Орташа жылдық жауын - шашын солт
Қазақстан аумағындағы атмосфералық жауын-шашынның таралуы
География, 8-сынып
Бұл сабақта Қазақстан аумағындағы жауын-шашынның таралу заңдылықтары қарастырылады, сондай-ақ ылғалдану коэффициенті ұғымы енгізіледі.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Ылғалдану коэффициенті туралы ұғым қалыптастыру және тақырып мазмұнын жан-жақты меңгерту.
Дамытушылық
Қазақстан аумағындағы жауын-шашынның таралуын сипаттау арқылы тақырыптық және кескін картамен жұмыс жасау дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
Қоршаған ортаны, табиғатты сүюге, қастерлеуге және қорғауға тәрбиелеу.
Сабақтың форматы
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдер
- Баяндау
- Сұрақ-жауап
- «Сандар сөйлейді»
- «Сөйлемді аяқтау»
Құрал-жабдықтар
Климат картасы, кескін карта, оқулық, атлас, кеспе қағаз, магниттер.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру
- Амандасу.
- Оқушыларды түгендеу.
- Сабаққа дайындығын тексеру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Талқылау сұрақтары
- Қазақстан аумағында ауа температурасының таралуына қандай факторлар әсер етеді?
- Қазақстан аумағындағы орташа жылдық температура қалай таралады? Оның себептері қандай?
- Қазақстандағы ең суық және ең жылы айлардағы ауа температурасының таралу заңдылықтары қандай?
III. Жаңа сабақ
Ең жоғары мөлшер
Батыс Алтай — 1600 мм
Қазақстанда жауын-шашын ең көп түсетін аймақ — Батыс Алтай.
Ең төмен мөлшер
Арал теңізінің солтүстік-шығысы және Балқаш көлінің батысы — 100 мм
Ең аз жауын-шашын түсетін аумақтар — қуаң және шөлейт аймақтар.
Орташа жылдық жауын-шашын (аймақтар бойынша)
Солтүстік
400 мм
Оңтүстік
130 мм
Орталық
275 мм
Батыс (Орал өңірі)
374 мм
Шығыс (Зайсан қазаншұңқыры)
200 мм
Қар жамылғысының қалыңдығы
Солтүстік
20–30 см
Оңтүстік
10–15 см
Негізгі ұғым: ылғалдану коэффициенті
Жылдық жауын-шашын мөлшерінің буланушылыққа қатынасы ылғалдану коэффициенті деп аталады.
IV. Жаңа сабақты бекіту
1) «Сандар сөйлейді»
Интерактивті тақтадағы сандарды оқып, олардың географиялық мағынасын түсіндіріңіз:
2) «Менен — сұрақ, сізден — жауап»
- «Тұманды ел» деп аталатын мемлекеттің астанасын ата.
- ________________ сұрауы бар.
- «Батаменен ел көгереді, ________________________________»
- Қазақстандағы ең көп жауын-шашын түсетін жер қайсы?
- Қазақстандағы жауын-шашын ең аз түсетін аумақ қайсы?
Ескерту: 2- және 3-сұрақтар бастапқы мәтіндегі үлгі бойынша қалдырылды (толықтыруға арналған).
3) Есептер шығару
Алған білімді жүйелеу мақсатында есептер шығару және картамен жұмыс жасауға тапсырмалар беріледі.
V. Үй тапсырмасы
«Қазақстан аумағындағы жауын-шашынның таралуы» тақырыбын мазмұндау және кескін картаға түсіру.
VI. Бағалау
Оқушылардың білімі бағалау парағы арқылы бағаланады.
Автор туралы мәлімет
Ақтөбе облысы, Шалқар ауданы, Есет ауылы, Сарыбұлақ негізгі мектебі.
Химия және география пәні мұғалімі: Сайынова Гүлім Әлімқызы.