Мәліметтерді сұрыптау
Сабақтың мақсаты
Бұл сабақта оқушылар мәліметтер қоры ұғымын және мәліметтер қорын басқару жүйелерін (МҚБЖ) түсініп, MS Access ортасында жаңа мәліметтер қорын құруды, мәліметтер енгізуді, редакциялауды, реттеуді және нәтижені баспаға дайындауды үйренеді.
Негізгі құрал
MS Access
1) Таныстыру
Оқушыларды мәліметтер қоры ұғымымен және мәліметтер қорын басқару жүйелерімен таныстыру.
2) Практика
Жаңа мәліметтер қорын құру, оны мәліметтермен толтыру, мазмұнын редакциялау, реттеу, безендіру және баспаға шығару.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру бөлімі
3 минут- Оқушылармен амандасу.
- Оқушыларды түгендеу.
- Аудиторияның дайындығын тексеру.
II. Үй тапсырмасын сұрау
Білім алушылар 2 топқа бөлінеді: «Дербес компьютер» және «Windows». Үй тапсырмасы әр топ бойынша сұралады.
- 1 Әр топ өз атауын таныстырады.
- 2 «Ғажайып алаң» ойыны арқылы сұрақтар таңдалады.
- 3 Сұрақ-жауап арқылы қорытынды жасалады.
Тақырыптар
- Мәліметтер қорының негізгі түсініктері
- Өрістердің қасиеттері
- Мәліметтер типтері
- Мәліметтер қорының объектілері
Формат
Әр сұраққа нақты әрі қысқа жауап беру ұсынылады: анықтама → мысал → қорытынды.
III. Жаңа сабақ материалын түсіндіру
Жаңа тақырып алдымен слайдтардың көмегімен көрнекі түрде түсіндіріледі. Одан кейін алдын ала дайындалған 4 практикалық тапсырма таратылады: 1-тапсырма орындалған соң 2-тапсырмаға, одан әрі кезекпен жалғасады. Әр тапсырма аяқталғаннан кейін оқушылардан орындау барысын қысқаша түсіндіру сұралады.
Кестелерді құру (MS Access)
- 1 Access жүктелгеннен кейін ашылған сұхбат терезесінен «Новая база данных» параметрін таңдап, OK батырмасын басыңыз.
- 2 «Файл новой базы данных» терезесінде файл атауын және сақталатын орнын көрсетіңіз.
- 3 «Сохранить» батырмасын шертіңіз. Мәліметтер қоры терезесі ашылады.
- 4 Кесте құру үшін «Таблицы» астарлы бетін таңдаңыз.
1) Енгізу режимі
Өріс атаулары баған тақырыптарына енгізілу арқылы кесте құрылады.
2) Конструктор
Өрістер тізімі және әр өрістің қасиеттері бірден көрсетіліп құрылады.
3) Шебер
Дайын үлгілер арқылы автоматты құру. Жүзден аса шаблон түрлері бар.
Кесте бойынша жылжу
- Жылжыту жолақтарын пайдалану.
- Қажетті орынға тінтуірмен шерту.
- Tab пернесі арқылы өрістер арасында ауысу.
- Төменгі бөліктегі көшу батырмалары: бірінші/алдыңғы/келесі/соңғы жазуға өту және жаңа жазу қосу.
Мәліметтерді сұрыптау
Кестедегі жазуларды белгілі бір ретпен орналастыру үшін сұрыптау қолданылады. Сұрыптау жасау үшін курсорды сұрыпталатын бағанның кез келген ұяшығына қойып, өсу реті немесе кему реті батырмаларын шертіңіз, немесе «Записи → Сортировка» командасын орындаңыз.
Іздеуді ұйымдастыру
Кесте көлемді болғанда қажетті мәнді жылдам табу үшін іздеу қолданылады. Курсорды іздеу жүргізілетін өрістің ұяшығына орнатып, «Правка → Найти» командасын таңдаңыз. Ашылған терезеге ізделетін үлгіні енгізіп, «Найти» батырмасын басыңыз. Табылған жағдайда курсор тиісті ұяшыққа ауысады.
Сүзбені құру және қолдану
Сүзбе — берілген шарттарға сай келетін жазулар жиынтығын таңдауға арналған құрал.
Сүзбе түрлері
- Белгіленген бойынша сүзбе (фильтр по выделенному)
- Кәдімгі сүзбе (обычный фильтр)
- Кеңейтілген сүзбе (расширенный фильтр)
Жұмыс тәртібі
- 1 «Записи → Фильтр → Изменить фильтр» командасын орындаңыз.
- 2 Кестеден бір жол ғана қалады; әр өріс мән таңдауға арналған тізімі бар өріс ретінде беріледі.
- 3 Әр өріс үшін қажет мәнді таңдаңыз.
- 4 «Применить» батырмасын шертіңіз.
- 5 Сүзбені алып тастау үшін сол батырманы қайта шертіңіз (бұл кезде ол «Удалить фильтр» деп аталады).
Форманы құру және көрсету режимдері
Формалар — мәліметтер қорын ақпаратпен толтыратын қызметкерлерге арналған ыңғайлы құрал. Олар ақпаратты енгізуге, қарап шығуға және кесте немесе сұраныстағы деректерді өзгертуге көмектеседі.
1) Автоматты
Автоформа арқылы жылдам құру.
2) Шебер арқылы
Мастер форм көмегімен қадамдап құру.
3) Қолмен
Конструктор режимінде өзіңіз жобалау.
Практикалық екпін
Сабақ барысында оқушылар кесте құру, жазулармен жұмыс істеу (жылжу, сұрыптау, іздеу), сүзбе қолдану және форма құруды орындап, әр қадамның мақсатын түсіндіріп отырады. Бұл тәсіл дағдыны бекітіп, нәтижені тез көруге мүмкіндік береді.