Тренингті қорытындылау
Тақырыбы
Бала тәрбиесіндегі ата-ананың рөлі.
Мақсаты
- Баланың дамуына және жеке тұлға болып қалыптасуына ата-ана тәрбиесінің әдіс-тәсілдерін жетілдіру.
- Қарым-қатынас орнату және ұлттық сананы бойына сіңіру.
- Ата-аналардың балабақшамен және тәрбиешімен тығыз байланысын күшейту.
- Балалармен бірге мейірімділікке, ұстамдылыққа тәрбиелеудің жолдарын көрсету.
- Бала тәрбиесінің сапасын арттыруға ықпал ету.
Әдістері
Бұл материал тренинг-сабақ форматына лайықталып, сөйлемдері түзетіліп, мазмұны ықшам әрі түсінікті етіп редакцияланды.
Тренинг бағдарламасы
- 1 Танысу жаттығуы
- 2 Топқа бөлу
- 3 Ой жинақтау
- 4 «Жанұя ойыны» сергіту жаттығуы
- 5 Ситуациялық сұрақтар
- 6 Тест: «Бала тәрбиесі»
- 7 «Ашығын айтсам…» анкета
- 8 Қорытынды
Кіріспе сөз
Сәлеметсіздер ме, құрметті ата-аналар! Бүгінгі «Бала тәрбиесіндегі ата-ананың рөлі» атты тренинг-сабағымызға қош келдіңіздер.
1) Танысу жаттығуы
Ата-аналар шеңбер бойымен тұрады. Әрқайсысы өз есіміне бір сын есім қосып, өз бойындағы үш қасиетін кезекпен айтып шығады және өмірлік ұстанымын бөліседі.
Талқылауға сұрақтар
- Қандай әсер алдыңыз?
- Не қиындық келтірді?
2) Топқа бөлу
Ата-аналар өз тұрған орнында түрлі түсті гүлдерді таңдайды. Түстеріне қарай топтарға бөлініп, үстелдерге жайғасады.
3) Ой жинақтау
Екі топқа екі түрлі тақырып беріледі. Қатысушылар өз ойларын ортаға салып, пікір алмасады.
1-топ
Балаларды теріс әрекеттері үшін жазалаудың түрлері.
2-топ
Бала үшін тәрбиеші мен ата-ана арасында қандай байланыс болуы керек?
4) «Жанұя ойыны» сергіту жаттығуы
Ата-аналар ортаға шығып, төмендегі сұрақтарға мүмкіндігінше жылдам жауап береді.
- Балаңыздың туған күні қашан?
- Тәрбиешісінің толық аты-жөні қандай?
- Балаңыз аяқ киімнің қандай өлшемін киеді?
- Балаңыздың сүйікті асы қандай?
- Балаңыз қандай түсті жақсы көреді?
- Балаңыз спорттың қандай түрін ұнатады?
- Балаңызды еркелетіп қандай сөздер айтасыз?
- Балаңызға ашуланғанда ең алдымен аузыңызға қандай сөз түседі?
- Балаңыздың ең жақын досы кім?
5) Ситуациялық сұрақтар
Ата-аналар үстел үстіндегі үлестірмелі қағаздарды алып, сұрақтарға жауап береді.
Жағдай 1
Балаңыздың өнері, қандай да бір іске қызығушылығы немесе бейімділігі байқалса, не істер едіңіз?
Жағдай 2
Баламен сөйлесе білу де — үлкен өнер. «Түн неге қараңғы? Күн қайда кетті? Ұшақ қалай ұшады?» сияқты сұрақтар көп болады. Балаңыз жиі сұрақ қойса, жауап беруге тырысасыз ба, әлде елеусіз қалдырасыз ба?
Жағдай 3
Тәрбиешіден «балаңыз басқа балаларды ұрады» деген бірнеше шағым естідіңіз. Көрші ата-аналар да «біздің баланы ұрды» дейді. Не істейсіз? Балаңызды қалай тәрбиелейсіз?
Жағдай 4
Кейбір ата-аналар баласының әрбір іс-әрекетіне көңілі толмай, «сен сала алмайсың, сен істей алмайсың» деп айтып жатады. Бала әрекетіне теріс баға беруге қалай қарайсыз?
Жағдай 5
Балаңыздың тәртібі жайлы білу үшін балабақшаға келдіңіз. Тәрбиеші сізді қабағы қатулы, ашулы күйде қарсы алды. Сіздің әрекетіңіз қандай болады?
Жағдай 6
Балаңыз қандай да бір теріс іс-әрекет көрсетсе, қандай шара қолданасыз?
