Тордағы құстар
Сабақ туралы жалпы мәлімет
Пән
Ана тілі (2-сынып)
Тақырып
«Құстар айтысы» (Үнді ертегісі)
Сабақтың өзегі
Ертегі арқылы бірлік, ынтымақ, табиғатқа қамқорлық идеяларын түсіндіру.
Сабақтың мақсаты
1) Оқу-танымдық
Оқушыларды ертегінің мазмұнымен таныстырып, негізгі ойы мен идеясын ұғындыру. «Ой қозғау» стратегиясы арқылы сұрақтарға жауап беріп, жан-жақты ойлауға үйрету. Топтық жұмыс барысында өздігінен жұмыс істеуіне, ізденуіне жағдай жасау және сөздік қорын молайту.
2) Дамытушылық
Өткен сабақтарда алған білімді жүйелеу, түсініктерін тереңдету және ойлау дағдыларын дамыту.
3) Тәрбиелік
Құстарды қорғауға, табиғатқа жанашырлықпен қарауға, адамгершілікке және ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер
- Сын тұрғысынан ойлау
- Топтастыру
- Дамыту картасы
- Болжау әдісі
Көрнекіліктер
- Құстардың суреттері
- Интерактивті тақта
- Оқулық, кітапшалар
Пәнаралық байланыс
- Әдебиеттік оқу
- Дүниетану
- Өзін-өзі тану
- Сурет
- Қазақ тілі
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық дайындық және жағымды атмосфера қалыптастыру.
Оқушылармен амандасу, хал-жағдайын сұрау. Көңіл күйін бас бармақ арқылы білдіру.
Сәлемдесу шумағы
- Сәлем саған, күннің көзі!
- Сәлем саған, ашық аспан!
- Сәлем саған, табиғат!
- Сәлем сізге, мұғалім!
- Сәлем, менің достарым!
Назарды шоғырландыру
Сабаққа қажетті құрал-жабдықтарды дайындау, топтық жұмысқа ынталандыру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Алдыңғы тақырыпты еске түсіріп, ойды жүйелеу.
Талқылау сұрақтары
- Әңгіменің авторы кім? Ол туралы не білесің?
- Бала Ермекті өнерге, әнді түсінуге жетелеген кім? Қалайша?
- «Әннің жақсысы да, жаманы да тыңдаушысына байланысты» деген пікірмен келісесің бе? Неліктен?
- Үйден қандай ән тыңдап келдің? Әннің сөзін және әуенін жазған кім екен?
Сергіту сәті: «Кім жылдам?»
Құстар туралы жұмбақтар жасырылып, оқушылар жылдам жауап береді.
Мысал:
Сайрайды бір, талмайды —
Әнші құс, бал таңдайлы. (бұлбұл)
Топқа бөлу
Оқушылар стикерлер арқылы үш топқа бөлінеді. Әр топта рөлдер мен міндеттер қысқаша нақтыланады.
III. Жаңа сабақ
Тақырыпқа қызығушылық ояту, болжам жасату және ертегімен жұмыс.
1) Қызығушылықты ояту: «Кім жылдам?»
- Жыртқыш құс — қыран
- Түнде жемін аулайтын құс — жапалақ
- «Қонақ шақыратын» құс — сауысқан
- Құстардың үйі — ұя
- «Орман дәрігері» — тоқылдақ
- Әнші құс — бұлбұл
Тақтаға қарға, торғай, кептер суреттері ілінеді. Оқушылар әр құсқа сипаттама береді және бүгінгі сабақтың тақырыбын болжайды.
Оқушылардың болжамы: құстар туралы, мүмкін құстар жайлы ертегі.
Жаңа тақырып: «Құстар айтысы» — Үнді ертегісі.
2) Оқулықпен жұмыс
Мұғалімнің оқуы
Мәтінді мәнерлеп оқып, негізгі тұстарға тоқталады. «Құсбегі» сөзінің мағынасы түсіндіріледі.
