сұрақтар: Сөйлем неше сөзден тұрады? Соңында қандай тыныс белгісі қойылады? Неліктен?
Ойын: «Әріп тастамақ»
Мұғалім әріпті атайды, оқушылар сол әріптен басталатын сөз ойлап, буынға бөледі.
Сергіту сәті (торғай жүргізеді)
Тік ұста бойыңды,
Жоғары соз қолыңды.
Соз қолыңды тағы да,
Жеткіз жираф мойнына.
Кел, балалар, кел бері,
Қыздырайық денені.
Орнымызда тұрып-ақ,
Жүгірейік бір уақ!
III. Жаңа тақырып: «Т» дыбысы
Өткенді қайталап, топтардың белсенділігін байқағаннан кейін жаңа дыбыспен танысуға көшеміз. Суреттер арқылы «Т» дыбысы бар сөздерді табамыз.
Түйе: Үстінде екі өркеші бар жануар.
Тасбақа: Аяғы бар, басы бар, арқасында қатты қабығы бар.
Түлкі: Қу әрі айлакер аң.
Торғай: Бау-бақшаны құрт-құмырсқадан қорғайтын кішкентай құс.
Тай: «Ай» сөзінің алдына «Т» қойсақ, «тай» сөзі шығады.
Сұрақ: Осы сөздердің басында қандай дыбыс естіледі? — «Т» дыбысы.
Енді «Т» дыбысын ақырын дыбыстап көрейік. Тілдің қалпын бақылаймыз: дыбысты айтқанда ауаға бөгет жасалады, сондықтан бұл дыбыс анық, қысқа шығады.
«Т» дыбысы әріппен белгіленеді: Т.
Жедел талдау: «тырна», «тауық»
Оқушылар сөздерді буынға бөліп, дыбыстық талдау жасайды.
Әдеби байланыс: «Түлкі» бейнесі
Түлкі туралы тақпақ айтқызу. Түлкі қатысатын ертегілерді еске түсіру (мысалы, «Түлкі — бауырсақ»). Түлкінің мінезін сипаттау: қу, айлакер.
Мұғалім болгар халқының «Торғай мен түлкі» ертегісін суреттер арқылы мазмұндап береді.
IV. Бекіту
Сұрақтар: Ертегіде қандай кейіпкерлер бар? Қайсысы ұнады? Неліктен? Қай кейіпкерге ұқсағың келеді?
Тәрбиелік түйін
- Торғай — еңбекқор, ақылды.
- Ит — адал, қамқор, қорған.
- Түлкі — қу, айлакер.
Ертегіде жақсылық жамандықты жеңеді. Оқушыларды адалдыққа, еңбекқорлыққа және ақылға тәрбиелеу көзделеді.
Тапсырма: дыбыстық талдау (өз бетінше жұмыс)
Топтық жұмыс «кейіпкерлер» арқылы белгіленеді:
Алғырлар: «ит»
Білгірлер: «торғай»
Тапқырлар: «түлкі»
V. Қорытындылау
Бағалау және рефлексия
Оқушылардың тапсырмаларға қатысуы, дыбыстық талдауы және белсенділігі бойынша қорытынды баға беріледі. Қысқа рефлексия жүргізіледі: бүгін нені үйрендік, не қиын болды, не ұнады.
Мадақтау
Белсенді қатысқан оқушылар мақталып, ынталандыру сыйлықтары беріледі.