6) Сауалнама: «Сіз қандай ата-анасыз?»
Әр сұраққа үш нұсқаның бірін таңдаңыз: 3 балл, 2 балл немесе 1 балл.
Сұрақтар
- Кез келген ісіңізді тастай салып, баламен айналыса аласыз ба?
- Баланың жасына қарамай, онымен ақылдаса аласыз ба?
- Балаңызбен қарым-қатынас барысында жасаған қателіктеріңізді мойындайсыз ба?
- Өзіңіздің қателігіңіз үшін балаңыздан кешірім сұрайсыз ба?
- Балаңыздың іс-әрекеті ашуландырған кезде өзіңізді ұстап, ашуды жеңе аласыз ба?
- Балаңыздың орнына өзіңізді қоя аласыз ба?
- Қысқа уақыттың ішінде сізге «мейірімді адам» деп сенуге бола ма?
- Өзіңіздің балалық шағыңыздан үлгі боларлық жағдайларды айтып отырасыз ба?
- Балаңыздың жүрегін жаралайтын сөздер мен сөйлемдерді қолданбауға тырысасыз ба?
- Балаңызға уәде беріп, оның жақсы мінез-құлқын ескере отырып, уәдеңізді орындайсыз ба?
- Балаға қалаған ісін жасауға және өзін ұстауына кедергі жасамай, кейде бір күн еркіндік бересіз бе?
- Басқа бала сіздің балаңызға дөрекілік көрсетсе немесе себепсіз ренжітсе, көңіл аудармайсыз ба?
- Балаңыздың көз жасы кейде еркелеудің бір түрі екенін біліп, соған қарсы тұра аласыз ба?
Жауаптарды бағалау
- 3 балл — «Әрқашан жасаймын / келісемін»
- 2 балл — «Кейде ғана келісемін»
- 1 балл — «Келіспеймін»
Нәтижені түсіндіру
- 0–16 балл: бала тәрбиесі сіз үшін үлкен проблема болуы мүмкін. Бала тұлғасын дұрыс қалыптастыру үшін педагог немесе психолог мамандардың көмегіне жүгінген дұрыс.
- 16–30 балл: балаға қамқорлық жасау — маңызды іс. Тәрбиешілік қабілетіңіз бар, алайда іс жүзінде кейде тым қатал, кейде тым жұмсақ болуыңыз ықтимал. Әрекетіңізді жауапкершілікпен саралап отырған пайдалы.
- 30–39 балл: бала — өміріңіздегі ең қымбат құндылық. Сіз оны түсініп қана қоймай, ойын тануға және сыйластықпен қарауға тырысасыз.
7) «Ашығын айтсам…» анкета
Қатысушыларға бланк таратылады. Әр тармақты шынайы әрі қысқа түрде толықтыру ұсынылады.
- Менің тренинг барысында түйгенім: ____________________
- Бәрінен де маған ұнаған жаттығу: ____________________
- Жүргізушіге ұсыныс: ____________________
- Маған ең пайдалы, құнды болғаны: ____________________
- Мен бұдан да ашық, шынайы болар едім, егер: ____________________
- Маған ұнамағаны: ____________________
- Ең жақсы ұнағаны: ____________________
- Келесі тренингте білгім келетіні: ____________________
- Тренинг жүргізушісі сізге ұнады ма? ____________________
- Тренинг жүргізушінің орнында мен болсам: ____________________
- Тренингті қорытындылау: ____________________
- Қолы: ____________________
8) Қорытынды
Абай:
«Ата-анаға көз қуаныш —
Алдына алған еркесі,
Көңіліне көп жұбаныш,
Гүлденіп ой-өлкесі…»
Бұл сөздер ата-ана қуанышы мен үмітінің мәні — перзент сүйіп, оны дұрыс тәрбиелеу екенін меңзейді.
Ендеше, ата-аналар, қолымыздағы алтынымызды аялап өсірейік, жақсы тәрбие берейік және өзіміз оларға үлгі бола білейік.
«Адам да өмір сияқты, күлмесе жайнап өспейді» деген ойды ескеріп, отбасындағы жылулық пен түсіністікті күшейтейік.
Негізгі түйін
- Бала тәрбиесіне дер кезінде көңіл бөлу — тұлғаның дұрыс қалыптасуына негіз.
- Ата-ана мен балабақша арасындағы байланыс нығайса, талап та, бағыт та бірізденеді.
- Бірлескен жұмыс нәтижесінде еліміздің ұл-қыздары жан-жақты дамыған азамат болып қалыптасады.