Топтық оқу
Ертегі 3 бөлікке бөлініп, топтар іштей оқиды. Кейін әр топ тізбектей дауыстап оқып шығады.
Мазмұндау
Әр топтан 1 оқушы шығып, өз бөлігін қысқаша мазмұндайды. Тыңдаушы топтар толықтыру сұрақтарын қояды.
Сұрақ-жауап: ертегіні талдау
- Құстар тордан қалай құтылмақ болды?
- Құсбегі тордағы құстардың айтысып жатқанын қайдан білді?
- Тор неліктен жерге салбырап түсе бастады?
- Құс аулаушы торды не істеді?
IV. Жаңа түсініктер мен іс-әрекеттерді қалыптастыру
Сын тұрғысынан ойлау арқылы пікірді дәлелдеп жазуға дағдыландыру.
«Т кестесі»
Оқушылар ертегіден әсер еткен тұсты бір бағанға, ал екінші бағанға өз пікірін (неге әсер етті, қандай ой түйді) жазады.
1-топ
Ертегіден маған не әсер етті?
...
Ертегі жайлы пікірім
...
2-топ
Ертегіден маған не әсер етті?
...
Ертегі жайлы пікірім
...
3-топ
Ертегіден маған не әсер етті?
...
Ертегі жайлы пікірім
...
V. Жаңа түсінікті тексеру
Көркем сөздер мен негізгі ұғымдарды бекіту.
Көркем сөздер
Ертегіні оқу барысында қолданылған көркем сөздерді табу және мағынасын талқылау.
1-топ: «Ынтымақ»
«Ынтымақ» сөзін қалай түсінесің? Мәндес сөздерін ата.
2-топ: «Алауыздық»
«Алауыздық» сөзін қалай түсінесің? Мәндес сөздерін ата.
3-топ: «Енжарлық»
«Енжарлық» деген не? Мәндес сөздерін ата.
Қосымша сұрақ: осы сөздер ертегінің қай тұстарында қолданылған? Нақты эпизодпен дәлелде.
VI. Бекіту тапсырмалары (ойтолғаныс)
Тақырыпты түсінуді тереңдету және болжам жасауды дамыту.
Талқылау
- Ертегі неліктен «Құстар айтысы» деп аталған?
- Бұл ертегіге басқа қандай атау ұсынар едің? Неліктен?
Балама атаулар
А) Таласқан құстар
Неге бұл атау сәйкес болуы мүмкін?
Ә) Құстар мен құсбегі
Оқиға өзегін қалай ашады?
Б) Тордағы құстар
Негізгі жағдайды қалай көрсетеді?
Болжау тапсырмасы
Құсбегі тордағы құстарды әрі қарай не істеуі мүмкін? Өз ойыңды дәлелде.
- Бүркітке жемтік ретінде беруі мүмкін.
- Базарға апарып сатып, ақша алуы мүмкін.
- Асырап, баптауы мүмкін.
Ертегінің түрі
Бұл ертегі жануарлар туралы ертегі түріне жатады. Неліктен олай екенін мысалмен дәлелде.
VII. Қорытынды
Негізгі ойды жинақтап, ортақ тұжырым шығару.
Оқиға желісін қысқаша түйіндеу
Негізгі ойды мақал-мәтелмен түйіндеу
- Алтау ала болса, ауыздағы кетеді; төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
- Бірлік болмай, тірлік болмас.
- Ынтымақты ел озар.
VIII. Үй тапсырмасы
1) Мәтінмен жұмыс
Ертегіні түсініп оқып, рөлге бөліп мәнерлеп оқу.
2) Қосымша тапсырма
Ынтымақ пен бірлік туралы ертегі (немесе мәтін) тауып оқу.
IX. Бағалау
Кері байланыс және ынталандыру.
Оқушылардың жұмысы смайликтер арқылы бағаланады. Белсенділік, топтық жұмысқа қатысу, ойды дәлелдеу және мәнерлеп оқу дағдылары ескеріледі.