Өлеңді оқыту

Сабақ тақырыбы: Ф. Оңғарсынова — «Шаңырақ»

Бұл жоспар бастауыш сынып оқушыларына Фариза Оңғарсынованың өмірі мен шығармашылығын таныта отырып, «Шаңырақ» өлеңі арқылы Отан, туған жер, отбасы құндылықтарын терең ұғындыруға бағытталған.

Сабақтың мақсаты

  • Білімділік: ақынның өмірі мен шығармашылығын кеңірек таныстыру; өлеңді түсініп, мәнерлеп оқыту; негізгі идеяны ашу; Отан мен туған жер туралы білімді тереңдету.
  • Дамытушылық: сөйлеу тілін, есте сақтау қабілетін, дүниетанымын және қиялын дамыту.
  • Тәрбиелік: Отанды, жерді сүюге және құрметтеуге баулу.

Сабақ форматы

Сабақтың типі
Жаңа сабақты түсіндіру
Сабақтың түрі
Топпен жұмыс
Пәнаралық байланыс
Дүниетану

Көрнекіліктер

  • Оқулық, әдістемелік құрал
  • Ақынның кітаптары
  • Интерактивті тақта
  • «Бастауыш сынып әдістемесі» журналы, №6 (2012)
  • Бағалау парақтары

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялық дайындық

Күн жарығын алақанға саламын,
Жүрегіме басып ұстай тұрамын.
Ізгі әрі нәзік, жарық, мейірімді —
Болып кетер сонда дереу жан-жағым.

  • Сыныпты топқа бөлу.
  • Бағалау парақтарын тарату.

II. Үй жұмысын тексеру

Әр топқа сұрақ-тапсырмалар беріледі. Мақсат — өткен материалды еске түсіріп, негізгі ойды анықтау.

1-топ

Қаныш Сәтбаев туралы не білдік?

2-топ

Ғалым Қаныштың бойынан қандай жақсы қасиеттерді байқадық?

3-топ

«Кіндікшеше» деген кім?

4-топ

«Сағыныш» ұғымы туралы жазған эсселерді оқып беру.

Қорытындылау

Оқушылар жауаптары негізінде негізгі ой айқындалады.

III. Негізгі бөлім

1) Қызығушылықты ояту

  • Сөзжұмбақ (сөзқатырма) шешу.
  • «Шаңырақ» сөзіне топтастыру жүргізу.
  • Оқушылар пікірін тыңдап, қорытынды жасау.

2) Мағынаны тану

Ф. Оңғарсынова туралы қысқаша мәлімет

Фариза Оңғарсынова 1939 жылы 25 желтоқсанда қазіргі Атырау облысына қарасты Манаш ауылында дүниеге келген. 1961 жылы педагогикалық институтты бітіріп, мұғалім болып еңбек еткен, кейін газеттерде тілші, журналдарда бас редактор қызметтерін атқарған.

Ол — ақын әрі аудармашы. Орыс жазушысы Валентин Распутиннің «Француз тілінің сабақтары» повесін қазақ тіліне аударған. Сондай-ақ мақал-мәтелдердің мағынасын балаға түсінікті етіп талдаған еңбегі «Сөз сыры» деп аталады. Бастауыш сынып пен балабақша жасына арналған «Алғашқы сабақ» өлеңдер жинағын шығарған.

Болжау стратегиясы

«Шаңырақ» өлеңінде қандай ой айтылады деп ойлайсыңдар? Оқушылар болжамдарын ұсынады.

Өлеңді оқу

Әр топтан бір оқушы өлеңді мәнерлеп оқиды.

Түртіп алу

Түсініксіз сөздерді белгілеп, талқылауға дайындайды.

Сөздікпен жұмыс

  • Ғұмырлы — өмірлі, өмір бойы.
  • Жөргегің — баланың астына жаятын жаялық.

Сергіту сәті

Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары орындалады.

3) Ойтолғаныс

Топтарға талдау және пікір айтуға арналған тапсырмалар беріледі.

1-топ

Ф. Оңғарсынова ұлына «Отан» сөзінің мәнін қалай түсіндіреді?

2-топ

Отан туралы не айта аласыңдар?

3-топ

Отаныңа деген сүйіспеншілікті қалай жеткізер едің?

4-топ

«Отан» мен «шаңырақ» ұғымдарының ортақ тұсы қандай?

IV. Сабақты қорытындылау

Тәрбие мәні бар әңгіме

Мұғалім әңгімелейді: «Бір үйде жүз туыс бірге тұрыпты. Бәрі өздеріне жүктелген міндетті орындап, тату-тәтті өмір сүріпті. Мұны көрген көршісі келіп: “Біз бір үйде 2–3 адам тату тұра алмаймыз, ал 100 туыс қалай тату тұрасыңдар?” — деп сұрапты».

Оқушылар сұраққа жауап іздейді: мұндай татулықтың себебі неде?

Өзара түсіністік

Сыйластық

Еңбексүйгіштік

Мейірімділік

Қайырымдылық

Мұғалім қорытынды жасайды: адам бойындағы осындай жақсы қасиеттер күшейген сайын, біз Үлкен шаңырақ — Тәуелсіз Қазақстанның лайықты мүшесі бола аламыз.

Бекіту

Отан туралы мақал-мәтелдер айту.

V. Үйге тапсырма

  1. Өлеңді түсініп, мәнерлеп оқу.
  2. «Шаңырақ шаттығы» тақырыбына өлең құрастыру.

Бағалау

Бағалау парақтары бойынша топтық және жеке жұмыс нәтижелері ескеріледі.