Қазақша рефераттар

ЖИЕНҚУЛОВА Шара

Жиенқұлова Шара (Гүлшара) Баймолдақызы

Жиенқұлова Шара (шын аты — Гүлшара) Баймолдақызы (18.08.1912, қазіргі Алматы — 1991, сонда) — биші, педагог, ҚазКСР-інің халық артисі (1938).

Білімі және театрдағы алғашқы қадамдар

1929–1930 жылдары Қаз-ПИ-дің (қазіргі Алматы мемлекеттік университетінің) тарих факультетінде оқыды. Сахнадағы тұңғыш рөлі — Бейімбет Майлиннің «Майдан» спектакліндегі Пүліш бейнесі.

Кейін М. О. Әуезовтің «Еңлік-Кебек» пен «Қарагөз» пьесаларында Еңлік пен Қарагөзді, В. М. Киршонның «Астығында» Ольганы және басқа да рөлдерді орындады.

Опера және балет сахнасындағы еңбегі

1934 жылы Қазақтың музыкалық драма театрына (қазіргі Қазақтың мемлекеттік академиялық опера және балет театры) ауысты. Мұнда М. Әуезов пен И. В. Коцыктың «Айман–Шолпан» музыкалық драмасында, Е. Т. Брусиловскийдің «Қыз Жібек», «Жалбыр» және «Ер Тарғын» операларында ұлттық билерді орындады.

Ерекше атап өтерлігі — В. В. Великановтың «Қалқаман–Мамыр» балетінде Мамыр партиясын билеуі.

Кино өнеріндегі орны

Шара Жиенқұлова қазақ киносына алғаш түскен актрисалардың бірі ретінде де кеңінен танылды. 1938 жылы «Амангелді» фильмінде Балым рөлін сомдады.

Қоюшы-балетмейстер және ұйымдастырушылық қызметі

1940 жылы балетмейстер Л. А. Жуковпен бірлесіп И. Н. Надировтың «Көктем» балетін Қазақтың мемлекеттік академиялық опера және балет театрында сахналады.

1940–1962 жылдары Қазақтың мемлекеттік филармониясында еңбек етті. 1962–1966 жылдары Қазақтың мемлекеттік ән-би ансамблін басқарды. 1966–1975 жылдары Алматы хореографиялық училищесінің директоры болып, педагогикалық қызметті қатар алып жүрді.

Педагогикасы, шәкірттері және билерінің ерекшелігі

Шәкірттері қатарында Қ. Қарабалинова, Н. Е. Тапалова, Г. І. Талпақова, Б. Ж. Байжұманова және басқа да өнерпаздар бар.

Оның қойған билері, соның ішінде «Балбырауын», «Маусымжан» және т.б., қазақ халқының тұрмыс-салты мен қолөнер еңбегін бейнелейтін ұлттық ойындардағы қимыл-элементтерге сүйенді.

Негізгі қағида

Ұлттық болмысты қимыл арқылы дәл әрі көркем жеткізу.

Тақырыптық өзек

Тұрмыс-салт, еңбек, ойын мәдениеті, сахналық жинақтау.

Мойындалуы және марапаттары

1936 және 1958 жылдары Мәскеуде өткен қазақ әдебиеті мен өнері онкүндіктеріне қатысты.

  • Ленин ордені
  • Екі рет Еңбек Қызыл Ту ордені
  • «Құрмет Белгісі» ордені
  • Медальдар