Жануарлардың қоршаған ортасына бейімделуі
Пән туралы қысқаша мәлімет
Пән
Жаратылыстану
Сынып
5-сынып
Сабақтың тақырыбы
§53. Табиғи қоршаған орта
Сабақтың мақсаты
Оқушыларға табиғи қоршаған орта туралы түсінік беру, сұрақ-жауап арқылы сыни ойлау дағдыларын дамыту және өзара ынтымақтастық орнату.
Күтілетін нәтиже
-
1
Табиғи қоршаған орта туралы білім қалыптастырады.
-
2
Білімді өз бетімен меңгеруге дағдыланады.
-
3
Сөздік қоры кеңейеді.
-
4
Бірін-бірі тыңдауға және пікірді құрметтеуге үйренеді.
-
5
Сыни тұрғыдан ойлау қабілеті артады.
Құралдар мен әдістер
Құралдар
- АКТ
- Интерактивті тақта
- Слайдтар
- Флипчарт
- Ғаламтор мәліметтері
Әдіс-тәсілдер
- Блум таксономиясы
- Әңгімелесу және диалог
- Сұрақ-жауап
- АКТ арқылы түсіндіру
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
Топқа бөлу тренингі: жануарлардың атауы жазылған қағаздарды оқушылар таңдап алады. Әр оқушы таңдаған жануардың дауысын салып, өз тобының мүшелерін табады.
- Топ ережелерін еске түсіру.
- Әр топта: топ басшысы, хатшы, репортер, тәлімгерді өзара келісіммен сайлау.
- Бағалау критерийлерін таныстыру.
2) Бағалау критерийлері (ойлау деңгейлері бойынша)
| Ойлау деңгейі | Сұрақтар мен тапсырмалар | Балл |
|---|---|---|
| Білу | Тіршілік ортасы дегеніміз не? | — |
| Түсіну | Тірі ағзалар жер бетінде қалай таралған? | 2 ұпай |
| Түсіну | Неліктен жер шарында өсімдіктер мен жануарлар әркелкі таралған? | 3 ұпай |
| Қолдану | Жергілікті өлкеңде кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлерін атаңдар. Олардың тіршілігі туралы қызықты деректерді еске түсіріп, әңгімелеңдер. | 10 ұпай |
| Талдау | Оқулықпен жұмыс: мәтінді оқып, негізгі ойды анықтау. Слайдтар арқылы өсімдіктер мен жануарлардың қоршаған ортаға бейімделу мысалдарын талдау, суреттер бойынша қорытынды жасау. | — |
| Талдау | «Адаптация» терминіне анықтама құрастыру, мағынасын ашу және дәптерге жазу. | — |
| Жинақтау | Сөзтізбек тапсырмасы (төменде). | — |
| Бағалау | Венн диаграммасы: құрлық жануарлары мен су жануарларын салыстыру. | 5 ұпай |
Негізгі сұрақ (қайта оралу үшін)
Жергілікті өлкеңде кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың қандай түрлері бар? Олардың тіршілігі туралы қызықты әңгімелерді айтып беріңдер.
3) Жинақтау: «Амур жолбарысы» сөзтізбегі
Төмендегі сипаттамалар бойынша жауапты табыңдар. Жауап сөздерінің ішінде берілген әріптер сөзтізбектің кілтін құрауға көмектеседі.
1) Жануарлардың қоршаған ортаға бейімделуі
Жауабы: адАптация
2) Еменнің төменгі бөлігінен жемін аулайтын құс
Жауабы: Маузерқұс
3) Амур жолбарысы тіршілік ететін орманды-сулы аймақ
Жауабы: Уссурий
4) Жұмыртқасы айналасындағы тасқа ұқсайтын құс
Жауабы: қаРқылда
5) Өткір инелері қорғаныш болатын жануар
Жауабы: Жайра
6) Су жүрек дала жануары
Жауабы: қОян
7) Сүтқоректілерде ыстықпен күресуге көмектесетін дене мүшесі
Жауабы: құЛақ
8) Ұзын жабысқақ тілді қосмекенді
Жауабы: құрБақа
9) Ұзын мойынды жануар
Жауабы: жирАф
10) Барлық тіршілік иесі үшін маңызды жағдай
Жауабы: жаРық
11) Қайыңның төменгі бөлігінен азығын табатын құс
Жауабы: балЫқшы
12) Қорекке байланысты жануарлар арасындағы жанжал
Жауабы: бәСекелестік
13) Қарағайдың төменгі бөлігінен азығын аулайтын құс
Жауабы: дЫркептер
4) Кері байланыс және қорытынды бағалау
Оқушылар критерийлер бойынша өзін-өзі бағалайды. Мұғалім оқушылардың қорытындысын талдап, жалпы бағаны шығарады.
Ұпайды бағаға айналдыру
35–45 ұпай
5
24–34 ұпай
4
13–23 ұпай
3
0–12 ұпай
2
Қорытынды тапсырма (ауызша)
Өлкеңде кездесетін өсімдіктер мен жануарлардың түрлерін атап, олардың тіршілігі туралы қызықты деректермен бөлісіңдер.
Үй тапсырмасы
Табиғат көрінісі бейнеленген сурет салып келу.