Есепті талдау және шешу

Сабақтың мақсаты

1) Білім мен дағды

  • Қозғалысқа берілген есептердің шешуін әр түрлі тәсілдермен табу.
  • Көптаңбалы сандармен есептеу дағдыларын жетілдіру.
  • Кестеден тыс көбейту мен бөлуді бекіту.
  • Өрнектерді орындау тәртібін қайталау.

2) Интеллектуалдық даму

  • Ойлау және есте сақтау қабілетін дамыту.
  • Танымдық қызығушылықты арттыру.
  • Мәселелік жағдаяттарды пайдаланып, шығармашылық қабілетті дамыту.

3) Тәрбие бағыты

Ұлы Отан соғысына қатысқан ардагерлерге құрметпен қарауға тәрбиелеу.

Көрнекіліктер мен құрал-жабдықтар

  • Презентация және дыбыстық ілеспе.
  • Есеп құрастыру мен шығаруға арналған сызбалар мен кестелер.
  • Формулаларды құрастыруға арналған карточкалар.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі (психологиялық ахуал)

Диалог үлгісі

— Көңіл-күйіміз қандай?

— Мынадай!

— Барлығың осылай ойлайсыңдар ма?

— Иә!

— Мүмкін, шаршаған шығарсыңдар?

— Шаршау деген не?

— Мүмкін, жатып демалармыз?

— Жоқ, сабақты бастағанымыз дұрыс!

Сыныпты сабаққа дайындау

  • Қонақтармен амандасу.
  • Бір-бірімізге күлімдеп қарау, сәттілік тілеу.
  • Партаға дұрыс отыру: қол, аяқ, арқа қалпы.
  • Оқулық пен дәптердің дайын екенін тексеру.

2) Көркем жазу

Дәптерді ашып, бүгінгі күнді жазамыз. Одан кейін жұмбақ-есептің жауабын табамыз: шыққан сан — көркем жазуға арналған цифр.

Жұмбақ-есеп

Қоян 2 сағатта 16 км жүгірсе, оның жылдамдығы қандай? (16 ÷ 2 = 8 км/сағ)

Демек, 8 цифрын жазамыз және 8 санымен бір таңбалы, екі таңбалы, үш таңбалы (әрі қарай) сандарды құрамыз: 8, 88, 888, 8888, 88888, …

Оқушылар жазылуына назар аударады және шыққан сандарды дауыстап оқиды.

3) Тірек білімдерін жетілдіру (блицтурнир)

Қысқа сұрақтар арқылы қозғалысқа берілген есептердің негізгі ұғымдарын еске түсіреміз.

  • а) Көркем жазу минутындағы есеп қай тақырыпқа қатысты болды?
  • ә) Қозғалыс есептерінде қандай шамалар қолданылады?
  • б) Жылдамдық дегеніміз не? Оны қалай табамыз?
  • в) Уақыт дегеніміз не? Оны қалай табамыз?
  • г) Қашықтық дегеніміз не? Оны қалай табамыз?

Формулаларды құрастыру

Партаның үстіндегі карточкалардан қашықтық, уақыт, жылдамдықты табу формулаларын дұрыс ретке келтіріңдер.

Жылдамдық: v = s ÷ t

Уақыт: t = s ÷ v

Қашықтық: s = v × t

Қысқа есептер

  1. Ара 2 сағатта 40 км ұшты. Араның ұшу жылдамдығын табыңдар.
  2. Көртышқан 7 с бойы 10 см/с жылдамдықпен жүгірді. Ол қанша қашықтық жүгірді?
  3. Тышқан 3 м/с жылдамдықпен кірпіден қашып, 12 м жүгірді. Оған қанша уақыт кетті?

4) Сабақ тақырыбын анықтау

Блицтурнир сұрақтарына сүйене отырып, бүгінгі сабақтың тақырыбы: қозғалысқа берілген есептерді шығару.

Негізгі міндет

Жылдамдық, уақыт, қашықтықты табуға берілген есептерді әр түрлі тәсілмен шығару.

Есептеу дағдылары

Көптаңбалы сандармен амалдарды орындау, әсіресе азайту дағдыларын бекіту.

Даму

Жылдам есептеу, есте сақтау және логикалық ойлау қабілеттерін дамыту.

Сонымен қатар, еліміздегі айтулы күндер туралы қысқаша әңгіме ұйымдастыруға болады: оқушылардан қандай маңызды даталарды білетінін сұрау.

5) Ауызша есептеу (ми гимнастикасы)

Суреттерге қатысты жылдамдықтарды сәйкестендіру тапсырмасы орындалады: оқушылар тақтада берілген нұсқалар бойынша жұмыс істеп, дұрыс жауаптарды таңдайды. Дұрыс нәтижелерді карточкаларға жазып, сәйкес әріптерді орналастырып, шыққан сөзді оқиды.

1-нұсқа

  • (а) 250 × 2 =
  • (т) 800200 − 800000 =
  • (л) 35700 ÷ 700 =
  • (о) 600 − 500 =
  • (ы) 14000 ÷ 200 =
  • (о) 51 × 100 =

2-нұсқа

  • (ұ) 1800 ÷ 100 =
  • (с) 70 × 30 =
  • (ы) 4900 + 5100 =
  • (н) 18 × 50 =
  • (ғ) 10000 − 1 =

6) Тақырып бойынша жұмыс (жұптық жұмыс)

Оқушылар жұппен жұмыс істейді. Әр топтан командир сайланады. Есеп аудиожазба арқылы тыңдатылады, содан кейін талдау жүргізіледі.

Есеп

Динара мен Айгүл өз үйлерінен бір мезгілде бір-біріне қарама-қарсы бағытта шықты. Динара роликпен 90 м/мин жылдамдықпен, ал Айгүл велосипедпен 200 м/мин жылдамдықпен жүрді. Қыздар 3 сағаттан кейін кездесті. Үйлерінің арақашықтығы қандай?

Талдау

  • Не белгілі: екі қозғалыс, бағыттары қарама-қарсы.
  • Жылдамдықтары: 90 м/мин және 200 м/мин.
  • Уақыты: 3 сағат.

Не табу керек

Қыздар кездескенге дейін жүріп өткен жалпы қашықтық, яғни үйлерінің арақашықтығы.

Ескерту

Тақтада кесте толтырылады, оқушылар оны дәптерлеріне түсіреді. Сызба бойынша шешу жолы талқыланады.

Автор туралы мәлімет

Солтүстік Қазақстан облысы, Тайынша ауданы, Зеленогай орта мектебінің бастауыш сынып мұғалімі: Ергалиева Асель Слямшовна.