Қазақша рефераттар

Биші болам өскенде әнін жаттау

Сабақтың тақырыбы

Би музыкасы және сап музыкасы. Би әні: «Биші болам өскенде» (Т. Тайбеков) — үйрену. Тыңдау: «Барабан» (Б. Дәлденбаев).

Сабақтың мақсаты

Би өнерінің әсемдігін, көркемдік қасиеттерін танытып, оқушылардың эстетикалық талғамын дамыту.

Сабақтың міндеттері

  • Оқушыларды көркем өнерге баулу, хореографиялық әдіс-тәсілдердің негізгі сипаттарымен таныстыру.

  • Музыкалық-ырғақтық қимылдарды орындауға үйрету, би өнеріне қызығушылығын арттыру.

  • Ұлттық би өнерін үйренуге баулу, әдет-ғұрып пен салт-дәстүрді құрметтеуге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

1) Ұйымдастыру кезеңі

Сыныптың назарын сабаққа шоғырландыру, ырғақ пен тәртіпке дайындық жасау.

2) Тыңдалым: «Қара жорға» (ұлттық би)

Қазақтың ұлттық биі «Қара жорға» әуенінен үзінді тыңдалады.

Талқылауға сұрақтар

  • Бұл қандай әуен? Саған таныс па?

  • Бұл әуенге қандай қимыл жасауға болады?

Қазақ би өнерінің түп-тамыры ғасырлар қойнауында жатыр. Би — жақсылықты, әсемдікті, сұлулықты, сондай-ақ салт-дәстүр мен әдет-ғұрыпты дәріптейтін өнер.

«Қара жорға», «Айжан қыз», «Келіншек», «Былқылдақ» сияқты ұлттық билер халық өмірін, тұрмыс-тіршілігін би тілімен баяндайды. Әр бидің өзіне тән мінезі, ырғағы, қимыл өрнегі болады.

Ұлттық билерде көкпар, бәйге, қыз қуу, жорға шабыс секілді ойын-сауық көріністері, сондай-ақ киіз басу, кілем тоқу, ши орау, киіз үй әбзелдері мен ою-өрнек тәрізді қолөнер тақырыптары да бейнеленеді. Биші осының бәрін мың бұралған әсем қимылымен көрерменге жеткізеді.

Суретпен жұмыс

  1. Қандай би биленіп жатыр?
  2. Биші қандай киім киген?

3) Сергіту сәті

«Қара жорға» биінің қарапайым қимылдарын бірге орындау.

4) Оқулықпен жұмыс

Мәтінді оқу (26-бет).

Би музыкасы — көңілді, жылдам, ширақ орындалады. Ал сапқа түзейтін музыка — нық, бірқалыпты, тұрақты екпінде орындалады.

5) Музыка тыңдау: Б. Дәлденбаев — «Барабан»

Бұл шығарма аяқтың нық басылуына, саппен жүру дағдысының қалыптасуына ықпал етеді. Ырғақты қол шапалақтау арқылы немесе барабан/дабыл аспабын соғып көрсету баланың сезінуін, қабылдауын күшейтеді.

6) Дауыс жаттығуы: Б. Байқадамов — «Айгөлек» (қайырмасы)

Жаттығуды жай екпінде орындатуға болады. Әуен мен мазмұн би ырғағына сай, балаларға жеңіл қабылданады.

Шығармашылық нұсқа

«Айгөлек» мәтініндегі есімдерді әртүрлі аттармен алмастырып, би музыкасының ырғағымен орындау. Осылайша сыныптастарды биге шақыру ойынын ұйымдастыру.

Айгөлек, айгөлек,
Айдың жүзі дөңгелек.
Сен шақырсаң мен керек,
Мен шақырсам сен керек,
Досан деген ер керек.

7) Ән үйрену: Т. Тайбеков — «Биші болам өскенде»

Ән көңілді, ойнақы орындалады. Әуені мен сөзі балаға жеңіл, тез үйренуге қолайлы. Фраза соңындағы жарты ұзақтықтағы ноталарды созып, таза орындауға ерекше назар аударылады.

8) Шығармашылықпен жұмыс

  • Оқулықтағы тапсырмаларды орындау, сұрақтарға жауап беру.

  • «Ақыл қалта» бөліміндегі жаңылтпашты оқу арқылы сөйлеу мәнерін, сөз саптауын және дыбысты таза айту дағдысын дамыту.

9) Қорытынды

Бірнеше сурет көрсетіліп, оқушылар билеуге лайық музыканы және сапқа түзейтін музыканы ажыратады.

Үй тапсырмасы

«Биші болам өскенде» әнін жаттау.

Бағалау

Оқушылардың тыңдалымға қатысуы, ырғақты сақтау, ән орындау және шығармашылық тапсырмалардағы белсенділігі бойынша бағалау.