Қазақша рефераттар

Көзімнің қарасы әні

Сабақ: Музыка (4-сынып)

Сабақтың тақырыбы: Абай Құнанбаевтың «Сегіз аяқ» әні.

Білімділік мәні

  • Әннің мағынасын түсіндіру.
  • Мәтінін талдау.
  • Ырғақ пен әуенін үйрету.

Тәрбиелік мәні

  • Ән арқылы автор идеясын жеткізе білуге баулу.
  • Адамгершілікке, имандылыққа тәрбиелеу.
  • Мәдениеттілік пен этикалық-эстетикалық құндылықтарды дамыту.

Дамытушылық мәні

  • Оқушылардың музыкалық сауатын шыңдау.
  • Өмірге деген көзқарасын қалыптастыру.
  • Ойлау қабілеті мен ой-өрісін дамыту.

Сабақтың басталуы

Сабақ барысында сыныпта баяу музыка ойнап тұрады. Оқушылар біртіндеп сыныпқа кіріп орналасады.

  • Мұғалім мен оқушылардың амандасуы.
  • Оқушылар антын орындау.
  • Нота сауаты бойынша дауыс жаттығуы (дирижерлік схемамен).
  • До мажор гаммасы.

Топқа бөлу

1) «Абай» ауылы

2) «Ыбырай» ауылы

3) «Шоқан» ауылы

Үй тапсырмасын тексеру: сұрақ-жауап

Сұрақтар

  1. Үйге қандай тапсырма берілді?
  2. Абайдың қандай өлеңдерін білесіңдер?
  3. Абай әндерінің тәрбиелік мәні неде?
  4. «Көзімнің қарасы» әні не туралы?
  5. Абай әндері қандай музыка түрлеріне жатады?
  6. Классикалық музыка дегеніміз не?
  7. Камералық музыка дегеніміз не?

Қысқа жауап үлгілері

1) «Көзімнің қарасы» әнін қайталау.

2) «Қыс», «Жаз», «Күз» және т.б.

3) Адамгершілікке, имандылыққа, білімге баулиды.

4) Махаббат лирикасы.

5) Классикалық музыкаға жатады.

6) Терең мағыналы, мәдени мұра қорына енген шығармалар.

7) Аспапқа немесе дауысқа арналған шағын құрамды музыка.

Абай тұлғасының қырлары

Абай — данышпан, қара сөздерімен.

Абай — аудармашы (Пушкин, Гете).

Абай — ақын, өлеңдерімен.

Абай — орындаушы, өнерпаздығымен.

Абай — сазгер, әндерімен.

Абай — ағартушы, білімділігімен.

Жаңа сабақ: «Сегіз аяқ» әні

Балалар, біз Абайдың көптеген өлеңдерін ғана емес, әндерін де үйрендік. «Қараңғы түнде тау қалқып», «Желсіз түнде жарық ай», «Көзімнің қарасы» сияқты туындылар табиғат сұлулығын кіршіксіз жырлап, махаббат лирикасы арқылы тыңдаушыны еріксіз баурайды. Солардың бірі — «Сегіз аяқ» әні.

Ән мәтіні (үзінді)

1-шумақ

Алыстан сермеп,
Жүректен тербеп,
Шымырлап бойға жайылған.
Хиуадан шауып,
Қисынын тауып,
Тағыны жетіп қайырған.
Толғауы тоқсан қызыл тіл —
Сөйлеймін десең, өзің біл. (2 рет)

2-шумақ

Өткірдің жүзі,
Кестенің бізі —
Өрнегін сендей сала алмас.
Білгенге маржан,
Білмеске арзан —
Надандар баһра ала алмас.
Қиналма бекер тіл мен жақ,
Көңілсіз құлақ — ойға олақ. (2 рет)

3-шумақ

Басында ми жоқ,
Өзінде ой жоқ —
Күлкісіз кердең наданның.
Көп айтса — көнді,
Жұрт айтса — болды,
Әдеті надан адамның.
Бойда қайрат, ойда көз
Болмаған соң, айтпа сөз. (2 рет)

4-шумақ

Атадан алтау,
Анадан төртеу —
Жалғыздық көрер жерім жоқ.
Ағайын бек көп,
Айтамын ептеп —
Сөзімді ұғар елім жоқ.
Моласындай бақсының, (2 рет)
Жалғыз қалдым, тап шыным.

Тарихи және идеялық мәні

Бұл ән 1889 жылы жазылған. Туынды Абай дәуіріндегі қоғам мен адам болмысын суреттеп, халықтың мұң-зарын, уақыттың ауыр салмағын терең сезіндіреді.

Абай айналасындағы адамдардың сауатсыздығына қынжылып, надандық пен немқұрайлылықты сынға алады. Ол ойын ән арқылы көркем әрі әсерлі түрде жеткізеді.

Орындау жұмысы

  • Оқушыларға әнді әуенімен үйрету.
  • Ырғақ пен екпінді сақтап айтуға дағдыландыру.
  • Мәтіндегі ойды сезіммен жеткізуге бағыттау.

Венн диаграммасы арқылы талдау

Нені бейнелейді?

Қоғамдағы мінез-құлық, надандық, тыңдаушы мен ойдың арақатынасы.

Неге тәрбиелейді?

Ойлы тыңдауға, білімге ұмтылуға, адамгершілік пен мәдениетке.

Талқылауға арналған сұрақтар

  1. «Сегіз аяқ» әні не туралы жазылған?
  2. Абайдың айтпақ ойы қандай?
  3. Әннің әуені қандай өлшеммен орындалады?
  4. Бұл әннің басқа әуендерден өзгешелігі неде?

Қорытынды және үй тапсырмасы

Қорытынды

Сабақ соңында оқушылардың білімі пысықталып, жауаптары мен белсенділігі бойынша бағаланады.

Үйге тапсырма

  • «Сегіз аяқ» әнін жаттау.
  • Әннің мағынасы бойынша шағын шығарма жазу.